EU-begroting 2012 - Montesquieu Instituut

Montesquieu Instituut van wetenschap naar samenleving

bij EU-begroting 2012

EU-begroting 2012

De EU-begroting voor 2012 is vastgesteld op 129,1 miljard euro in betalingen; dat is een stijging van bijna 2% ten opzichte van 2011. Het bedrag aan vastleggingen is 147,2 miljard euro. De Europese Commissie en het Europees Parlement hadden een grotere stijging gewild, maar de lidstaten, via de Raad van Ministers en hun regeringsleiders, vonden dat de Europese Unie zuinig aan moet doen.

De Europese Commissie en het Europees Parlement wilden het budget voor de Europese Unie laten groeien. In juli 2011 gaven de EU-lidstaten aan dat de EU in 2012 niet meer dan € 129 miljard mag uitgeven. Dat is  € 3,6 miljard minder dan de Europese Commissie wil. Tot op zekere hoogte is de discussie over de begroting van 2012 een herhaling van de discussies over de begroting van 2011. Op 22 november 2011 werd bekend dat er een politieke overeenkomst over de begroting was bereikt tussen het Parlement en de Raad. Deze overeenkomst is door de Raad en het Parlement op 30 november resp. 1 december formeel goedgekeurd.

In het najaar van 2012 bleek dat de begroting ontoereikend was. Omdat de EU geen eigen middelen heeft verzocht de Commissie de lidstaten geld bij te leggen. Pas eind 2012 bereikten de Commissie, het EP en de lidstaten een principe-akkoord over het bedrag dat de lidstaten zouden bijleggen. Dit akkoord houdt in dat in 2012 nog 6 miljard euro van het tekort wordt gedicht. Over de resterende tekorten wordt in 2013 een besluit verwacht.

Inhoud

enveloppe

Delen

1.

De totale begroting: wensen en voornemens

Eurocommissaris Lewandowksi (Begroting) wilde de begroting (€ 126,5 miljard in 2011) in 2012 laten groeien met ruim € 6 miljard. Nederland en enkele andere landen gaven aan dat dit teveel zou zijn. Premier Rutte wilde niet verder gaan dan een stijging gelijk aan de inflatie.

Het Europees Parlement wilde dat de begroting erop gericht zou zijn om het economisch herstel verder te ondersteunen. Op 24 maart 2011 stemde de Commissie Begroting in met een stijging van het budget met 2,3 procent; iets minder dan de huidige inflatie van 2,7 procent. Het EP wilde onder andere meer geld uittrekken om de democratische ontwikkelingen in de landen in de Arabische wereld te ondersteunen.

De instellingen wilden zelf ook het goede voorbeeld geven. Zo wilde de Raad honderden miljoenen bezuinigen op de eigen diensten. De Commissie verwachtte ook miljoenen te kunnen besparen en was voornemens haar eigen begroting met slechts 1 procent te laten groeien. Het EP, dat achttien nieuwe leden krijgt, argumenteerde dat de begroting in reële termen omlaag gaat, omdat men onder het huidige inflatiepercentage blijft.

Nederland

De Tweede Kamer wilde dat de Europese begroting de komende jaren niet omhoog gaat. De Kamer vond dat in deze tijden van crisis waardoor alle lidstaten moeten bezuinigen, het niet kan dat de EU meer geld tot haar beschikking zou krijgen. De Kamer had daarom de Nederlandse regering opgedragen om voor een nullijn te pleiten in Brussel. Dit betekende dat er zelfs geen inflatie meegerekend mocht worden. Premier Rutte achtte de kans klein dat er daadwerkelijk aan een nullijn vastgehouden kon worden. 

2.

De procedure

Voor de zomer had de Commissie een inschatting gemaakt van alle inkomsten en uitgaven. Daarin pleitte de Commissie voor een flinke stijging van het EU-budget, er moest 4,9% bij. Het Europees Parlement had aangegeven dat ze de begroting niet meer wilde zien stijgen dan met 2,3%. En de Raad wilde het houden op een verhoging van 2%. Nederland, samen met de Scandinavische landen en het Verenigd Koninkrijk, stemden tegen iedere verhoging.

