Mr.dr. P.A. (Pieter) Diepenhorst - Montesquieu Instituut

Vooraanstaand economisch woordvoerder van de antirevolutionairen in de Eerste Kamer. Promoveerde op een proefschrift over Calvijn en de economie en was in 1904 de eerste hoogleraar economie (staathuishoudkunde) aan de Vrije Universiteit. Behoorde in 1915 tot de 'vijf heren' die bezwaar maakten tegen het leiderschap van Kuyper. Als hoofdredacteur van 'De Rotterdammer' had hij aan dat leiderschap kritische beschouwingen gewijd. Organiseerde de gereformeerde boeren in de Christelijke Boeren- en Tuindersbond. Gezaghebbend econoom in eigen kring met een ijzersterk geheugen, die zorgvuldig opgebouwde betogen hield met de nodige humor.

ARP
in de periode 1920-1946: lid Eerste Kamer
Pieter Arie (Pieter) geboorteplaats en -datum
Strijen (Z.H.), 2 januari 1879

overlijdensplaats en -datum
Epe, 6 oktober 1953

levensbeschouwing

• - 

  Gereformeerd 
• - 

  Gereformeerd (Gereformeerde Kerken in Hersteld Verband), van 1926 tot 1946 
• - 

  Gereformeerd, vanaf 1946 

partij(en)
ARP (Anti-Revolutionaire Partij)

• - 

  advocaat en procureur te Amsterdam, van 1900 tot september 1904 
• - 

  hoogleraar staathuishoudkunde, juridische faculteit, Vrije Universiteit te Amsterdam, van september 1904 tot 1 februari 1949 (benoemd 18 augustus 1904; doceerde ook enige tijd strafrecht en strafvordering en parlementaire geschiedenis) 
• - 

  lid gemeenteraad van Amsterdam, van 25 november 1908 tot september 1913 (gekozen in district II) 
• - 

  hoofdredacteur dagblad "De Rotterdammer", van oktober 1910 tot 1 januari 1928 
• - 

  lid gemeenteraad van Amsterdam, van 4 september 1917 tot 15 juni 1921 (in 1917-1919 voor het district Amsterdam V) 
• - 

  lid Provinciale Staten van Noord-Holland, van 1 juli 1919 tot december 1920 
• - 

  lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 27 december 1920 tot 23 juli 1946 (in 1920-1923 voor Gelderland) 

• - 

  voorzitter ARP kiesvereniging Amsterdam, vanaf 1900 
• - 

  voorzitter Bond van ARP-kiesvereniging in Amsterdam 
• - 

  lid Centraal Comité van ARP-kiesverenigingen, tot december 1920 
• - 

  tweede voorzitter Centraal Comité van ARP-kiesverenigingen, van 1919 tot december 1920 
• - 

  fractievoorzitter ARP Provinciale Staten van Noord-Holland 

• - 

  lid Staatscommissie voor de Landbouw (onderzoek economische positie van landbouwers en landarbeiders), vanaf 1906 
• - 

  lid Staatscommissie voor de herziening van het Wetboek van Strafvordering (Staatscommissie-Ort), van 7 mei 1910 tot 13 mei 1913 
• - 

  lid Commissie van Beheer Museum voor studie van gevangeniswezen en dwangopvoeding, vanaf 2 maart 1912 (nog in 1928) 
• - 

  voorzitter woningbouwvereniging "Patrimonium" te Amsterdam (oprichter) 
• - 

  lid Centraal College voor de Reclassering, vanaf 26 oktober 1917 (nog in 1919) 
• - 

  voorzitter redactieraad "Stemmen des Tijds", van 1918 tot 1941 
• - 

  voorzitter CBTB (Nederlandsche Christelijke Boeren- en Tuindersbond), van 7 maart 1918 tot juni 1945 
• - 

  voorzitter Staatscommissie voor het pachtvraagstuk, van 12 maart 1919 tot mei 1932 
• - 

  lid Commissie van Toezicht Middelbare Landbouwschool te Groningen, tot februari 1924 
• - 

  lid Hoge Raad van Arbeid, van 1920 tot 1933 
• - 

  redacteur "Stemmen des tijds. Maandblad voor christendom en cultuur" (medeoprichter) 
• - 

  voorzitter Vereniging voor actieve handelspolitiek, van 1926 tot 1941 
• - 

  lid Staatscommissie uitgifte landbouwgronden in de nieuwe Zuiderzeepolders (Staatscommissie-Vissering), vanaf december 1926 
• - 

  lid Centrale Commissie voor de Statistiek, omstreeks 1928 
• - 

  lid en plaatsvervangend voorzitter Commissie van advies voor de dienst der belastingen, omstreeks 1931 
• - 

  lid bestuur Vereeniging "Bloemenfonds", vanaf juni 1932 (ten bate van de ouden van dagen van alle gezindten) 
• - 

  lid Economische Raad, van 20 mei 1933 tot 1938 
• - 

  lid Staatscommissie inzake toezicht op particuliere banken (Staatscommissie-De Geer), vanaf 7 maart 1937 

voortgezet onderwijs

• - 

  Gereformeerd Gymnasium te Amsterdam 

academische studie

• - 

  rechtsgeleerdheid, Vrije Universiteit te Amsterdam, tot 1900 
• - 

  rechtswetenschap (gepromoveerd op stellingen), Gemeentelijke Universiteit te Amsterdam, tot 20 november 1900 
• - 

  staatswetenschap (gepromoveerd op dissertatie), Vrije Universiteit te Amsterdam, juli 1904 (magna cum laude) 

als parlementariër

• - 

  Was woordvoerder economische zaken en landbouw van de ARP-Eerste Kamerfractie. Hield zich ook bezig met onderwijs en sociale zaken. 

