Vrij verkeer van personen - Hoofdinhoud
Bewoners van de EU mogen zonder restricties reizen in andere EU-lidstaten. Dit geldt ook voor bewoners van de landen die geen lid zijn van de EU maar wel deel uitmaken van de Europese Economische Ruimte (EER): Liechtenstein, Noorwegen en IJsland. Voor de 'nieuwe lidstaten' geldt een overgangstermijn. Zelfstandige ondernemers kunnen zich vrij vestigen in alle lidstaten.
In eerste instantie werd het vrij verkeer van personen geregeld door middel van een ingewikkeld wetgevingskader. Dit kader is in 2006 teruggebracht tot één richtlijn. De richtlijn is door de Nederlandse regering omgezet in nationale wetgeving.
Dankzij het vrije verkeer van personen kan een Europese burger drie maanden in een andere EU-lidstaat verblijven zonder een visum aan te vragen. De enige voorwaarde is een geldig identiteitsbewijs. Daarmee kan een Europese staatsburger in andere EU-landen zowel reizen (ook op basis van het Schengenverdrag), als werken. Europeanen mogen zich zodoende binnen de Europese Unie overal vestigen waar zij willen. Ook als zij ziek, arbeidsongeschikt of werkloos raken mogen zij in een andere EU-lidstaat blijven wonen.
Om het vrij verkeer van personen eenvoudiger te maken, zijn in Europa regelingen getroffen rondom het erkennen van diploma's. In sommige vakgebieden gebeurt dit altijd (zoals bij artsen). Bij andere beroepen moet eerst een test afgelegd worden om te bepalen of de eisen die aan het buitenlandse diploma zijn gesteld, passen bij de nationale eisen. Dit is in eerste instantie vastgelegd in Bologna. De Europese Unie heeft sindsdien de regels voor het erkennen van diploma's van andere lidstaten verscherpt. Er is echter nog geen regel dat nationale diploma's één op één gelden in andere lidstaten.
Juridisch kader
Het vrij verkeer van personen is verankerd in art. 45-54 in het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie.
In juni 2011 hebben de EU-lidstaten de Europese Commissie verzocht de bewaking van de buitengrenzen te versterken en het vrije verkeer van personen te waarborgen. In februari 2013 heeft de EC een pakket maatregelen gepresenteerd onder de naam 'Smart Borders' (slimme grenzen), dat een meer open en veilig Europa moet bevorderen. Er moet een gemeenschappelijk systeem van elektronische registratie aan de grenzen komen, het zgn. Registered Traveller Programme (RTP) en een Entry/Exit System (EES), een in- en uitreisprocedure voor reizigers van buiten de EU.
Meer informatie
Werken in een ander land van de Europese Unie