ProDemos (Huis voor Democratie en Rechtsstaat) - Montesquieu Instituut

Het Huis voor democratie en rechtsstaat (vanaf 15 september 2011 ProDemos) informeert burgers over de democratische rechtsstaat en stelt hen in staat om actief aan politieke besluitvorming deel te nemen. Dat gebeurt door overdracht van kennis over de kernwaarden van de Nederlandse rechtsstaat en over de werking van de democratie in al haar aspecten. Dit moet burgers uiteindelijk in staat stellen om actief aan politieke besluitvorming deel te nemen.

ProDemos organiseert debatten, tentoonstellingen, rondleidingen en simulaties voor zowel jongeren als volwassenen. Het Huis voor Democratie en rechtsstaat (ProDemos) is een niet-partijgebonden organisatie. Momenteel is het Huis gehuisvest aan de Hofweg 1 in Den Haag.

Sinds 1 april 2011 is oud-ChristenUnie-Kamerlid Kars Veling directeur van het Huis voor democratie en rechtsstaat.

Inhoudsopgave van deze pagina:

Delen

1. Totstandkoming
2. Organisatie

3. Activiteiten
4. Financiering

Het Huis is oorspronkelijk een initiatief van de stichting (Vrienden van) het Huis voor democratie en rechtsstaat, een actiecomité van Haagse burgers. Sinds 2007 ijvert deze stichting voor de oprichting van een kenniscentrum in Den Haag, dat zich toelegt op het overdragen van kennis over de kernwaarden van de Nederlandse rechtsstaat en de werking van de democratie in al haar aspecten. Het moet burgers uiteindelijk in staat stellen om actief aan politieke besluitvorming deel te nemen.

In november 2010 vond de "opening" van het Huis in wording plaats onder de hoede van de nieuwe stichting Huis voor democratie en rechtsstaat. De oude initiërende stichting van het burgerinitiatief was daartoe veranderd in Vrienden van het Huis voor democratie en rechtsstaat.

Naar verwachting zal het Huis in 2013 of 2014 een volledig zelfstandige vestiging in Den Haag krijgen. Op welke locatie dit precies zal zijn is nog niet bekend, maar een plek in de buurt van het Binnenhof heeft de voorkeur. Het gebouw moet de uitvalsbasis worden voor bijvoorbeeld activiteiten op straat, rondleidingen en bezoeken aan het parlement, de rechtbank en het Vredespaleis.

Eind 2007 gaf het kabinet bij monde van toenmalig minister-president Balkenende aan vergaande interesse te hebben in het opzetten van een 'huis van de democratie'. In 2008 is door de toenmalige minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Guusje ter Horst een stuurgroep in het leven geroepen, waarin de voorzitters van de Eerste en Tweede Kamer, de burgemeester van Den Haag en de minister zelf zitting hebben. Deze stuurgroep heeft de taak gekregen om de besluitvorming voor te bereiden bij de vormgeving en opbouw van het Huis voor democratie en rechtsstaat. Op 30 september 2010 werd de Stichting Huis voor democratie en rechtsstaat officieel opgericht.

Er is besloten om de Stichting Bezoekerscentrum Binnenhof (SBB) en de stichting Instituut voor Publiek en Politiek (IPP), beide gesubsidieerd door het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties, op te nemen in de organisatiestructuur van het Huis voor democratie en rechtsstaat. Als gevolg hiervan komen deze twee instanties te vervallen als zelfstandig functionerende instellingen en wordt het activiteitenpakket van het Huis uitgebreid.

De periode 2009-2012 is aangewezen als aanlooptraject voor het Huis voor democratie en rechtsstaat. Dit betekent dat er in die jaren diverse proefprojecten worden opgezet, aan de hand waarvan een definitief activiteitenplan kan worden opgesteld.

Een voorbeeld van een dergelijk project is het scholierenprogramma "De Haagse Tribune" van het IPP. Dit is een omvangrijk excursieprogramma (circa 25.000 scholieren per jaar) met onder meer rondleidingen, discussie en spel- en doe-opdrachten.

In de toekomst zullen aan de verschillende doelgroepen programmatrajecten worden aangeboden met een thematische rode draad, zoals de Grondwet, (de geschiedenis van de) Nederlandse democratie, Het Koninkrijk der Nederlanden, Europa, het wetgevingsproces, de rechtsstaat, mensenrechten, vrijheid en verantwoordelijkheid. Het Huis zal daarnaast gaan functioneren als opleidings- en debatcentrum.

Het Huis voor democratie en rechtsstaat zal vanaf 2012 een jaarlijkse subsidie van 4,75 miljoen euro ontvangen, verstrekt door het ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. In het oorspronkelijke financieringsplan werd voor het Huis structureel 3,5 miljoen euro uitgetrokken. Dit bedrag is echter met 1,25 miljoen euro verhoogd als gevolg van het feit dat de subsidie die ten goede komt aan het IPP nu aan het Huis toebedeeld zal worden.