Werkprogramma Europese Commissie 2012 - Montesquieu Instituut

In 2012 stond de crisis in de eurozone centraal in het werk van de Europese Commissie. Uit haar werkprogramma voor 2012 bleek dat de Commissie dat in breder perspectief plaatste. Allereerst kwamen de directe problemen rond het op orde brengen van de begrotingen van diverse lidstaten prominent terug in het werkprogramma. Om Europa uit de problemen te halen, richtte de Commissie zich ook op het aanscherpen van het toezicht op de financiële markten, het aanjagen van economische groei en slimmere regelgeving.

Natuurlijk kwamen ook andere beleidsterreinen aan de orde zoals het milieubeleid, de buitenlandse betrekkingen, het justitieel en veiligheidsbeleid en het sociale beleid.

Het werkprogramma voor 2012 had drie hoofdthema’s:

• - 

  Bouwen aan een Europa van stabiliteit en verantwoordelijkheid. Het gaat hierbij vooral om hervorming van de financiële sector en herstel van de overheidsfinanciën.
• - 

  Bouwen aan een Unie van duurzame groei en solidariteit. Dit betreft onder andere initiatieven op het gebied van de interne markt, sociale inclusie en milieu.
• - 

  De stem van de EU laten doorklinken in de rest van de wereld. De Commissie wil een eensgezind buitenlands beleid van de EU, bijvoorbeeld in reactie op de ontwikkelingen in de Arabische wereld en in het kader van de G20.

Inhoudsopgave van deze pagina:

Delen

1. Aanpak eurocrisis
2. Meer economische groei
3. Sociaal beleid
4. Buurlanden- en buitenlands beleid

5. Veilig Europa
6. Reacties uit Nederland
7. Meer informatie

Scherper toezicht op lidstaten

In 2011 zijn regels voor scherper toezicht op de begrotingen van de lidstaten vastgesteld. Deze werden in 2012 verder uitgewerkt en voor het eerst toegepast. De eurocommissaris Economische en monetaire zaken leek hierin een centrale rol te krijgen. Deze kan landen die zich niet aan de regels houden aanpakken.

Ook het toezicht op de gehele economie van de lidstaten werd aangescherpt. De Commissie wilde eerder mogelijke structurele problemen ontdekken en waar nodig met suggesties komen die problemen wegnemen.

Hervormingen financiële sector

In de afgelopen jaren is het toezicht op de financiële markten verscherpt. Met name banken moesten aan strenge eisen voldoen. In 2012 wilde de Commissie verder gaan met betere en strengere regels voor diverse soorten beleggingen. Ook ging de Commissie regels stellen aan de kredietbeoordelaars.

Nieuwe belastingen?

De kern van de oplossing van de eurocrisis ligt in het gezond maken van de overheidsfinanciën. Eén van de manieren om dat te doen is volgens de Commissie het heffen van belastingen op financiële transacties. De Commissie was voornemens de mogelijkheden daartoe te onderzoeken. De achterliggende gedachte was dat juist de financiële sector een bijdrage moet leveren na de miljarden steun die zij in voorafgaande jaren van overheden heeft ontvangen.

Stimuleren interne markt

Net als in veel voorgaande jaren zag de Commissie nog steeds mogelijkheden om de interne markt beter te laten functioneren. In 2012 legde de Commissie in dat opzicht de nadruk op de energiemarkt en de dienstensector.

Speerpunten in het aanjagen van groei waren onderzoek en innovatie, en de digitale agenda.

Verminderen regeldruk

De Europese Commissie had als doel de regeldruk voor iedereen te verminderen. In 2012 werd er vooral gekeken waar de regels voor het midden- en kleinbedrijf vereenvoudigd of zelfs geschrapt konden worden.

Ook wilde de Commissie beter kijken naar de rolverdeling tussen wat beter door de lidstaten en wat beter op Europees niveau geregeld kon worden. Dubbel werk moest zoveel mogelijk voorkomen worden.

Duurzame groei

Centraal stond het zuiniger en efficiënter omgaan met grondstoffen. Dat leverde behoorlijke besparingen op. Extra aandacht was er voor het gebruik van water. Ook de auto-industrie kreeg bijzondere aandacht.

De Commissie maakte ook duidelijk dat het belasten van de uitstoot van CO₂ en het bijbehorende emissiehandelssysteem voortgezet werd.

Arbeidsmarkt

De Commissie legde in 2012 de nadruk op arbeidsmobiliteit en het flexibiliseren van de arbeidsmarkt. Scholing van jongeren én werknemers bleef hierbij - als vanouds - een bijzonder aandachtspunt.

Zorg

De Commissie kwam met plannen om de zorg te innoveren en grensoverschrijdende zorg te vergemakkelijken.

Uitbreiding EU

De toetreding van Kroatië kreeg extra aandacht.

Arabische Lente

De hulp aan landen waar democratische hervormingen hebben plaatsgevonden of landen waar de EU kan helpen dit te begeleiden, werd gestroomlijnd en in een programma ondergebracht. Zo hoopte de Commissie dat er integrale en effectieve ondersteuning geboden kon worden.

G20

De Commissie leek zich in 2012 op veel terreinen (voedsel, handel, klimaat) in onderhandelingen en samenwerking meer en meer op de G20 te richten.

De Commissie kwam met aanpassingen voor grenscontroles. Er moest meer gebruik gemaakt worden van de laatste technologieën. Hiermee samenhangend moest ook de mensenhandel beter worden aangepakt.

Daarnaast wilde de Commissie verder aan de slag met het Stockholmprogamma.

Regering

De Nederlandse regering kon zich voor een groot deel vinden in wat de Commissie wil bereiken. De nadruk op economische groei en innovatie was volgens de regering terecht.

Toch waren er een aantal voornemens van de Commissie waar de regering kritischer naar keek. De meest belangrijke waren:

• - 

  nieuwe belastingen : het harmoniseren van de vennootschapsbelasting (de regering was daar op tegen)
• - 

  toezicht op financiële markten : een aanpassing van de regels voor pensioenfondsen (de regering wilde voorkomen dat Nederland controle verloor over de kapitaaleisen voor pensioenfondsen)
• - 

  duurzame groei : nieuwe voorstellen op het gebied van de waterhuishouding (de regering wilde die voorstellen later behandelen)

Daarnaast wilde de regering dat de EU sneller werk maakte van voorstellen op het gebied van gezinshereniging.

Tweede Kamer

Ook de Tweede Kamer had een prioriteitenlijst samengesteld. Zij gingen in 2012 kritisch kijken naar vooral de volgende punten:

• - 

  veiligheid en justitie : en dan met name het EU-beleid ten opzichte van mensenhandel, bescherming van persoonsgegevens en het Europees systeem voor het traceren van terrorismefinanciering
• - 

  sociale zaken : het witboek pensioenen, de richtlijn pensioenfondsen en de richtlijn arbeidstijden (dit was een belangrijk nationaal thema en dus wilde de Tweede Kamer hier bovenop zitten)
• - 

  duurzame energie: de Tweede Kamer wilde veel punten op het gebied van innovatie, zoals alternatieve brandstoffen en een duurzame bio-economie in de gaten houden (vooral op het gebied van innovatie loopt Nederland voorop en dus is het belangrijk goed op de hoogte te zijn van aankomende regelgeving)