bij L. Götzen

L. Götzen

foto L. Götzenvergrootglas Deskundige accountant die als technocraat minister was. Doorliep een ambtelijke loopbaan in Nederlands-Indië, waar hij laatstelijk directeur van het departement van Financiën was. In Indië politiek actief in de Christelijke Staatkundige Partij. Werd na de oorlog ambtenaar in Nederland en in 1947 minister zonder portefeuille op Overzeese Gebiedsdelen. Moest minister Jonkman enigszins ontlasten van diens zware taken. In het kabinet-Drees II werd hij staatssecretaris. Nadien ruim acht jaar voorzitter van de Rekenkamer. Wat regenteske, afstandelijke man, die voor alles accountant was.

partijloze a.r., ARP
in de periode 1947-1965: staatssecretaris, minister, president Algemene Rekenkamer

Inhoud

enveloppe

Delen

1.

voornaam

Lubbertus

2.

personalia

geboorteplaats en -datum
Amsterdam, 10 oktober 1894

overlijdensplaats en -datum
's-Gravenhage, 13 juli 1979

levensbeschouwing
Gereformeerd

3.

partij/stroming

partij(en)
ARP (Anti-Revolutionaire Partij) (lid geworden na zijn benoeming tot staatssecretaris)

4.

loopbaan

  • ambtenaar belastingaccountantsdienst, van 1919 tot 1920 
  • hoofd belastingkantoor te Semarang (Ned.-Indië), vanaf 1921 
  • hoofd belastingkantoor te Soerabaja (Ned.-Indië) 
  • hoofd belastingkantoor te Weltrevreden (Ned.-Indië), tot 1932 
  • hoofd belasting-accountantsdienst te Batavia (Ned.-Indië), van 1932 tot april 1935 
  • thesaurier-generaal departement van Financiën te Batavia (Ned.-Indië), van 1 april 1935 tot 1 december 1938 
  • directeur departement van Financiën te Batavia, van 1 december 1938 tot 1941 
  • geïnterneerd Japans gevangenenkamp bij Poerwokerto, van 1941 tot 1945 
  • geïnterneerd Japans gevangenenkamp Bat-IV te Tjimahi, 1945 
  • directeur departement van Financiën te Batavia, van september 1945 tot 1946 
  • hoofd tweede afdeling (financiën), ministerie van Overzeese Gebiedsdelen, van oktober 1946 tot november 1947 
  • minister zonder portefeuille, belast met financieel-economische vraagstukken van Overzeese Gebiedsdelen, van 10 november 1947 tot 15 maart 1951 
  • minister van Overzeese Gebiedsdelen ad interim, van 13 december 1947 tot januari 1948 (in verband met reis van Jonkman naar Nederlandsch-Indië) 
  • staatssecretaris van Uniezaken en Overzeese Rijksdelen (belast met aangelegenheden geregeld in de Ronde Tafel Conferentie en tijdens de ministersconferenties van de Nederlands-Indonesische Unie en begrotingstechnische zaken), van 15 maart 1951 tot 2 september 1952 
  • financieel adviseur, Nederlandse Herstelbank te Washington, van januari 1953 tot april 1954 
  • financieel adviseur, regering Bolivia in dienst van de Verenigde Naties, van april 1954 tot juni 1956 
  • president Algemene Rekenkamer, van 27 november 1956 tot 1 januari 1965 (benoemd bij K.B. van 23 november 1956) 

5.

partijpolitieke functies

  • lid hoofdbestuur CSP (Christelijk Staatkundige Partij) in Nederlands-Indië 

6.

nevenfuncties

  • lid centrale commissie van advies voor verdere besteding van inkomsten uit het bijzondere uitvoerrecht op bevolkingsrubber 
  • lid Rubberfondscommissie 
  • lid Raad van Commissarissen Pensioen- en Weduwen- en Wezenfonds van de Indische Burgerlijke Ambtenaren 
  • lid Commissie van Bijstand voor de Staatsspoorwegen in Nederlands-Indië 
  • voorzitter Commissie van Bijstand voor de Post-, Telegraaf- en Telefoondienst in Nederlands-Indië 
  • gedelegeerde op diverse internationale conferenties (o.a. de Handelsconferentie te Genève) 
  • lid Commissie herziening Comptabiliteitswet (Commissie-Simons), van 27 juni 1956 tot 7 september 1960 
  • voorzitter Board of Auditors (financiële controle-orgaan van de V.N.), van 1957 tot 1965 
  • voorzitter Commissie schadeloosstelling Tweede Kamerleden, van 7 maart 1967 tot 13 juli 1967 

