Pools voorzitterschap Europese Unie 2e helft 2011 - Montesquieu Instituut

Van 1 juli tot en met 31 december 2011 vervulde Polen het voorzitterschap van de Europese Unie. Het Pools voorzitterschap werkte nauw samen met de Deense en Cypriotische voorzitterschappen, die na Polen het voorzitterschap bekleedden. Deze drie landen vormden samen een 'trojka' (of trio) van voorzittende landen. Ze hadden samen een beleidsprogramma voor de hele periode opgesteld.

De Polen hadden voor de periode van hun voorzitterschap enkele prioriteiten vastgesteld:

• - 

  de onderhandelingen over het Europees financieel kader 2014-2020; deze zijn van start gegaan in juni 2011 en in de eerste helft van 2012, tijdens het Deense voorzitterschap, zal er een akkoord moeten worden gesloten. Dit is één van de belangrijkste taken van het Pools voorzitterschap
• - 

  de verdere versterking van de interne markt, waarbij er o.a. aandacht werd besteed aan de 20e verjaardag van de Europese interne markt
• - 

  de versterking van het Oostelijk Partnerschap
• - 

  het behoud van de concurrentiepositie van de Europese energiesector, waarbij de nadruk lag op de veranderingen die plaatsvinden op de externe energiemarkt en de daardoor noodzakelijke aanpassing van het energiebeleid
• - 

  de verdere ontwikkeling van het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid naar aanleiding van de nieuwe mogelijkheden die zijn gecreëerd onder het Verdrag van Lissabon
• - 

  de optimalisering van het gebruik van intellectueel kapitaal in Europa, waarbij concrete initiatieven moesten zorgen voor een effectiever gebruik van intellectuele middelen
• - 

  het zoveel mogelijk intact houden van de verworvenheden van het Schengenbeleid 

Op 1 januari 2012 nam Denemarken het voorzitterschap over.

Toekomstige begroting werpt schaduw vooruit

Het debat over het meerjarig financieel kader was al voor het begin van het Pools voorzitterschap feller van toon geworden. Polen zelf is groot voorstander van een ruimer budget. De verwachting was dat Polen dat standpunt als voorzitter extra kracht zou bijzetten.

Onvoorziene onderwerpen

Het voorzitterschap heeft ook de nodige aandacht moeten geven aan de onrust in de Arabische wereld, en het helpen van het vinden van een goed Europees antwoord op de ontwikkelingen in die regio.

De plannen van de diverse lidstaten die het vrij verkeer van personen kunnen belemmeren, worden door de Polen met argusogen gevolgd. Gezien het grote aantal Polen dat in andere EU-landen aan het werk is, wilde Polen niet dat er aan Schengen en andere maatregelen op dat terrein getoornd zou worden.

Oordeel over het voorzitterschap

Zowel de Europese Commissie als het Europees Parlement zijn over het algemeen lovend over het voorzitterschap. Het afronden van de toetredingsonderhandelingen met Kroatië, het begin van het opstellen van een gezamenlijk Europees energiebeleid naar landen buiten de EU toe en het verder aanhalen van de banden met de landen in het Oostelijk Partnerschap worden als de voornaamste successen gezien. Ook het optreden in de eurocrisis lijkt te worden gewaardeerd. Als land dat zelf de euro niet als munt heeft bleef Polen op de achtergrond, maar zorgde het er wel voor dat de stem van de landen zonder de euro gehoord werd.

Polen kreeg uit de hoek van milieuorganisaties en groene politici wel de nodige kritiek op haar inzet bij de onderhandelingen over een nieuw klimaatakkoord. Het zou daar de eigen kolenindustrie belangrijker hebben gevonden dan het streven van de EU naar harde en verregaande afspraken te maken.