Deens voorzitterschap Europese Unie 1e helft 2012 - Montesquieu Instituut

Van 1 januari tot en met 30 juni 2012 vervulde Denemarken het voorzitterschap van de Europese Unie. Het Deens voorzitterschap werkte nauw samen met de Poolse en Cypriotische voorzitterschappen, die voor en respectievelijk na Denemarken het voorzitterschap bekleden. Deze drie landen vormen samen een 'trojka' (of trio) van voorzittende landen. Ze hebben samen een beleidsprogramma voor de hele periode opgesteld.

Op 16 december presenteerde de Deense minister voor Europese Zaken de prioriteiten van het Deense voorzitterschap in 2012. De vier prioriteiten waren:

• - 

  een verantwoordelijk Europa
• - 

  een dynamisch Europa
• - 

  een groen Europa
• - 

  een veilig Europa

Inhoudsopgave van deze pagina:

Delen

1. Een verantwoordelijk Europa
2. Een dynamisch Europa
3. Een groen Europa

4. Een veilig Europa
5. Stand van zaken
6. Meer informatie

Volgens de Denen is een gebrek aan economische verantwoordelijkheid een van de oorzaken van de huidige crisis. Daardoor is de economische groei in de Europese Unie erg laag en kan de EU niet goed concurreren met de rest van de wereld. Hervormingen en betere begrotingsdiscipline zijn noodzakelijk.

De Denen hebben de benodigde hervormingen concreet in plannen beschreven. Zo wilden zij zorgen dat het idee van de Europese Commissie om de kapitaal- en liquiditeitseisen voor financiële instellingen te hervormen, in de Europese Raad overeenstemming krijgt. Dit zou betekenen dat de Basel III-regels EU-wetgeving worden. Daarnaast werkten de Denen aan een betere manier van crisismanagement in de financiële sector.

Denemarken wilde verder de meerjarenbegroting 2014-2020 zo ver mogelijk voorbereiden, zodat daar in de tweede helft van 2012 een akkoord over kan worden bereikt.

Een beter functioneren van de interne markt, versterking van onderzoek en ontwikkeling en internationale handelsakkoorden moeten bijdragen aan economische groei en werkgelegenheid.

Het Deense voorzitterschap wilde zich met verschillende initiatieven richten op het verder ontwikkelen van de interne markt. Zo hebben de Denen zich vooral gefocust op:

• - 

  een digitale interne markt 
• - 

  lagere prijzen voor mobiel internet over de grens
• - 

  meer rechten voor arbeiders over de grens
• - 

  betere bekendmaking van Europese aanbestedingen 
• - 

  meer concurrentie tussen Europese energiebedrijven

Efficiënter gebruik van energie en grondstoffen moet de Europese Unie een leidende positie in de wereld geven. Milieu en duurzaamheid krijgen een belangrijker rol bij andere beleidsterreinen, zoals landbouw-, visserij- en vervoersbeleid en de interne markt. Daarnaast vond het Deens voorzitterschap dat de EU leiderschap moet tonen in internationale klimaatonderhandelingen.

De Denen zijn ervan overtuigd dat de verandering naar een groenere economie vooral gefinancierd en gestuurd moet worden door de private sector. De beste manier om deze sector te motiveren is om een goede samenwerking aan te gaan met bedrijven en hen extra te stimuleren. 

Om in een tijdperk van globalisering de veiligheid van Europese burgers te waarborgen, is meer samenwerking nodig. De Denen kozen daarom voor een gemeenschappelijk Europees asielsysteem en sterkere samenwerking in het kader van Schengen, in combinatie met betere controle aan de buitengrenzen van de EU.

Binnen dit thema valt ook de veiligheid op het gebied van voedsel, en wereldwijde gezondheidsbedreigingen. Zo wilde het Deense voorzitterschap zich bezighouden met een modern Europees systeem waarin de inspecties op vlees worden bijgehouden.

Het programma van het Deense voorzitterschap is op 6 januari 2012 gepresenteerd door de Deense minister-president, Helle Thorning-Schmidt.

Het voorzitterschap kreeg kritiek uit het Europees Parlement; bij de onderhandelingen over het meerjarig financieel kader zou er te weinig aandacht zijn voor de gelden voor regionale ontwikkeling.

Ook bij het thema Schengen is er kritiek gekomen op het Deense voorzitterschap. Toen lidstaten besloten om het Europees Parlement via een verandering in de wetgeving buiten te sluiten bij het controleren van de paspoortvrije zone in de EU, beschouwden veel Europarlementariërs dit als een smet op de gehele voorzittersperiode van de Denen. De Deense minister van Justitie Morten Bødskov is daarop ondervraagd door de parlementaire commissie voor juridische zaken.

Op 2 juli 2012 presenteerden de Denen de resultaten van hun voorzitterschap. Minister van Europese Zaken Nicolai Wammen verklaarde het volgende:

"We hebben een 'kraanwater voorzitterschap' zonder grote gebaren gevoerd, maar met veel spierballen en hard werken in samenwerking met iedereen. (Hij verwees daarbij naar de gewoonte van de Denen om bij bijeenkomsten geen mineraalwater maar kraanwater te serveren – redactie Europa Nu ). En dat is wat er nodig is om Europa in werking te krijgen aangezien er geen simpele, miraculeuze oplossingen zijn voor de huidige Europese crisis. Het Deense voorzitterschap heeft aangetoond dat de EU blijft functioneren, nieuwe resultaten kan boeken en nieuwe banen kan creëren ondanks de moeilijke tijden van crisis."

Commissievoorzitter José Manuel Barroso sprak zich lovend uit over het Deense voorzitterschap. Hij noemde het "een rots in de branding in deze moeilijke tijden". Vooral de inzet voor groei en concurrentievermogen werd geprezen door Barroso. Ook was hij positief over de stimulering van 'groene groei' en de persoonlijke betrokkenheid van de Deense premier.  

Op 1 juli 2012 heeft Cyprus het voorzitterschap overgenomen.