7.

opleiding

voortgezet onderwijs
  • Hogere Burgerschool te Amsterdam 

hoger beroepsonderwijs
  • M.O.-boekhouden en statistiek, tot 1918 
  • accountancy (diploma Niva), tot 1920 
  • M.O.-staathuishoudkunde, tot 1926 
  • belastingopleiding 

stages e.d.
  • stage Nederlandse visconservenfabriek te Gent, van 1912 tot 1914 

8.

activiteiten

als bewindspersoon (wetgeving)
  • Bracht in 1950 samen met Joekes en Lieftinck de Garantiewet Indische ambtenaren tot stand. Daarbij garandeerde de Nederlandse regering tot vijf jaar na de soevereiniteitsoverdracht het wachtgeld en de pensioenen van Indische ambtenaren. Het ambtenarenkorps werd volledig overgedragen aan de Verenigde Staten van Indonesië. Ambtenaren kregen wel de vrijheid de dienst te verlaten. 

9.

wetenswaardigheden

algemeen
  • Stemde op 14 december 1948 in de ministerraad met Schokking en de KVP-ministers vóór het direct starten van een militaire actie tegen de Republiek Indonesië 
  • Was tijdens de voorbereiding van de Ronde Tafel Conferentie (RTC) in 1949 over Indonesië afwezig omdat hij overspannen was 
  • Gaf op de RTC mede leiding aan de FEC (Financieel-Economische Commissie) 

uit de privésfeer
  • Werd in Japanse internering mishandeld, omdat hij er voor zijn gevangenschap in was geslaagd een grote voorraad geld uit Japanse handen te houden 
  • Zijn vader was kantoorbediende bij de Rotterdamsche Bank 

ridderorden
  • Ridder in de Orde van Oranje-Nassau, 1936 
  • Ridder in de Orde van de Nederlandse Leeuw, 1940 
  • Commandeur in de Orde van Oranje-Nassau, 26 september 1952 
  • Grootofficier in de Orde van Oranje-Nassau, 13 juli 1964 

overige onderscheidingen en prijzen
Officier in de Huisorde van Oranje

hobby's
  • astronomie 
  • archeologie en geschiedenis 

militaire dienst
  • dienstplichtig militair (gemobiliseerd), van 1914 tot 1918 

rang(en) reserve-officier
  • reserve-eerste luitenant der artillerie, vanaf 3 december 1919 

10.

publicaties/bronnen

publicaties
  • artikelen in tijdschrift "Koloniale Studiën" 
  • "De Algemene Rekenkamer 150 jaar" (1964) 

literatuur/documentatie
  • L.J.F. Dolmans, "Voorzitter L. Götzen", in: "Van Camere vander rekeninghen tot Algemene Rekenkamer", 428-429 
  • R.J.J. Stevens, "Götzen, een moderne 'visitateur-generaal der Indische en Nederlandse negotiën'", in: "Politieke Opstellen 13" (1993) 
  • F. van Anrooij, "Götzen, Lubbertus (1894-1979)", in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel IV, 151 
  • P.F. Maas, "Götzen, de 'boekhouder' van Sassen", in: P.F. Maas en J.M.M.J. Clerx, "Het kabinet-Drees-Van Schaik 1948-1951", (Parlementaire Geschiedenis van Nederland, band C), 370-373 

Biografisch Woordenboek(en)
biografie opgenomen in het Biografisch Woordenboek van Nederland

archivalia via site Nationaal Archief
vindplaatsen en beschrijvingen verzameld door het Nationaal Archief

11.

familie/gezin

huwelijk/samenlevingsvorm
gehuwd te Zeist, 14 september 1920

echtgeno(o)t(e)/partner
A.M. de Vriendt, Antonia Maria

kinderen
kinderloos

vader
G. Götzen, Gerhard

geboorteplaats en/of -datum
Amsterdam (omstreeks 1859)

moeder
A.J. Scholten, Agneta Jane

geboorteplaats en/of -datum
Amsterdam (omstreeks 1862)

beroep grootvader (vaderskant)
loodgieter

beroep grootvader (moederskant)
kantoorbediende