Praktisch Europa in het kort - Montesquieu Instituut

De Europese Unie maakt veel regels. Deze zijn vaak nogal technisch en daardoor niet zo aansprekend. Toch zijn er ook heel wat regels waarvan we de gevolgen in de alledaagse praktijk kunnen zien. Bijvoorbeeld doordat we goedkoper mobiel kunnen bellen als we in een ander land op vakantie zijn.

reizen

Binnen de Europese Unie mag u vrij reizen. Dit betekent dat u slechts een geldig paspoort of een geldige identiteitskaart nodig heeft om naar andere EU-landen te kunnen reizen. Als burger van een EU-lidstaat bent u geen toerist of reiziger als alle andere, maar heeft u specifieke rechten en mogelijkheden. Zo mag u naar alle andere lidstaten reizen en daar tijdelijk wonen.

U beschikt ook over bepaalde faciliteiten en garanties bij (onder meer) particuliere aankopen en transacties, en bij de gezondheidszorg. Verder kunt u als inwoner van de EU overal ter wereld bij elke Europese ambassade aankloppen.

wonen

Als burger van een van de 27 EU-landen hebt u het recht om in een ander EU-land te wonen. Dat is niet afhankelijk van uw beroep of uw economische situatie. Er zijn echter wel enkele voorwaarden en beperkingen.

werken

Volgens de Europese wetgeving hebt u het recht om in een ander EU-land in loondienst of als zelfstandige te gaan werken, er werk te zoeken, of er van uw pensioen te genieten. U moet dan op dezelfde manier worden behandeld als de burgers van dat land. Een aantal rechten die u als werknemer in de EU hebt, gelden ook voor uw huwelijkspartner en uw familieleden.

Naar het buitenland trekken om er te studeren is populair. Er zijn EU-regelingen ingesteld voor uitwisseling op onderwijsgebied en grensoverschrijdende partnerschappen, zoals Erasmus, Erasmus Mundus, Leonardo da Vinci en Comenius. In 2009 studeerden ruim zevenduizend Nederlandse jongeren met een EU-beurs in een ander land. Sinds 1987 hebben in heel Europa inmiddels zo'n 2,5 miljoen jongeren van deze programma's gebruik gemaakt en in het buitenland een studie gevolgd.

Binnen de Europese Unie bestaat een vrij verkeer van personen, goederen, diensten en kapitaal. Toch is grensoverschrijdend ondernemen niet eenvoudig. Zeker voor kleine en middelgrote ondernemingen kunnen administratieve verplichtingen een hoge drempel vormen.

Als burger van de Europese Unie hebt u enkele voordelen bij het aanschaffen van goederen in een ander EU-land. Zo hebt u minder invoerbeperkingen en bent u als consument beter beschermd, bijvoorbeeld tegen misbruik door leveranciers.

Bij het ontstaan van de Europese Unie heeft het creëren van gezamenlijke economische voordelen altijd centraal gestaan. Om dit te bereiken hebben de Europese lidstaten besloten economisch meer samen te werken en werden hun markten samengevoegd. Deze gezamenlijke markt wordt de interne markt genoemd. Door de totstandkoming van één Europese markt, wil de EU meer vrije concurrentie en een groter aantal consumenten. Dit kan leiden tot lagere prijzen, bijvoorbeeld voor telefoneren of vliegtickets.

Binnen de Europese Unie zijn voorzieningen bij ziekte voor een groot deel op elkaar afgestemd. Mensen die hier voordeel van hebben, zijn bijvoorbeeld de miljoenen toeristen die ieder jaar op vakantie naar het buitenland gaan, en migrerende werknemers en hun gezinnen.

Ieder land binnen de EU heeft zijn eigen wetten en zijn eigen rechtspraak. De Europese Unie bepaalt welke regels er gelden bij juridische problemen die zich in een ander land afspelen of die zich voordoen tussen personen uit verschillende lidstaten.

De Europese Unie voert niet alleen beleid dat moet zorgen voor bijvoorbeeld een sterke economie, maar houdt zich ook bezig met het in stand houden en stimuleren van de verschillende culturen die Europa rijk is.

Dierenwelzijn staat hoog op de agenda van de Europese Unie (EU). Het welzijn van dieren is zelfs als fundamentele waarde van de EU vastgelegd in artikel 13 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie. Het Europees Parlement (EP) riep daarom al tijden voor een beter bescherming of zelfs een verbod op het gebruik van proefdieren.

De Europese Unie zet zich in voor de rechten van de vrouw, waaronder op de arbeidsmarkt.  Zo werd al in de eerste EU-verdragen van de jaren vijftig de regel opgenomen dat mannen en vrouwen gelijk loon voor gelijk werk moeten krijgen.