Montesquieu Instituut: van wetenschap naar samenleving

Terug van zomerreces - historische voorbeelden

Vaak ligt de politiek in de zomermaanden stil. De beide Kamers vergaderen niet en ministers zijn op vakantie. Maar er zijn uitzonderingen. Dat is zeker het geval als er een formatie gaande is en soms zijn er onverwachte gebeurtenissen. Dat alle Tweede Kamerleden moeten terugkomen van reces is heel uitzonderlijk. Vaker gebeurt het dat leden van een bepaalde commissie hun vakantie moeten onderbreken. 

De Tweede en Eerste Kamer vergaderden tot het einde van de jaren vijftig overigens vaak nog tot in juli, de Eerste Kamer in het algemeen zelfs tot eind juli. In de jaren vóór 1970 was het bovendien gebruikelijk dat er na de zomer pas weer op de derde dinsdag van september werd begonnen met vergaderen. 

Buiten formatieperioden en een debat met een nieuw aangetreden kabinet zijn Tweede Kamervergaderingen in de zomermaanden hoogst uitzonderlijk. 

De Belgische kwestie in 1830

In 1830 was de zitting (de periode waarin werd vergaderd) op 2 juni gesloten. Nadat in België op 25 augustus na opvoering van de opera "De stomme van Portici" in Brussel een opstand was uitgebroken, die uitliep op een revolutie, riep koning Willem I de beide Kamers bijeen. Op 13 september werd in Den Haag een buitengewone zitting geopend, waar de vraag werd voorgelegd of er een (administratieve) scheiding moest komen tussen Noord en Zuid-Nederland. Normaal gesproken, zouden de Kamers pas in oktober bijeen zijn gekomen.

Op 29 september sprak een Tweede Kamermeerderheid zich uit voor een splitsing van het koninkrijk en een dag later deed de Eerste Kamer het zelfde. Die beslissingen kwamen echter te laat, want feitelijk was de revolutie al uitgemond in afscheiding van België.

Het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog in de zomer van 1914

Het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog zorgde uiteraard voor spoedvergaderingen. Minister-president Cort van der Linden legde op 3 augustus in beide Kamers een verklaring af en daarna handelden beide Kamers diverse noodwetten af.

Na 1945

Ten tijde van de strijd in Indonesië waren er eveneens soms vergaderingen in augustus. Zo besprak de Tweede Kamer op 16 augustus de wapenstilstand na de tweede politionele actie.

In 1968 was de inval van de Oostbloklanden in Tsjecho-Slowakije reden om al op 27 augustus te gaan vergaderen. In die vergadering werden ook de overleden oud-VVD-leider P.J. Oud en een overleden PvdA-Tweede Kamerlid herdacht.

Wettelijke regeling van het minimumloon was in 1970 reden het reces te onderbreken. De Tweede Kamer kwam toen op 28 juli bijeen. De Eerste Kamer zorgde op 4 augustus dat de wet vóór 1 september in werking kon treden. De Eerste Kamervoorzitter merkte op dat leden uit verschillende delen van de aardbol waren teruggekeerd en hijzelf uit Stratford-upon-Avon.

Onderbreking van het zomerreces door de gehele Tweede Kamer was er in 2011 vanwege de problemen in de eurozone met Griekenland. 


Deze bijdrage verscheen in de Hofvijver van 31 augustus 2015.