opvallend stemgedrag

• - 

  In 1922 stemde hij en Anema als enigen van hun fractie die bij de eerste lezing vóór het wetsvoorstel tot herziening van het kiesrecht van de Eerste Kamer (hoofdstuk III van de Grondwet) 
• - 

  Stemde in 1927 vóór het (verworpen) wetsvoorstel tot goedkeuring van het Verdrag met België 

algemeen

• - 

  Leidde het Tweede Christelijk Sociaal Congres in 1919 

uit de privésfeer

• - 

  Oprichter "Stemmen des Tijds. Maandschrift voor Christendom en cultuur" 
• - 

  Zijn vader was landbouwer en vlashandelaar 
• - 

  Een broer van hem was burgemeester van Oud-Beijerland 
• - 

  Een zwager van hem was burgemeester van Dordrecht 

verkiezingen

• - 

  Werd in 1923, 1926, 1932 en 1937 gekozen door Groep II: Gelderland, Overijssel, Groningen en Drenthe 

woonplaats(en)/adres(sen)

• - 

  Amsterdam, Prinsengracht 552, omstreeks 1915 (nog in 1923) 
• - 

  Amsterdam, Koninginneweg 4, omstreeks 1931 en nog in 1939 

ridderorden

• - 

  Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 30 augustus 1913 
• - 

  Commandeur in de Orde van Oranje-Nassau, 1 december 1932 

verenigingen, sociëteiten, genootschappen etc.
lid oratorische vereniging I.U.M.B.O.publicaties

• - 

  "Calvijn en de Economie" (dissertatie, 1904) 
• - 

  "Sociale gemeentepolitiek" (1912) 
• - 

  "De vrije school in de Grondwet" (1913) 
• - 

  "Leider en leiding in de Anti-revolutionaire partij" (samen met A. Anema, H. Bavinck, Th. Heemskerk en S. de Vries Czn., 1915) 
• - 

  "Grondbeginselen der economie" (1917) 
• - 

  "De Nederlandsche arbeidswetgeving" (2 delen, 1921-1930) 
• - 

  "Onze staatsinrichting" (1920) 
• - 

  "Onze strijd in de Staten-Generaal" (1930) 
• - 

  "Het socialisme" (1930) 
• - 

  "Groen van Prinsterer" (1932) 
• - 

  "Onze landbouw" (1933) 
• - 

  "De eigendom" (1933) 
• - 

  "Leerboek van de economie" (1934) 
• - 

  "Het nationaal-socialisme" (1935) 
• - 

  "Ons isolement: practische toelichting van het program van beginselen der Antirevolutionaire partij" (1935) 
• - 

  "Het plan van den arbeid" (1936) 
• - 

  "Grondbeginselen der economie" (1945) 
• - 

  "Gedenkboek CBTB 1918-1948" (met Ch. van den Heuvel, 1948) 
• - 

  "Trouw en met ere: de ontwikkelingsgang der antirevolutionaire of christelijk-historische richting in vogelvlucht" (1952) 

literatuur/documentatie

• - 

  F.L.M. van Zutphen, "Diepenhorst, Pieter Arie (1879-1953)", in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel I, 141 
• - 

  J. de Bruijn en R.E. van der Woude (red.), "P.A. Diepenhorst. Herinneringen" (Amsterdam, 2003) 
• - 

  P. Hofland, "Leden van de raad. De Amsterdamse gemeenteraad 1814-1941" 
• - 

  Ned. Patriciaat, 1962 

Biografisch Woordenboek(en)
biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van Nederland

archivalia

• - 

  collectie-Diepenhorst, Nationaal Archief 
• - 

  collectie-Diepenhorst, Historisch Documentatiecentrum voor het Nederlands Protestantisme 

huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd te Amsterdam, 13 juli 1905

echtgeno(o)t(e)/partner
A.C. de Gaay Fortman, Adriana Cornelia

kinderen
1 zoon

vader
I. Diepenhorst, Isaäc

geboorteplaats en/of -datum
Strijen, 17 december 1847

moeder
A. Overwater, Anthonia

geboorteplaats en/of -datum
Numansdorp, 6 juni 1851

broers en zusters
6 zussen en 3 broers

beroep grootvader (vaderskant)
klerk

familierelaties

• - 

  Vader van I.N.Th. Diepenhorst, Tweede Kamerlid en staatssecretaris 
• - 

  Broer van G.A. Diepenhorst, Tweede Kamerlid 
• - 

  Oom van W.F. de Gaay Fortman, Eerste Kamerlid en minister 
• - 

  Aangetrouwde oom van A.M. Donner, voorzitter Staatscommissie en Europees rechter 
• - 

  Oudoom van J.P.H. Donner, staatsraad en minister