Samenwerking lidstaten bij illegale immigratie - Montesquieu Instituut

Montesquieu Instituut van wetenschap naar samenleving

Afrikaanse bootvluchtelingen

Bron: AFM

De Europese Unie, en met name de lidstaten aan de buitengrenzen, krijgen steeds meer te maken met illegale immigratie. Velen vinden dit een Europees probleem dat gezamenlijk aangepakt zou moeten worden. Door het wegvallen van de binnengrenzen van de Europese Unie is het voor lidstaten namelijk praktisch onmogelijk geworden om hun eigen immigratiebeleid te voeren. Een illegale immigrant die bijvoorbeeld Spanje binnenkomt, kan later probleemloos in Nederland komen, aangezien er geen grenscontroles binnen de Europese Unie zijn.  

De Spaanse Canarische eilanden voor de West-Afrikaanse kust en de eilandrepubliek Malta, vlak bij de Noord-Afrikaanse staat Libië, worden steeds vaker geconfronteerd met illegale immigranten, hoofdzakelijk afkomstig uit Afrika. Hoewel exacte cijfers niet bekend zijn, aangezien de immigranten op illegale wijze de grenzen proberen over te komen, hebben de bovengenoemde landen aangegeven de toestroom van immigranten niet meer aan te kunnen. Ze eisen hulp en samenwerking binnen de Europese Unie. 

Inhoud

enveloppe

Delen

1.

Aangenomen verslagen Europees parlement

In september 2007 nam het Europees Parlement een resolutie aan over illegale immigratie, waarin het zich uitsprak tegen het opzetten van EU-opvang- en interneringskampen voor migranten buiten de grenzen van de EU en tegen de massale legalisering van illegalen in algemene zin. Bovendien stelde het Parlement dat alle EU-lidstaten de internationale verplichtingen over het opsporen en redden van drenkelingen moeten nakomen. 

In april 2011 werd het onderwerp van de illegale immigratie nogmaals besproken; nu vanuit de context van de reikwijdte en de rol van het buitenlands beleid van de EU. De Europarlementariërs hebben een ontwerpresolutie ingediend. In verband met de toenmalige actualiteit van de grote vluchtelingenstroom door de onrust in de Arabische wereld, besteedde het Parlement in deze ontwerpresolutie vooral aandacht aan migratiestromen als gevolg van instabiele omstandigheden.

De Italiaanse Europarlementariër Fiorello Provera was de rapporteur van het ontwerpverslag en schreef daarin dat de Europese Unie vooral een beleid moet ontwikkelen dat gericht is op het voorkomen van migratie. De oorzaken van de instabiliteit in de Noord-Afrikaanse landen moeten aangepakt worden om illegale immigratie te voorkomen.

Daarbij moet volgens het Europees Parlement aan de volgende aspecten aandacht besteed worden:

  • ontwikkelingssamenwerking
  • veiligheid
  • regionale samenwerking
  • overeenkomsten tussen herkomst- en doorreislanden; het Europees Parlement wil doorreis- en herkomstlanden aansporen om stabiele economische en institutionele omstandigheden te creëren
  • het waarborgen van mensenrechten
  • democratisering; de Europese Unie moet verkiezingen gaan waarnemen en controleren of deze wel democratisch zijn en of er een verbetering van goed bestuur plaatsvindt

Het Europees Parlement hoopt deze aandachtspunten in landen waar veel illegale migranten vandaan komen te verbeteren, zodat demografische en sociale spanningen verkleind worden en er zo stabielere omstandigheden ontstaan. Het is de bedoeling dat hierdoor minder mensen hun toevlucht zoeken in de Europese Unie.

2.

Samenwerking in de praktijk

In oktober 2010 heeft Griekenland de Europese Unie om hulp gevraagd om de stroom illegale immigranten vanuit Turkije in te dammen. Bij deze gelegenheid werd voor het eerst gebruik gemaakt van interventieteams van het EU-grensbewakingagentschap Frontex, dat bij de bewaking van buitengrenzen kan worden ingezet. Frontex werkt in Griekenland samen met de nationale grenspatrouilles. De Europese Commissie bepaalt wanneer deze interventieteams worden uitgezonden, hoe groot de eenheden zullen zijn en welke landen een bijdrage leveren.

In februari 2011 werd Italië als gevolg van de onrust in Arabische wereld overspoeld door immigranten, vooral uit Tunesië en Libië. Velen van hen kwamen met overvolle boten naar het eiland Lampedusa, dat tussen Sicilië en Noord-Afrika ligt. Europa kwam Italië te hulp met 30 experts, enkele boten en een vliegtuig om de illegale vluchtelingenstromen te controleren.

Onderzoek mensenrechten Europese Ombudsman

In juli 2012 stelde de Europese Ombudsman een nader onderzoek in naar het Europese grensbewakingagentschap Frontex. Het Europese Hof voor de Rechten van de Mens had kritiek geuit op de behandeling van illegale migranten in detentiecentra in Griekenland, bij operaties waarbij Frontex betrokken is. Het onderzoek moet leiden tot een advies hoe de mensenrechten in de aanpak van de illegale migratie beter gewaarborgd kunnen worden.

3.

Argumenten in de discussie

Hieronder staan een aantal veel gehoorde argumenten, waarbij bijna altijd wel kanttekeningen te maken zijn. Dat maakt de discussie boeiend, maar een oordeel niet eenvoudiger. Europa is wikken en wegen.

Tip: Na het lezen van de argumenten kunt u zelf Uw reactie geven.

  • Besluitvorming met meerderheid van stemmen is effectiever

    In een situatie als deze is het beter als er met meerderheid van stemmen besloten kan worden. Dit zorgt ervoor dat er vlugger beslist en gehandeld kan worden. Dit in tegenstelling tot de tegenwoordige situatie waarin besluiten over immigratie bij unanimiteit genomen moeten worden. Dat houdt in dat elk land een besluit kan blokkeren door een veto uit te spreken. Er kan pas een besluit worden genomen als alle 27 lidstaten het eens zijn.

  • Besluitvorming met meerderheid leidt tot machtsverlies van de individuele lidstaten

    Meerderheidsbesluitvorming betekent dat de 27 lidstaten een besluit kunnen nemen, waar ze het niet allemaal mee eens zijn. De landen die tegen hebben gestemd moeten het besluit toch uitvoeren. Dit leidt dus tot verlies van macht (soevereiniteitsverlies) van de individuele lidstaten. Ze kunnen gebonden worden aan besluiten waar ze niet per se achterstaan.

  • De EU zou ook uit humanitaire overwegingen meer moeten samenwerken

    Nauwere Europese samenwerking op het gebied van immigratie zou de toestand van de illegale immigranten zelf kunnen verbeteren. Momenteel komen ze vaak, totaal uitgedroogd en uitgehongerd na dagen of zelfs wel weken op zee te zijn geweest, in bootjes aan bij de Europese kusten. De situatie daarna is vaak niet heel veel beter. De illegale immigranten komen in overvolle tentenkampen terecht waar ze weken of maanden moeten blijven zonder een garantie op medische hulp of rechtsbijstand.

Uw reactie

Door op Uw reactie te klikken kunt u laten weten, wat u van de verschillende argumenten vindt. Ook kunt u natuurlijk andere argumenten aandragen. Uw reactie wordt zeer op prijs gesteld.

4.

Meer informatie