Montesquieu Instituut: van wetenschap naar samenleving

Voor- en nadelen van de Europese Unie

Met dank overgenomen van Europa Nu.
Blauw bord bij Nederlandse grens

Het lidmaatschap van de Europese Unie brengt verschillende soorten kosten en baten met zich mee. Zo maakt Nederland financiële kosten door het jaarlijks afdragen van geld aan de EU-begroting en daarnaast kost het lidmaatschap van de EU Nederland ook een deel zelfstandigheid.

Daar staan tegenover de baten die Nederland heeft bij Europa, met name op het gebied van economische voorspoed en veiligheid. Daarnaast maken Nederland en de andere lidstaten gebruik van een groot aantal subsidieregelingen die zorgen voor geldstromen van de EU naar de lidstaten.

Tot 1992 ontving Nederland meer geld van de EU dan het moest afdragen. Sinds die tijd is de situatie omgekeerd; Nederland betaalt meer dan het ontvangt. In 2014 droeg Nederland ruim 4,7 miljard euro af aan de EU. In hetzelfde jaar ontving Nederland 2,2 miljard aan Europese steun. Sinds 2007 krijgt Nederland jaarlijks een korting van 1 miljard euro op de Europese afdrachten.

1.

Voor- en nadelen

De Nederlandse politiek heeft de laatste jaren veel over Europa en haar kosten en baten gedebatteerd. De politieke partijen kijken daarin verschillend naar de voor- en nadelen die het lidmaatschap van de EU Nederland oplevert of kost. Zo zegt het kabinet-Rutte II in het regeerakkoord over Europa: "We verdienen er ons geld; onze banen zijn er voor een groot deel van afhankelijk". Aan de andere kant betoogt de PVV dat de EU Nederland alleen maar geld kost en dat een vertrek uit de EU Nederland miljarden zou opleveren.

De in de politiek genoemde voor- en nadelen van Europa zijn veelal politiek gekleurd. Het is daarom goed een totaaloverzicht van de kosten en baten van de EU te hebben.

Voordelen Europese Unie

Voordelen van het lidmaatschap zijn onder andere:

Nadelen van Europese Unie

Tegenover deze voordelen staan:

2.

Argumenten in de discussie

Hieronder staan een aantal veel gehoorde argumenten, waarbij bijna altijd wel kanttekeningen te maken zijn. Europa is wikken en wegen.

Juist Nederland heeft als handelsland profijt van de grote interne markt, die is ontstaan door het wegvallen van de interne grenzen.

Onze welvaart is voor een groot deel afhankelijk van de export Nederlandse producten. Ongeveer de helft van ons nationaal inkomen komt voort uit de opbrengsten van export naar andere landen. Het waarborgen van afzetmarkten voor de Nederlandse exporteurs is van groot belang om onze economie op peil te houden.

Nederland kan het netto-prijskaartje van ongeveer 280 euro per jaar per inwoner beter zelf besteden.

Lidstaten van de Europese Unie betalen ieder jaar een bijdrage aan de begroting van de Europese Unie. Aan de andere kant ontvangen zij geld van de EU in de vorm van bijvoorbeeld subsidies. Sinds begin jaren '90 betaalt Nederland méér aan de EU dan het ontvangt. Omgerekend betalen wij ongeveer 280 euro per hoofd van de bevolking.

Het lidmaatschap van Europa levert een aantal praktische voordelen op.

De voordelen van het lidmaatschap zijn niet alleen uit te drukken in geld. Doordat sommige zaken centraal worden geregeld bij de EU, delen we aspecten van ons dagelijks leven met de andere Europese lidstaten. Zo is er een gezamenlijke interne markt ontstaan en hebben we de euro ingevoerd. Door deze ontwikkeling profiteren Nederlandse burgers van vele praktische zaken.

Nederland kan over te veel zaken niet meer zelf beslissen

Veel besluiten in de Europese Unie worden met meerderheid van stemmen of gekwalificeerde meerderheid van stemmen genomen. Ook als Nederland tegen stemt, moeten we toch aan het besluit van de meerderheid meewerken. Daarmee verliezen we te veel zeggenschap aan de EU.

Nederland kan grensoverschrijdende en wereldomvattende problemen niet in zijn eentje oplossen en moet dus samenwerken. Ook al moeten we daarvoor een deel van onze eigen bevoegdheden opgeven.

Het bestrijden van de eurocrisis, het beperken van het klimaatverandering, bestrijding van terrorisme, het voorkomen van burgeroorlogen in Afrika, armoedebestrijding in derdewereldlanden, het bevorderen van eerlijke wereldhandel: het aanpakken van dit soort wereldomvattende problemen levert het meeste resultaat op door een gezamenlijke inzet van landen. Zo'n inzet wordt ook gepleegd door de lidstaten van de Europese Unie.

3.

Meer informatie