De Commissie had voor 1 september haar ontwerpbegroting ingediend. Op 14 september 2011 maakte vervolgens de Raad haar standpunt over de ontwerp-begroting bekend. Met een krappe meerderheid luidde het voorstel van de Raad dat het EU-budget voor 2012 met maximaal 2,02% verhoogd mocht worden.

Op 26 oktober heeft het Parlement gestemd over de hoogte van de begroting. Er werd een voorstel aangenomen om het budget met 5,2% te laten stijgen, wat het totaalbedrag op 133,1 miljard euro brengt. De dag daarna heeft de Raad deze groei van het budget geweigerd. Na verdere onderhandelingen kwam er een overeenkomst tot stand tussen het EP en de lidstaten. Op 30 november stemde de Raad in met het compromis; op 1 december nam het Europees Parlement de begroting voor 2012 aan.

3.

Definitieve begroting 2012

In 2012 zal de begroting met betrekking tot vastleggingkredieten stijgen met 3,8%, tot een bedrag van maximaal €147,2 miljard. Voor de daadwerkelijke betalingen komt de begroting uit op €129,1 miljard, wat een stijging is van 1,86%; daarmee wordt tegemoetgekomen aan de wensen van de lidstaten. Zij zullen de begroting aanvullen als blijkt dat deze onvoldoende is.

4.

Waar gaat het geld naar toe

De grootste uitgavenstijgingen vinden plaats bij het Onderzoeks- en ontwikkelingsbeleid (+10,35%), Cohesie en structuurfondsen (+8,38%) en het Justitie- en veiligheidsbeleid (+6,84%).  

Voor het landbouw- en natuurbeleid wordt maar een kleine stijging voorzien. Daar staat 57,9 miljard voor gereserveerd.

Voor het gemeenschappelijk buitenlands beleid is weer wat meer geld beschikbaar, maar de groei in uitgaven blijft daar zeer beperkt. Er staat 7,3 miljard euro voor gereserveerd.

5.

Werkelijke uitgaven en kwijting

Begin oktober 2012 liet de Europese Commissie weten dat er waarschijnlijk te weinig geld is voor 2012. Volgens de woordvoerder van de Europese Commissie hebben het Europees Parlement en de lidstaten een flink lagere begroting goedgekeurd dan de Commissie nodig achtte. Op 23 oktober kwam de Commissie met een formeel verzoek aan de lidstaten om extra geld, zo'n 9 miljard euro. Dit bedrag komt bovenop de jaarlijkse afdracht aan de Europese Unie door de lidstaten. Het geld was nodig om goedgekeurde uitgaven te dekken.

In een brief aan de Tweede Kamer berichtte toenmalig minister van Financiën Jan Kees de Jager op donderdag 24 oktober dat de Nederlandse regering wil dat de Commissie het tekort zelf oplost, zonder extra bijdragen van de lidstaten. Uit andere lidstaten kwamen soortgelijke geluiden.

Het Europees Parlement hechtte er grote waarde aan om de begroting van 2012 alsnog sluitend te maken en dit miljardengat te dichten. In de maand november volgden harde onderhandelingen tussen EP, Raad en Commissie. Begin december werd er een principe-akkoord gesloten. De lidstaten zouden 6,1 miljard extra bijdragen aan de begroting. Enkele lidstaten, waaronder Nederland, stemden - zonder succes - tegen het akkoord. Critici stelden dat door het akkoord een deel van de rekening naar 2013 wordt doorgezet.

De impasse rond de begroting van 2012 blokkeerde eveneens vooruitgang in de begrotingsonderhandelingen voor 2013. Ook daarover werd in december 2012 een akkoord bereikt.

Midden februari 2013 maakte eurocommissaris Lewandowski bekend dat 99,9 procent van het EU-budget voor 2012 ook daadwerkelijk is uitgegeven. Dit is het hoogste percentage ooit. Het netto bedrag is 144,4 miljard euro.

6.

Meer informatie