Europa in de Tweede Kamerverkiezingen 2012 - Montesquieu Instituut

Op 12 september 2012 vonden de verkiezingen voor de Nederlandse Tweede Kamer plaats. De eurocrisis en de rol van 'Europa' een speelden een belangrijke rol in de verkiezingscampagne. 

De VVD behaalde de meeste zetels, op de voet gevolgd door de PvdA. Vanuit verschillende Europese landen werd positief gereageerd op de verkiezingsuitslag, omdat deze partijen (gematigd) positief tegenover Europa staan. Van de eurokritische partijen verloor de PVV sterk, en bleef de SP gelijk.

Wat stond er in de verkiezingsprogramma's van de politieke partijen over Europa? Welk standpunten namen de politieke partijen ten opzichte van de Europese Unie?

Inhoudsopgave van deze pagina:

Delen

1. Standpunten

2. Meer informatie

Anti europa Partij

De Anti europa Partij nam in september 2012 voor het eerst deel aan de Tweede Kamerverkiezingen. De partij heeft de Europese integratie als kernthema en keert zich tegen, wat wordt genoemd, de 'kolossale verwoesting' die Brussel  aanricht. De partij wil o.a. de afschaffing van de euro.

CDA

Het CDA is van mening dat Nederland niet zonder Europa kan. Daarom pleit de partij voor meer Europese samenwerking om de eurocrisis aan te pakken. Het CDA stelt in haar verkiezingsprogramma van 2012 de Economische en Monetaire Unie te willen voltooien. Zo moet de Europese Centrale Bank sterker worden en moet er meer Europees toezicht komen op het bankwezen en de financiële markten. Een aantal gebieden die tot nu toe vaak op nationaal niveau geregeld werden, zoals defensie, wil het CDA tot prioriteit van Europa maken. Het CDA pleit daarnaast tevens voor meer bestuurlijke transparantie, waarvan 25% minder EU-regels een onderdeel is.

CU

De ChristenUnie bepleit minder Europa. De partij wil wel samenwerking met zelfstandige lidstaten maar geen verdere stappen naar een politieke unie. De CU is ook groot voorstander van het subsidiariteitsprincipe en een lagere EU-begroting. Daarnaast is de partij tegen een verdere uitbreiding van de EU. Ook geeft de CU in haar verkiezingsprogramma van 2012 aan open te staan voor een vertrek van Griekenland en andere landen uit de eurozone. De partij wil daarom een onderzoek naar de mogelijkheden en gevolgen van het opsplitsen van de eurozone.

D66

D66 is ervan overtuigd dat Europa onmisbaar is voor een welvarende toekomst van vrede en verdraagzaamheid. Daarom is D66 voor verdergaande Europese integratie. D66 wijt de eurocrisis onder andere aan het (nog) niet volledig doorvoeren van de Europese samenwerking. De partij pleit in haar verkiezingsprogramma van 2012 voor de voltooiing van de interne markt waarbij op Europees niveau toezicht op banken wordt gehouden. In dat kader is D66 ook voorstander van harde Europese begrotingsafspraken en het wegwerken van schulden. Daarbij vindt de partij het belangrijk dat voor landen die niet in staat zijn hun schulden af te betalen, onder zeer strikte voorwaarden, schuldsanering mogelijk moet zijn.

GroenLinks

GroenLinks is van mening dat de Nederlandse open economie gebaat is bij de Europese Unie. De partij is om die reden voor een Europese interne markt. De partij is echter ook van mening dat de Europese begrotingsafspraken niet zwaarder moeten wegen dan eerdere afspraken op het gebied van sociaal beleid en milieubeleid. Afspraken op deze gebieden, zoals eerlijke kansen op de arbeidsmarkt, het bestrijden van armoede en het scheppen van groene banen, moeten volgens GroenLinks evenveel prioriteit krijgen. Tot slot stelt de partij in haar verkiezingsprogramma van 2012 dat burgers meer invloed moeten krijgen op wat er in Europa gebeurt.

50PLUS

50PLUS geeft aan niet tegen Europa of de euro te zijn. Wel is de partij tegen het onbegrensd uitbreiden van het Europees Stabiliteitsmechanisme.

