Montesquieu Instituut: van wetenschap naar samenleving

Goedkoper mobiel bellen en internetten in de EU

Met dank overgenomen van Europa Nu.
Mensen die bezig zijn met smartphones
Bron: flickr/ClearFrost

Europeanen kunnen nu zonder extra kosten internetten, bellen en sms'en in een ander EU-land. In het verleden kostte dat geld: jaarlijks betaalden burgers in totaal miljarden voor gesprekken en dataverkeer vanuit het buitenland.

Bijna elke Europeaan heeft een mobieltje. Het grootste deel van de Nederlanders heeft een smartphone en veel mensen hebben een tablet. Bijna iedere bezitter van een mobieltje heeft wel eens met roaming te maken. Telecombedrijven verdienden er goed aan. Daarom heeft de Europese Commissie al jaren geleden voorgesteld de kosten geleidelijk af te schaffen. Het Europees Parlement en de Raad stemden daarmee in.

Vanaf 2008 zijn de tarieven stapsgewijs verlaagd, met als laatste fase de afschaffing van extra kosten op 15 juni 2017.

1.

Voorwaarden

De nieuwe regeling geldt voor bellen en internetten vanuit een van de EU-lidstaten. Wanneer je vanuit Nederland naar het buitenland belt, betaal je nog steeds een hoger tarief.

Verblijven EU-burgers in een ander EU-land, dan geldt het 'roam like at home'-principe. Dat houdt in dat zij voor bellen, sms'en en internetten in een ander land evenveel betalen als in eigen land.

Roam like at home is alleen toepasbaar op burgers die af en toe in het buitenland verblijven, bijvoorbeeld voor studie of werk. Bij een verblijf langer in het buitenland dan in het thuisland, kunnen telecommaatschappijen beperkingen opleggen om misbruik te voorkomen. Providers mogen daarvoor het roamingverbruik meten gedurende een periode van vier maanden. Maakt een consument in die periode misbruik van roam like at home, dan kunnen telecommaatschappijen de volgende toeslagen rekenen:

  • 3,2 cent per minuut voor een uitgaand gesprek;
  • 1 cent per sms;
  • 7,70 euro per gigabyte aan data in 2017.

Hoewel roamingkosten dus zijn afgeschaft, kunnen bijzondere voorwaarden per telecommaatschappij verschillen.

2.

Waar gaat het om?

Wanneer je je mobiele telefoon in het buitenland gebruikt, om te bellen, gebeld te worden of te internetten, schakel je over naar het netwerk van de telecom-aanbieder in het buitenland. Dit heet 'roaming'. De buitenlandse aanbieder vroeg hiervoor een vergoeding aan jouw provider. Deze vergoeding berekende je provider aan je door, en dat zag je terug op de factuur voor je mobiele abonnement. Deze vergoeding is nu sterk beperkt.

3.

Totstandkoming

In 2008 betaalde je voor een minuut bellen vanuit een ander EU-land nog 55 cent per minuut; gebeld worden kostte 26 cent per minuut. Het tarief voor een sms was in 2009 11 cent en 1 MB dataverkeer kostte in 2012 nog 70 cent.

De Europese Unie had al een maximum gesteld aan de kosten van roaming. De tarieven zijn sinds 2008 stapsgewijs verlaagd. Niet alleen de prijzen moesten omlaag, ook moesten telecombedrijven klanten waarschuwen dat ze meer betalen als ze belden in het buitenland. Bijvoorbeeld via een sms'je wanneer je een landsgrens overstak.

In april 2014 stemde het Europees Parlement in met het voorstel van de Europese Commissie om extra roamingkosten geheel uit te bannen. Zo zouden consumenten niet meer extra te hoeven betalen voor bellen, mobiel internetten of het versturen van een sms vanuit een ander EU-land. De Raad kon het eind november 2014 echter niet eens worden over de inhoud van het pakket, waarbij roamingtarieven en netneutraliteit de grootste pijnpunten vormden.

De Raad stelde begin maart 2015 dat consumenten uitsluitend binnen een nog te bepalen limiet moesten kunnen bellen, sms'en en internetten zonder extra kosten. De zogenoemde roamingkosten zouden niet helemaal verdwijnen. De Raad nam hiermee een ander standpunt in dan het Europees Parlement.

Op 30 juni 2015 bereikten het Europees Parlement en de Raad een compromis: vanaf 15 juni 2017 kost bellen, sms'en en internetten in andere EU-landen evenveel als in eigen land. Telecomaanbieders mogen geen extra kosten meer in rekening brengen aan mensen uit een ander EU-land. Nadat op 1 oktober 2015 de Raad het voorstel formeel had goedgekeurd, stemde het Europees Parlement op 27 oktober in met het voorstel. De roamingkosten zijn per 15 juni 2017 afgeschaft.

In september 2016 kwam de Commissie met een voorstel om gratis bellen, sms'en en internetten in een ander land te beperken tot negentig dagen. Dit om te voorkomen dat er misbruik gemaakt zou worden van gratis roaming. Na die termijn zouden providers dan alsnog aanvullende kosten mogen rekenen. Dit voorstel werd echter snel weer ingetrokken, na veel negatieve reacties van consumentenorganisaties en kritiek van Europarlementariërs.

Kort daarna kwam de Europese Commissie met een nieuw voorstel. Er kwam geen beperking tot negentig dagen. Wel zouden telecombedrijven de mogelijkheid krijgen maatregelen te nemen als ze 'misbruik' signaleren. Mensen die langere tijd in een ander EU-land willen roamen, moeten een 'stabiele' band hebben met dat land. Voorbeelden zijn buitenlandse studenten die deelnemen aan het Erasmus-programma, grenswerkers of expats die geregeld naar hun thuisland gaan. Bij mensen die hun telefoon in eigen land nauwelijks gebruiken, maar wel lange tijd in andere EU-landen, mag maximaal 4 cent per gebelde minuut of iets minder dan 1 cent per megabyte in rekening worden gebracht. Telecom-aanbieders moeten hen daar wel vooraf voor waarschuwen.

Het gevreesde scenario waarbij telecom-aanbieders verliezen zouden leiden en zelfs failliet zouden gaan kwam niet uit. Sommige aanbieders meldden zelfs een sterke toename in het aantal belminuten en verbruikte MB's vanuit het buitenland.

Voordeel hiervan is dat consumenten nu goedkoper kunnen bellen in andere EU lidstaten. Nadeel is dat de winstmarges van telefoonbedrijven afnemen. Dit kan leiden tot hogere abonnementstarieven of een slechtere dienstverlening.

4.

Actie vanuit de Europese Commissie

De Europese Commissie wil de regelgeving verder integreren, door telecombedrijven bijvoorbeeld een aanvraag op Europees niveau te kunnen laten indienen, waardoor niet meer voor elke lidstaat afzonderlijk een machtiging hoeft te worden aangevraagd. Dit moet leiden tot meer integratie van de interne telecommarkt, en de investeringszekerheid en concurrentie tussen telecombedrijven vergroten. Hiermee wordt ook een verdere verlaging van de kosten voor consumenten beoogd.

5.

Meer informatie