Montesquieu Instituut: van wetenschap naar samenleving

Francis Fukuyama

"Maar of er nu eindelijk een succesvolle democratie is ontstaan of niet, autoritaire systemen van iedere signatuur zijn in praktisch alle delen van de wereld in ernstige crisis geraakt."

 
Francis Fukuyama

De Amerikaanse schrijver en politicoloog Francis Fukuyama (1952) werd geboren in Chicago in een familie van academici. Hoewel zijn familie een Japanse achtergrond heeft, groeide hij zelf op in Manhattan, New York, en had daardoor weinig te maken met de Japanse cultuur. Fukuyama studeerde onder andere politicologie aan Harvard.

Fukuyama was in zijn carrière nauw betrokken bij het Amerikaanse buitenlandbeleid en was hoogleraar aan de George Mason Universiteit. Momenteel is hij onder andere lid van het bestuur van The American Interest Magazine, een tijdschrift over beleid, politiek en cultuur. Fukuyama's meeste bekende boek was The End of History and the Last Man (1992).

Gedachtegoed

In The End of History betoogde Fukuyama dat de val van het communisme het einde van de geschiedenis in luidde. Hij doelde hier vooral op de richting van geschiedenis, niet zozeer op de geschiedenis van gebeurtenissen of mensen. De evolutie van het ideologisch denken leidde ertoe dat alleen de liberale democratie als realistisch systeem overbleef. Na de publicatie van zijn boek in 1992 vonden er nog verschillende grote gebeurtenissen plaats, zoals de Golf Oorlog en 11 september. Deze werden door Fukuyama verklaard als laatste strubbelingen tegen de heersende politieke theorie.

In zijn boek, The Origins of Political Order (2011) ging Fukuyama in op het ontstaan van de staat. Aanleiding voor het schrijven van hiervan was het boek Political Order in Changing Societies van Samuel Huntington. Hoewel Huntington voor een deel gelijk had, waren er ook enkele zaken die niet zo uitwerkten als hij in gedachten had.

Fukuyama beschreef dat het opbouwen van een staat gebaseerd is op drie pilaren. De eerste pilaar was de staat, het vermogen om macht te concentreren en regels af te dwingen binnen een bepaald territorium. De tweede pilaar had betrekking op het bestaan van een rechtsstaat. De derde pilaar omvatte het afleggen van verantwoording naar de burgers, wat zich bijvoorbeeld kon uitten in verkiezingen. Fukuyama beschouwde China als de eerste moderne staat. Daarbij maakte hij een vergelijking tussen het autoritaire staatssysteem zoals dat bestaat in China, en de liberale democratie. Fukuyama ging er vanuit dat op de lange termijn het democratisch systeem het meest duurzaam zou zijn.

Bronnen