Verkiezingen 1989 - Montesquieu Instituut

Montesquieu Instituut van wetenschap naar samenleving

Verkiezingen 1989

Bij deze vervroegde Tweede Kamerverkiezingen handhaafde het CDA haar positie als grootste partij. Net als in 1986 werden 54 zetels gehaald. De PvdA verloor drie zetels en kwam op 49. Winst was er voor D66 (van negen naar twaalf zetels) en voor het GPV (van één naar twee zetels).

Het resultaat van de nieuwe combinatie GroenLinks bleef met zes zetels achter bij de verwachtingen. Flink verlies was er voor regeringspartij VVD (van 27 naar 22). Janmaat (CD) keerde als eenling terug in de Kamer.

Winnaar D66 bleef buiten het kabinet, omdat het CDA alleen met de PvdA wilde regeren. In november werd door die partijen het derde kabinet-Lubbers gevormd.

Inhoud

enveloppe

Delen

1.

Stemmenaantallen, percentages en zetels

partij stemmen pct. zetels winst/verlies
CDA 3.141.357 35,3 54  
PvdA 2.833.266 31,9 49 -3
VVD 1.296.049 14,6 22 -5
D66 700.863 7,9 12 +3
GroenLinks 361.274 4,1 6 +3 *
SGP 166.662 1,9 3  
GPV 109.570 1,2 2 +1
RPF 85.225 1,0 1  
CD 81.215 0,9 1 +1
SP 38.789 0,4 0  
De Groenen 31.187 0,4 0  
Vrouwenpartij 12.095 0,1 0  
Bejaarden Centraal 7.938 0,1 0  
Veren. Communisten Nederland 7.730 0,1 0  
Realisten Nederland 6.050 0,1 0  
Socialistiese Arbeiderspartij 4.305 0,0 0  
Anti-werkloosheidspartij 2.193 0,0 0  
Politieke Partij voor Ouderen 2.166 0,0 0  
Vooruitstevende Minderhedenpartij 2.051 0,0 0  
Humanistische Partij 520 0,0 0  
Partij Democratisch-Socialisten 491 0,0 0  
Socialistische Minderheden Partij 464 0,0 0  
Milieu Defensie Partij 2000+ 140 0,0 0  
Grote Alliance Partij 75 0,0 0  
Staatkundige Federatie 33 0,0 0  

* In 1986: PPR, PSP, (CPN, EVP).

2.

Lijsttrekkers

CD Hans Janmaat
CDA Ruud Lubbers
D66 Hans van Mierlo
GPV Gert Schutte
PPR Ria Beckers-de Bruijn
PvdA Wim Kok
RPF Meindert Leerling
SGP Bas van der Vlies
SP Jan Marijnissen
VVD Joris Voorhoeve

3.

Bekende nieuwgekozenen

Bekendste nieuwkomers onder de lichting 1989 waren de latere GroenLinks-voorman Paul Rosenmöller, de GPV'er Eimert van Middelkoop, de latere D66-staatssecretaris Gerrit Ybema, de latere CDA-vicefractievoorzitter Ank Bijleveld en de PvdA'ers Rob van Gijzel, Ella Kalsbeek en Jan van Zijl.

4.

Kerngegevens

verkiezingsdatum 6 september
aantal uitgebrachte stemmen 8.919.787
opkomstpercentage 80,3
aantal deelnemende partijen 25
aantal partijen dat zetel behaalde 9