Turkije & Europese Unie: willen we ze er wel bij? - Hoofdinhoud
De onderhandelingen over de toetreding van Turkije tot de Europese Unie zijn in oktober 2005 gestart. Zowel Turkije als de Europese Unie verwachten dat het Turks lidmaatschap van de EU voor beide partijen veel economisch voordeel zal opleveren. Ook de stabiliteit in de wereld zou daarbij gebaat kunnen zijn. In 2005 was de verwachting dat de onderhandelingen zeker 10 tot 15 jaar duren en het is zelfs niet zeker of ze wel succesvol afgesloten zullen worden.
Inhoudsopgave van deze pagina:
Delen
Een land kan namelijk pas toetreden als het aan de Europese eisen voldoet. Voordat Turkije kan toetreden, moet het land aan de Kopenhagen-criteria voldoen en moeten de bepalingen uit de Associatie- en Coöperatieovereenkomst worden nageleefd. Nu is er de laatste tien jaar in Turkije naar Europese maatstaven al veel ten goede veranderd, maar op een aantal wezenlijke punten gaan de hervormingen Europa niet snel genoeg. Zo moet er volgens de Europese Commissie bijvoorbeeld harder gewerkt worden aan
-
-een betere bescherming van de vrijheid van meningsuiting
-
-de verdere beperking van de politieke invloed van het leger
-
-het tegengaan van huiselijk geweld tegen vrouwen
-
-de rechtsbescherming van niet-Islamitische geloofsgenootschappen
Sommige hervormingen liggen binnen Turkije erg gevoelig, zodat te verwachten valt dat er de komende jaren nog menige hindernis genomen zal moeten worden. Op korte termijn is de kwestie van het toelaten van schepen en vliegtuigen uit Cyprus zo'n hindernis. De Europese Unie stelt dat als eis voor voortzetting van de onderhandelingen. Maar Turkije heeft daar moeite mee, omdat Cyprus niet erg meewerkt aan het doorbreken van het isolement van het Turkse deel van Cyprus.
De Europese Commissie heeft haar jaarlijkse voortgangsrapport geschreven over de status van de toetreding van Turkije tot de Europese Unie. De Commissie stelde dat Turkije vorderingen heeft gemaakt, maar dat er nog tekortkomingen zijn op het gebied van persvrijheid en de vrijheid van meningsuiting. Ook de grote invloed van het Turkse leger op de politiek, de lange duur van juridische procedures en de situatie van etnische en religieuze minderheden baart de Commissie zorgen.
Het Europees Parlement heeft, onder leiding van rapporteur Ria Oomen-Ruijten (CDA), als reactie op het voortgangsrapport van de Commissie een verslag geschreven. In dit verslag zet het Europees Parlement zijn mening over het voortgangsrapport uiteen.
De Europarlementariërs vinden dat Turkije vooruitgang heeft geboekt door een aantal grondwetswijzigingen die het land heeft doorgevoerd. Toch betreurt het Parlement de langzame vorderingen op het gebied van mensenrechten. Er blijven dan ook nog een aantal uitdagingen voor Turkije kan toetreden tot de EU:
-
-Het conflict met Cyprus: Turkije weigert nog steeds schepen en vliegtuigen uit Cyprus toe te laten
-
-Het land zal zelfcensuur in de Turkse media moeten tegengaan. Momenteel kunnen journalisten bijvoorbeeld nog vervolgd worden als zij bewijsmateriaal publiceren van mensenrechtenschendingen in Turkije.
-
-De situatie van vrouwen zal verbeterd moeten worden. Het Europees Parlement is nog steeds bezorgd over het aantal eermoorden en gedwongen huwelijken in het land.
-
-De rechten van religieuze minderheden worden nog onvoldoende beschermd in Turkije.
De Europarlementariërs hebben lange onderhandelingen gevoerd over de formulering van het ontwerpverslag. Uiteindelijk is er een compromis gevonden en worden in de tekst de toetredingsonderhandelingen 'het beginpunt van een langdurig proces met een open einde' genoemd.
