Malta - Montesquieu Instituut

De Republiek Malta, dat het gelijknamige eiland en de eilanden Gozo en Comino in de Middellandse Zee omvat, behoort sinds 1 mei 2004 tot de Europese Unie. In 1964 werd Malta, dat vanaf 1814 een Britse kroonkolonie was, onafhankelijk. In 1974 werd het land een Republiek.

Sinds de onafhankelijkheid heeft een succesvolle ontwikkeling plaatsgevonden van de dienstensector, vooral toerisme, financiële diensten en vervoer. Ook is er industrie tot ontwikkeling gekomen, waaronder hoogwaardige elektronica.

Het strategisch gelegen eiland is al meer dan 7.000 jaar bewoond, en is achtereenvolgens beïnvloed door de Feniciërs, Romeinen, Arabieren, Noormannen, Spanjaarden, Fransen en Britten. De Maltese taal is de enige Semitische taal die met het Latijnse schrift geschreven wordt. De Maltezer politiek werd lange tijd gedomineerd door Dom Mintoff, die twee keer premier was (1955-1958 en 1971-1984).

Inhoudsopgave van deze pagina:

Delen

1. Politieke situatie
2. Staatsvorm, partijen en kiesstelsel
3. Huidige kabinet
4. Zetelverdeling Kamra Tad-Deputati vanaf 1992
5. Kabinetten vanaf 1987
6. Kerngegevens

7. Bevolking
8. Economie
9. Geografie
10. Positie in Europa
11. Volkslied
12. Staatkundige ontwikkelingen

Malta heeft een overzichtelijk politiek landschap. Er zijn twee partijen die elkaar in sterkte weinig ontlopen, de centrumrechtse (christendemocratische) Nationale Partij en de sociaaldemocratische Labour Partij. Bij de parlementsverkiezingen van maart 2013 wonnen de socialisten over leiding van Joseph Muscat en kwam er een door hem geleid kabinet.

In 2004 trad het kabinet-Gonzi aan, dat in 2008 door winst van de Nationale Partij bij de parlementsverkiezingen kon blijven regeren. Het kabinet viel na een nederlaag in het parlement in december 2012. Sinds eind jaren tachtig was meestal de Nationale Partij aan de macht.

Lange tijd was de sociaaldemocraat Dom Minthoff de belangrijkste politicus van Malta. Hij leidde in de jaren 1971-1984 diverse kabinetten. In 1984 volgde zijn partijgenoot Bonnici hem op. Na de verkiezingen van 1987 kwam de Nationale Partij aan de macht, met Eddie Fenech Adami als premier.

De sociaaldemocraten regeerden ook korte tijd na de verkiezingen van 1996. Alfred Sant was toen minister-president. Zijn kabinet strandde echter in 1998 door een intern conflict in de Labour Partij, waarna vervroegde verkiezingen uitliepen op een zege voor de Nationale Partij van Fenech Adami. In 2004 volgde zijn partijgenoot Lawrence Gonzi hem op.

Malta is sinds 1974 een parlementaire republiek met een president als staatshoofd. De minister-president is regeringsleider. De president wordt voor vijf jaar gekozen door het parlement. In 2004-2009 was dat Fenech Adami. 

De leider van de grootste partij in het parlement is automatisch minister-president. De kabinetsleden hebben zitting in het parlement, dat als wetgevend lichaam optreedt.

Het parlement bestaat uit één Kamer (Il-Kamra Tad-Deputati, de Kamer van Volksvertegenwoordigers), waarvoor ten minste iedere vijf jaar verkiezingen worden gehouden.

In 2003 werd een referendum gehouden over toetreding tot de EU.

kiesstelsel

Het kiesstelsel is een mengvorm van evenredige vertegenwoordiging en de single transferable vote, waarbij kiezers kandidaten naar voorkeur rangschikken en ook de tweede, derde en volgende voorkeuren medebepalen wie er worden gekozen. Er zijn dertien districten, waar per district vijf parlementsleden worden gekozen.

Aanvulling van het aantal parlementszetels vindt plaats om de electorale sterkte van een partij in overeenstemming te brengen met het aantal afgevaardigden in het parlement. Als een partij meer dan vijftig procent van de stemmen haalt, maar geen parlementaire meerderheid, dan krijgt zij extra zetels om die meerderheid alsnog te bewerkstellingen.

partijen

De Maltezer politiek wordt beheerst door twee partijen. Centrumrechts staat de christendemocratische Partit Nazzjonalista (Nationale Partij) en centrumlinks de sociaaldemocratische PL (Partit Laburista, Arbeiderspartij).

Het kabinet-Gonzi telt negen minister, waaronder een minister voor het eilandje Gozo. Viceminister-president en minister van Buitenlandse Zaken was tot oktober 2012 Tonio Borg. Hij volgde toen John Dalli op als Eurocommissaris.