Raad besluit met gekwalificeerde meerderheid van stemmen - Montesquieu Instituut

De Raad van Ministers neemt met gekwalificeerde meerderheid een voorstel aan wanneer het voorstel ten minste 255 van de 345 stemmen krijgt, oftewel 73,91%. Ook moeten minimaal 14 lidstaten vóór stemmen. Om over voorstellen te kunnen stemmen moet ten minste de helft plus één van alle lidstaten van de Europese Unie aanwezig zijn.

Binnen de Raad van de Europese Unie (de 'Raad van ministers') heeft elke land een bepaald aantal stemmen. Sommige landen hebben echter een zwaardere stem dan andere. Dit is gebaseerd op het aantal inwoners en gecorrigeerd in het voordeel van de landen met minder inwoners.

Het totaal is 345 stemmen.

Wanneer de Europese Raad besluit met gekwalificeerde meerderheid van stemmen, maakt zij gebruik van dezelfde stemverdeling als de Raad van Ministers.

Daarnaast kan op verzoek van een lid van de Raad worden nagegaan of deze gekwalificeerde meerderheid ten minste 62% van de totale bevolking van de Europese Unie vertegenwoordigt.

Wanneer een groep lidstaten tegen heeft gestemd maar een voorstel wel is aangenomen, dan kan die minderheid - op voorwaarde dat ze uit minstens driekwart van het aantal lidstaten bestaat dat nodig is om een besluit te blokkeren - verzoeken om het besluit uit te stellen. De Raad probeert dan aan de bezwaren van de minderheid tegemoet te komen. Dit heet het 'compromis van Ioannina'.

Inhoudsopgave van deze pagina:

Uitgebreid

Delen

1. Stemwijze na 1 november 2014
2. Beperkte samenstelling van de Raad
3. Toepassing gekwalificeerde meerderheid

4. Juridisch kader
5. Meer informatie

De Raad neemt een voorstel aan wanneer 55% van het aantal lidstaten, met een minimum van 15, vóór stemt. Ook moeten de lidstaten die voor zijn, ten minste 65% van de totale bevolking van de Europese Unie vertegenwoordigen.

Clausule wanneer een grote minderheid tegen is

Wanneer een besluit wel wordt goedgekeurd maar de tegenstemmende minderheid meer dan 55% bedraagt (in bevolking of in het aantal lidstaten) van de minderheid die nodig zou zijn geweest een voorstel te blokkeren, dan kan er gevraagd worden het voorstel waarover gestemd is nogmaals door te spreken om aan bezwaren tegemoet te komen.

Tussen 1 november 2014 en 1 april 2017 ligt dit percentage op 75 (in plaats van 55).

Op sommige beleidsterreinen doen niet alle lidstaten mee. In die gevallen mogen alleen de lidstaten op wie het voorstel betrekking heeft een stem uitbrengen, de overige lidstaten tellen niet mee in het bepalen van de meerderheid. In deze gevallen geldt voor het bepalen van meerderheden de stemwijze zoals deze per 1 november 2014 in gaat. Alle benodigde drempels en stemverhoudingen worden - naar verhouding tot het aantal lidstaten dat bij een voorstel betrokken is - bijgesteld.

Deze regel is zowel voor als na 2014 van toepassing.

De Raad van Ministers neemt alle besluiten op deze manier, tenzij in de Europese verdragen bij een beleidsterrein specifiek wordt aangegeven dat ze op een andere manier besluiten neemt. Deze stemwijze wordt dus op heel veel beleidsterreinen toegepast.

Noodrem

Wanneer op de terreinen buitenlands beleid, justitie en sociale zekerheid besluiten met gekwalificeerde meerderheid van stemmen worden genomen, dan kan een lidstaat middels de 'noodremprocedure' de besluitvorming opschorten en vragen om het voorstel aan de Europese Raad voor te leggen.

Besluitvorming in de Raad op basis van gekwalificeerde meerderheid vindt zijn basis in het Verdrag betreffende de Europese Unie (VEU) en het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (VwEU).

• - 

  Toepassing: VEU titel III art. 16 lid 3
• - 

  Weging van stemmen: VEU titel III art. 16 lid 4 en zesde deel VwEU titel I hoofdstuk 1 derde afdeling art. 238 lid 3a
• - 

  Heroverweging: verklaring ad art. 16, lid 4 VEU en art. 238, lid 2 VwEU
• - 

  Beperkte samenstelling: zesde deel VwEU titel III art. 330