Een gevoelig punt voor de toetreding van Turkije is de strijd tussen de Turkse autoriteiten en de Koerdische arbeiderspartij PKK, een organisatie die op de lijst van terreurorganisaties van de EU staat. Hoewel het Europees Parlement het geweld van de vanuit Irak opererende PKK sterk veroordeelt, eist zij toch dat de Turkse regering haar militaire acties staakt en de grenzen van de Irakese staat eerbiedigt. Er moeten duurzame en vreedzame oplossingen worden gevonden voor het conflict.
Het Europees Parlement pleit voor het bevorderen van de Koerdische cultuur binnen de Turkse staat, zodat mensen uit beide bevolkingsroepen elkaar gaan accepteren. Daarnaast moeten de Turkse autoriteiten nauwer samenwerken met de Koerdische regionale regering in Irak om terroristische aanslagen vanuit Irak onmogelijk te maken.
In Turkije leeft bij sommigen de indruk dat de Europese Unie steeds nieuwe en strengere eisen stelt. Hierdoor bestaat er twijfel of de EU ook echt wil dat Turkije toetreedt. Turkije wil graag de voordelen van toetreding tot de Europese Unie benadrukken, mits het ook echt welkom is in de Unie.
Inmiddels lijkt de animo in Turkije om bij de EU te horen af te nemen. Volgens de Eurobarometer uit 2012 blijkt dat 37 procent van de Turken voorstander is van het EU-lidmaatschap. Uit Turks onderzoek uit augustus 2012 bleek dat nog maar 17 procent van de Turken vertrouwen heeft dat Turkije ooit lid wordt van de Europese Unie. Een jaar eerder was dat nog 34 procent.
In Europa gingen stemmen op om de onderhandelingen met Turkije te staken omdat het géén Europees land zou zijn. Zo heeft de voormalig Franse president Sarkozy voorgesteld Turkije een alternatief partnerschap aan te bieden. In juni 2007 blokkeerde Frankrijk het openen van onderhandelingen met Turkije over de euro. Sarkozy sprak daarbij uit dat Frankrijk geen plek ziet in de EU voor Turkije.
In februari 2013 stelde de Duitse bondskanselier Angela Merkel dat ze de gesprekken met Turkije over het EU-lidmaatschap een nieuwe impuls wil geven. Ook de Franse premier Hollande stelde dat hij bereid is om de gesprekken met Turkije te hervatten.
Hieronder staan een aantal veel gehoorde argumenten, waarbij bijna altijd wel kanttekeningen te maken zijn. Dat maakt een oordeel niet eenvoudig. Europa is wikken en wegen.
Tip: na het lezen van de argumenten kunt u zelf Uw reactie geven .
Turkije is een grote, snel groeiende markt en dat is goed voor onze welvaart
Voor de Europese Unie is de opening van een nieuwe markt altijd al een belangrijk reden van een actief uitbreidingsbeleid. Dat geldt zeker voor Nederland, dat het met name van de handel moet hebben. Zo gaat 80% van onze export naar andere EU-landen. Door de toetreding van Turkije zal het aantal consumenten in de EU met 80 miljoen toenemen tot ruim 530 miljoen.
Ook zal de nu al aanzienlijke economische groei van Turkije een forse extra impuls krijgen bijvoorbeeld in de vorm van grote investeringen door grote Europese bedrijven. Ook Amerikaanse en Aziatische multinationals investeren wellicht makkelijker in een land dat deel uitmaakt van de Europese interne markt.
Opname-capaciteit van de Europese Unie is beperkt
De Europese Unie telt 27 landen. De bestuurlijke inrichting van de Europese Unie is sinds 1967, toen het samenwerkingsverband nog maar zes landen telde, nauwelijks gewijzigd.
In dit verband zeggen veel politici dat de Europese Unie met 27 landen al erg groot is, en niet veel meer landen kan opnemen: het "absorptievermogen" zou zijn uitgeput na de toetreding van tien nieuwe lidstaten in mei 2004 en Bulgarije en Roemenië in 2007. Volgens hen heeft de Europese Unie eerst tijd nodig om "bij te komen" van de laatste uitbreidingen.