Piratenpartij

De Piratenpartij geeft in haar verkiezingsprogramma aan niet 'voor' of  'tegen' Europa te zijn. De partij stelt dat een aantal zaken het beste op Europees niveau kan worden geregeld. Wel dient volgens de partij het subsidiariteitsprincipe nauw in het oog te worden gehouden. Daarnaast pleit de partij voor meer transparantie en een grotere rol voor het Europees Parlement. De partij wil om die reden ook de nadruk op het Europees Parlement als zijnde wetgevende macht.

PvdA

De Partij van de Arbeid is een groot voorstander van Europese samenwerking omdat Europa voor Nederland als exportland voor werkgelegenheid en welvaart zorgt. Daarnaast ziet de partij Europa als een macht die de financiële wereldmarkt kan beteugelen. De partij is echter ook van mening dat er momenteel te hard wordt bezuinigd in Europa, waardoor schulden ontstaan en investeringen worden uitgesteld. De PvdA pleit daarom in haar verkiezingsprogramma van 2012 voor een vernieuwde Europese samenwerking die meer democratisch is en waarbij sociaal en economisch beleid hand in hand gaan.

PvdD

De Partij voor de Dieren is voor Europese samenwerking, maar vindt wel dat deze democratisch en transparant moet zijn. De partij pleit daarom in haar verkiezingsprogramma van 2012 voor het uitbreiden van de bevoegdheid van het Europees Parlement. Zolang het democratisch gehalte van de EU niet verbetert, is de PvdD tegen verdere Europese integratie. De partij is ook onder de huidige omstandigheden tegen verdere uitbreiding van de Europese Unie.

PVV

De Partij voor de Vrijheid is een fel tegenstander van verdergaande Europese samenwerking. De partij is van mening dat economische samenwerking goed is, maar dat de EU de afgelopen jaren te ver is uitgebreid. De PVV is het met veel zaken waar de EU zich voor inzet niet eens, zoals de toetreding van Turkije tot de EU, het behoud van Griekenland in de euro en het Europees Stabiliteitsmechanisme. De PVV pleit er daarom in haar verkiezingsprogramma van 2012 voor dat Nederland zich terugtrekt uit de EU. Op 2 augustus lanceerde de PVV daarnaast een website waarop mensen kunnen aangeven dat ze vinden dat ambtenaren en politici van de Europese Unie teveel verdienen.

SGP

De SGP typeert de Europese Unie als een gigantisch probleem. De oplossing die de SGP bepleit is minder Brussel en meer Nederland. De partij pleit er in haar verkiezingsprogramma van 2012 voor dat de Europese Unie zich beperkt tot kerntaken die door lidstaten zelf niet goed geregeld kunnen worden. De partij wil niet dat de euro koste wat het kost behouden blijft. De partij is tevens tegen het Europees Stabiliteitsmechanisme. Ook wil de SGP dat lidstaten die zich niet aan de stabiliteitsregels houden, uit de eurozone worden gezet, en dat de optie van een splitsing van de euro wordt onderzocht.

SP

De Socialistische Partij wil de verdere overdracht van nationale soevereiniteit aan de Europese Unie een halt toeroepen. De partij wil, middels nationale parlementen en het Europees Parlement, dat burgers meer invloed krijgen op de besluitvorming binnen de Europese Unie. Daarnaast pleit de partij in haar verkiezingsprogramma van 2012 ervoor dat de Europese Centrale Bank een groter mandaat krijgt zodat de financiële markten aan banden worden gelegd. Tot slot is de SP een pleitbezorger van een beperking van het EU-budget, minder Europese regelgeving, meer transparantie en een socialere interne markt.

VVD

Volgens de VVD is Europese samenwerking van groot belang. De partij streeft dan ook naar de voltooiing van de interne markt in combinatie van strenge handhaving van gemaakte (financiële) afspraken. Daarnaast is de partij voor een betere en meer transparante verdeling van EU-gelden en een sterk subsidiariteitsprincipe dat het nationaal belang in het oog houdt. Tot slot is de VVD een voorstander van strenge procedures voor nieuwe lidstaten. De partij wil dat de toetredingsonderhandelingen met Turkije stop worden gezet zolang het land Cyprus weigert te erkennen.