Raad besluit met gekwalificeerde meerderheid van stemmen - Montesquieu Instituut

Een besluit van de Raad van Ministers met gekwalificeerde meerderheid komt tot stand wanneer het een bepaald aantal stemmen krijgt en de meerderheid van de lidstaten voor stemt. Daarnaast kan op verzoek van een lid van de Raad worden nagegaan of deze gekwalificeerde meerderheid ten minste 62% van de totale bevolking van de Europese Unie vertegenwoordigt. Deze zogenaamde demografische clausule draagt eraan bij dat de in de Raad genomen besluiten representatief zijn voor de meerderheid van de bevolking van de Europese Unie.

De drempel van de gekwalificeerde meerderheid (het aantal stemmen dat de meerderheid van de leden van de Raad vertegenwoordigt) is momenteel vastgesteld op 255 van de 345 stemmen, oftewel 73,9%. Elk land heeft een bepaald aantal stemmen, onder meer gebaseerd op het aantal inwoners. Aan Nederland is een stemgewicht van 13 stemmen toegekend.

Een besluit met gekwalificeerde meerderheid komt bovendien alleen tot stand wanneer minimaal 14 lidstaten voor stemmen, eventueel onder voorbehoud van de demografische clausule: ten minste 62% van de totale bevolking. Dat is 305,5 miljoen (62% van 492,8 miljoen).

Binnen de Raad van de Europese Unie (de 'Raad van ministers') heeft elke land een bepaald aantal stemmen. Sommige landen hebben echter een zwaardere stem dan andere. Dit is gebaseerd op het aantal inwoners en gecorrigeerd in het voordeel van de landen met minder inwoners.

Het totaal is 345 stemmen.

Voor de toetreding van Roemenië en Bulgarije (1 januari 2007) bedroeg de grens 232 van de 321 stemmen, oftewel 72,3%.

Op grond van het Verdrag van Lissabon is vanaf 2014 voor een gekwalificeerde meerderheid nodig: 55% van de lidstaten (minimaal vijftien) die 65% van de EU-bevolking vertegenwoordigen.