Toetreding Turkije is goed voor de relatie van Europa met het Midden-Oosten en voor de stabiliteit in de regio
Turkije is voor Europa een belangrijke bufferzone voor de onrust in het Midden-Oosten en in de Kaukasus. In deze regio's kan Turkije als rolmodel dienen voor landen met een islamitische bevolking: Turkije is immers een land met een strikte scheiding van kerk en staat en met een moderne wetgeving, waarin vrijheid, democratie en fundamentele vrijheden zijn opgenomen. Bovendien kan de Europese Unie een essentieel economisch voordeel uit de regio halen, aangezien Turkije daar al over een aanzienlijke invloed beschikt.
Toetreding Turkije kost veel geld, want toetreders zijn vaak arm
De Turkse economie groeit de laatste jaren fors. Toch is het een relatief arm land, als we kijken naar wat een inwoner gemiddeld verdient. Het gemiddelde inkomen per inwoner ligt in Turkije op ongeveer 48 procent van het Europese gemiddelde (cijfers van 2011).
De toetreding van economisch zwakkere landen gaat gepaard met forse investeringen en subsidies van de Europese Unie: de EU besteedt jaarlijks ongeveer een derde van haar uitgaven aan steun voor minder welvarende regio's. Dat kost de lidstaten dus geld.
Toetreding Turkije maakt een betere misdaadbestrijding mogelijk
Criminele en terroristische organisaties gedijen het best in landen waar politie en justitie niet goed zijn georganiseerd, of waar agenten en rechters zich makkelijk laten omkopen (corruptie). Landen die lid willen worden van de Europese Unie, moeten hun rechtssystemen aanpassen aan maatstaven van de Europese Unie.
Zo moeten douanediensten goed hun werk doen (aanpak van mensenhandel en bestrijding smokkel van illegale producten), de rechtbanken moeten onafhankelijk opereren (ze mogen niet toegeven aan druk van politieke partijen en geen smeergeld aannemen), en de politie moet criminaliteit aanpakken.
Turkije is een bedreiging voor de EU
Velen zien de voorziene toetreding van het overwegend islamitische Turkije als een bedreiging voor de christelijke normen en waarden, die in de West-Europese samenleving historisch geworteld zijn. Bovendien zouden de Turkse arbeiders de Europese arbeidsmarkt bedreigen door onze banen 'in te pikken'.
Toetreding Turkije tot de EU is tegen de grondbeginselen van de Unie
Bescherming van mensenrechten en vrije meningsuiting behoren tot de belangrijkste uitgangspunten van de EU. De eerbiediging daarvan maakt deel uit van de criteria waaraan kandidaat-lidstaten moeten voldoen om lid te kunnen worden van de EU.
Turkije heeft de afgelopen jaren veel geïnvesteerd in politieke hervormingen zodat het land aan de toetredingscriteria kan voldoen. Er werd onder andere aandacht besteed aan de fundamentele vrijheden en mensenrechten. Zo werd de doodstraf afgeschaft en kreeg de Koerdische minderheid meer rechten. Mannen en vrouwen werden onder druk van de Europese Unie in 2002 gelijk gesteld in het burgerlijk wetboek.
Toch wordt er nog steeds melding gemaakt van de schending van mensenrechten en van foltering. De vrijheid van meningsuiting komt regelmatig in gevaar en de rechten van vrouwen, religieuze minderheden en vakbonden worden niet altijd gerespecteerd.
Het is daarom vrijwel ondenkbaar een land als Turkije tot de Europese Unie toe te laten zolang de zaken als mensenrechten en religieuze vrijheid niet goed geregeld zijn.
Uw reactie
Door op Uw reactie te klikken kunt u laten weten, wat u van de verschillende argumenten vindt. Ook kunt u natuurlijk andere argumenten aandragen. Uw reactie wordt zeer op prijs gesteld.
