Wat komt er aan? - Hoofdinhoud
Europese regelgeving is meestal het resultaat van jaren durende voorbereidingen en onderhandelingen. Daarbij zijn er vele momenten waarop de besluitvorming kan worden beïnvloed. In een vroeg stadium zijn hiertoe aanzienlijk meer mogelijkheden dan in de slotfase. Het is voor politici en belanghebbenden dan ook belangrijk goed op de hoogte te zijn van wat er aan komt.
De Europese Commissie neemt in de regel het initiatief tot nieuwe voorstellen, maar de Raad van Ministers en het Europees Parlement nemen samen de uiteindelijke beslissing. Het hele proces valt meestal in drie fasen uiteen, waarbij de mogelijkheid tot beïnvloeding in de eerste fase het grootst is:
-
Voorbereidingsfase
Vrijwel alle voorstellen voor nieuwe Europese regels worden door de Europese Commissie ontwikkeld. De ontwikkeling van een voorstel neemt enige maanden tot verscheidene jaren in beslag, waarbij eerst onderzoek wordt gedaan en vaak inspraak plaatsvindt van regeringen, instellingen, bedrijfsleven, maatschappelijke organisaties, deskundigen en burgers. Dit is hierdoor de beste fase om te helpen het beleid van de Europese Unie vorm te geven.
-
Onderhandelings- en besluitvormingsfase
In deze fase wordt een voorstel van de Europese Commissie door nationale en Europese politici besproken en beoordeeld om tot een wet te komen waar alle partijen zich in kunnen vinden. Afhankelijk van de gebruikte besluitvormingsprocedure is de goedkeuring van de Raad van Ministers en/of het Europees Parlement nodig om het wetsvoorstel van de Europese Commissie om te zetten in een wet. In het begin van deze fase is beïnvloeding van de besluitvorming nog goed mogelijk.
-
Implementatiefase
Om er voor te zorgen dat Europese regelgeving ook daadwerkelijk effect kan hebben, zijn er meestal maatregelen nodig op nationaal niveau.
Voordat de Europese Commissie een concreet voorstel aan het Europees Parlement en de Raad van Ministers voorlegt, is daar vaak een uitgebreide periode van voorbereiding en raadpleging van betrokkenen en deskundigen aan vooraf gegaan.
Dit is dan ook de beste fase om invloed uit te oefenen. Om dit te bevorderen brengt de Europese Commissie in een aantal gevallen zgn. groen- en witboeken uit, waarin zij haar voorlopige gedachten publiceert en betrokkenen oproept binnen een bepaalde termijn te reageren.