Europarlementariër De Lange (CDA) wil medicijnen bij volksgezondheidsbeleid en niet industrie (en) - Montesquieu Instituut

Was de Mexicaanse griep wel een pandemie? Wolfgang Wodarg, voorzitter van de commissie Gezondheidszorg van de Raad van Europa vindt van niet. Dat de Wereldgezondheidsorganisatie WHO de gevreesde fase 6 afkondigde, is volgens hem onder meer te wijten aan de invloedrijke farmaceutische industrie. Wodarg en anderen eisen een onderzoek.

Volgens Wodarg, zelf arts, heeft de machtige farmaceutische industrie er bij de WHO op aangedrongen om de Mexicaanse griep als pandemie te classificeren. Op die manier wisten de vaccinproducenten zich verzekerd van een wereldwijde afzetmarkt, met bijbehorende winsten. Hij zegt dat in een interview met de Britse krant The Daily Mail .

Discussie

“Een flinke beschuldiging”, meent Europarlementariër Esther de Lange. En tamelijk voorbarig. De Raad van Europa neemt pas later deze maand een besluit over een onderzoek naar de besluitvorming rond de Mexicaanse griep. De Raad zet grote vraagtekens bij het besluit van de WHO de pandemiefase af te kondigen. “Een onderzoek is prima”, zegt De Lange. “Maar ik vind het een beetje vreemd dat Wodarg met conclusies komt nog voordat het onderzoek is begonnen.”

De vraag over de noodzaak van het uitroepen van een pandemie speelt overigens ook binnen de WHO zelf. Feitelijk voldeed de verspreiding van het nieuwe H1N1-virus aan alle normen voor Fase 6. Alleen houden die geen rekening met gevaren voor de volksgezondheid. In dit geval bleek het nieuwe virus relatief weinig slachtoffers te maken. De WHO overweegt die zogenoemde virulentie voortaan mee te nemen in de besluitvorming.

Verantwoordelijkheden

De Lange wil de discussie vooral voeren om het in de toekomst beter te kunnen doen. Daarbij moet ook het algemene Europese gezondheidsbeleid aan de orde komen. Op dit moment ligt de verantwoordelijkheid voor de toelating van nieuwe medicijnen en vaccins bij de Europees Commissaris voor Industrie. De Lange zou graag zien dat die wordt overgeheveld naar die van Volksgezondheid. In de eerste plaats om mogelijke belangenverstrengeling te voorkomen, maar ook om de Europese gezondheidsadviezen beter te stroomlijnen.

“De EU-commissie Volksgezondheid raakte regelmatig flink gefrustreerd door die gescheiden taken. De Commissaris van Volksgezondheid had mooie verhalen over communicatiestrategieën op het gebied van de griep, maar als we iets wilden weten over dit nieuwe vaccin dan moesten we niet bij haar zijn, maar bij de collega van Industrie,” zegt De Lange. De Europarlementariër vindt dat medicijnbeleid in de portefeuille van Volksgezondheid hoort.

Heldere voorlichting

Bovendien ging de Europese Unie wat betreft voorlichting regelmatig de mist in. Van eenduidige richtlijnen of beleid was geen sprake. Neem alleen al de verschillende landelijke adviezen over het vaccineren van zwangere vrouwen. “Als Nederland iets anders roept dan Engeland roept dat twijfels op”, zegt De Lange. “Bij twijfel doen de meeste mensen dan maar niets. Dat werkt contraproductief en dat moet in de toekomst beter.”

Ongebruikte voorraden

Viroloog Ab Osterhaus van het Erasmus Medisch Centrum vindt het nog te vroeg voor conclusies. Hij behoorde tot de groep deskundigen die sterk heeft aangedrongen op voldoende griepvaccin voor de hele Nederlandse bevolking. Vooral omdat op het moment dat de voorraden werden besteld, niet duidelijk was hoe gevaarlijk het nieuwe H1N1-influenzavirus was.

In Nederland heeft de Partij voor de Vrijheid van Geert Wilders een spoeddebat aangevraagd met minister Ab Klink van Volksgezondheid. Naar aanleiding van de dreigende pandemie bestelde de bewindsman 34 miljoen griepvaccins. Die zijn lang niet allemaal geleverd en de doses die wel in Nederlandse handen kwamen, bleken niet allemaal nodig. Nederland wil het vaccinoverschot nu verkopen aan landen die tekorten hebben. De PVV wil vooral weten hoeveel geld de niet-bestaande pandemie heeft gekost.