Overgewicht al op school aanpakken - Montesquieu Instituut

Overgewicht of de extreme vorm daarvan, obesitas, neemt in Europa epidemische vormen aan. Bijna een derde van de mannen en een kleine 40 procent van de vrouwen kampt met overgewicht. Op dit moment wordt het aantal kinderen in Europa dat veel te zwaar is, geschat op 22 miljoen. De verwachting is dat dit aantal zonder stevigere maatregelen in 2010 met nog eens 1,3 miljoen zal zijn toegenomen.

Overgewicht wordt voornamelijk veroorzaakt door een verkeerd voedings- en leefpatroon. ,,Elk pondje gaat door het mondje,'' luidt het gezegde dat hiervoor opgaat. Als het aantal calorieën dat iemand met voedsel en drank binnenkrijgt niet door voldoende lichamelijke inspanning wordt verbrand, wordt het restant in het lichaam opgeslagen als vet. De gevolgen van overgewicht voor de gezondheid kunnen ernstig uitpakken; mensen worden gevoeliger voor hart- en vaatziekten, suikerziekte en bepaalde vormen van kanker. Onderzoek wijst uit dat ongeveer 7 procent van de totale gezondheidsuitgaven van de Europese Unie samenhangen met overgewicht.

De Europese Commissie, het dagelijks bestuur van de EU, is inmiddels tot de conclusie gekomen dat de strijd tegen overgewicht alleen effectief gevoerd kan worden als de lidstaten nauwer gaan samenwerken en 'Brussel' de benodigde acties coördineert. Om dat te bereiken heeft de Commissie een witboek over de gewenste strategie opgesteld. Het Europees Parlement nam in september een speciale resolutie aan waarin de plannen van de Commissie worden verwelkomd als een stap in de goede richting. Maar het witboek gaat volgens het Parlement niet ver genoeg. Er ontbreken voldoende concrete maatregelen om deze schadelijke trend in 2015, zoals de Commissie wil, tot staan te hebben gebracht, aldus de rapporteur van het Parlement, de Italiaan Alessandro Foglietta (UEN).

Informatiecampagnes

Het Parlement wil de strijd in eerste instantie voeren op scholen en via informatiecampagnes gericht op de ouders. Overgewicht komt vooral voor in de sociaal minder bedeelde milieus. Het is daarom van het grootste belang dat (kleuter)scholen zich intensiever met het probleem gaan bezig houden. Onder het motto voorkomen is beter dan genezen, roept het Parlement de lidstaten op het onderwijs zo in te richten dat er liefst elke dag een half uur wordt gesport en bij het aanbod van voedsel in de kantine de nadruk te leggen op groenten en fruit.

Sponsoring

Omdat vers fruit en groenten behoorlijk prijzig kunnen zijn, steunt het Parlement het idee van de Commissie om een mede door de EU gesponsorde schoolfruitregeling voor kinderen tussen de vier en twaalf jaar in het leven te roepen, zoals dat ook al voor schoolmelk is gedaan. Ook wil de Commissie nagaan of het mogelijk is om overtollig fruit van landbouwers over te nemen en gratis te verspreiden op openbare scholen en kindervakantiekampen. De Commissie denkt dit mogelijk te kunnen maken in het kader van de hervorming van het Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB). Daarnaast wil Brussel de lidstaten er nog eens op wijzen dat zij de vrijheid hebben een laag BTW-tarief voor groenten en fruit toe te passen.

Beweging

In de campagnes die de Commissie voor ogen staan, wordt ook veel nadruk gelegd op meer beweging, vooral voor de stadsmens. Steden die loop- en fietsprojecten opstellen voor een duurzamer stadsvervoer kunnen als het aan de Commissie ligt in aanmerking komen voor subsidiëring uit het Cohesiefonds. Daarnaast wil Brussel bedrijven er toe aanzetten meer mogelijkheden te bieden voor hun personeel om dagelijks een half uur aan lichaamsbeweging te doen.

Terugdringen schadelijke bestanddelen

Naast de aandacht voor lichaamsbeweging willen Commissie en Parlement ook meer doen aan het terugdringen van voor overgewicht schadelijke bestanddelen in levensmiddelen en kant-en-klaar maaltijden. Te denken valt aan beperking van de hoeveelheid suikers, zout en schadelijke vetten. Het Parlement verwijst als voorbeeld naar een Deense wet die fabrikanten verplicht de hoeveelheid schadelijke vetten in voedsel te beperken tot maximaal 2 procent. Ook een Iers project, dat tot doel heeft het dagelijks gebruik van zout te beperken tot 6 gram, krijgt lof toegezwaaid van het Parlement.

Betere etikettering

Het Parlement dringt er verder bij de Commissie op aan werk te maken van bindende wetgeving voor een betere etikettering. De consument moet op een simpele, heldere wijze via het etiket inzicht kunnen krijgen in wat hij binnen krijgt. Het gebruik van kleuren om aan te geven welk product minder gezond is voor een goed gewicht wordt door het Parlement eveneens toegejuicht. Overigens wil het Parlement dat de informatie op het etiket wetenschappelijk getoetst wordt.

Reclame

Het Parlement maakt zich ook zorgen over de kwetsbaarheid van de jeugd tussen 2 en 11 jaar oud voor allerlei reclame-uitingen via tv, mobieltjes en internet. De Commissie moet in zijn strategie voor de bestrijding van overgewicht specifiek rekening houden met kwesties van reclame en marketing, aldus de rapporteur.

Tot slot vraagt het Europees Parlement nog nadrukkelijk aandacht voor enkele andere kwetsbare groepen; bejaarden, alleenstaanden en gehandicapten. Hier speelt niet alleen slechte voeding een rol, maar is ook het gevaar van uitdroging aanwezig.

De Europese Commissie heeft over dit onderwerp witboek opgesteld:

Let op! Europese regelgeving is meestal het resultaat van jaren durende voorbereidingen en onderhandelingen. Daarbij zijn er vele momenten waarop de besluitvorming kan worden beïnvloed. In een vroeg stadium zijn hiertoe aanzienlijk meer mogelijkheden dan in de slotfase. Via de zogenaamde Europanu-dossiers kunt u snel zien hoever de behandeling nu is en welke mogelijkheden tot beïnvloeding van de besluitvorming er eventueel nog zijn.

Hieronder staan een aantal veel gehoorde argumenten in de discussie over google en privacy, waarbij bijna altijd wel kanttekeningen te maken zijn. Dat maakt de discussie boeiend, maar een oordeel niet eenvoudiger. Europa is wikken en wegen. Door op de links te klikken krijgt u meer informatie én nuancering.

Tip: Na het lezen van de argumenten kunt u zelf Uw reactie geven.

Uw reactie

Door op Uw reactie te klikken kunt u laten weten, wat u van de verschillende argumenten vindt. Ook kunt u natuurlijk andere argumenten aandragen. Uw visie wordt zeer op prijs gesteld.