Montesquieu Instituut: van wetenschap naar samenleving

H.G. (Hette) Abma

foto H.G. (Hette) Abmavergrootglas
Met dank overgenomen van Parlement.com .

Hervormde dominee (Gereformeerdebonder) en SGP-voorman met kenmerkend zwart pak en donkere domineesstem. Kwam in 1963 in de Tweede Kamer en volgde in 1971 Ir. Van Dis op als fractievoorzitter. Bleef daarnaast actief als predikant. Diende in 1979 met de GPV'er Verbrugh een, overigens kansloos, initiatiefwetsvoorstel in over bescherming van ongeboren leven, als alternatief voor de abortusvoorstellen van PvdA en D66 en van het kabinet-Van Agt. Stapte in 1981 over naar 'de overzijde van het Binnenhof'. Bleef ook in de Kamer allereerst dominee, die vaak citeerde uit de Bijbel. Als hij als Kamerlid sprak, richtte hij vaak de blik omhoog, het hoofd schuin achterover gebogen. Minzame en gerespecteerde 'getuigende' politicus.

SGP
in de periode 1963-1987: lid Tweede Kamer, fractievoorzitter TK, lid Eerste Kamer, fractievoorzitter EK

1.

Voornamen (roepnaam)

Hette Gerrit (Hette)

2.

Personalia

geboorteplaats en -datum
Wouterswoude (gem. Dantumadeel, Frl.), 23 januari 1917

overlijdensplaats en -datum
Putten, 2 januari 1992

levensbeschouwing
Hervormd (lid Gereformeerde Bond tot verbreiding en verdediging van de Waarheid in de Nederlandse Hervormde (Gereformeerde) Kerk)

3.

Partij/stroming

partij(en)
  • CHU (Christelijk-Historische Unie) (van huis uit)
  • SGP (Staatkundig-Gereformeerde Partij), vanaf 1952

4.

Hoofdfuncties/beroepen

  • kandidaat-predikant Nederlandse Hervormde Kerk te Ede, van 1940 tot 24 augustus 1941
  • predikant Nederlandse Hervormde Kerk te Driesum (Frl.), van 31 augustus 1941 tot 27 augustus 1944
  • predikant Nederlandse Hervormde Kerk te IJsselstein (Utr.), van 3 september 1944 tot 4 juli 1948
  • predikant Nederlandse Hervormde Kerk te Rotterdam-Delfshaven, van 11 juli 1948 tot 23 mei 1955
  • predikant Nederlandse Hervormde Kerk te Monster (Z.H.), van 31 mei 1955 tot 30 augustus 1959
  • predikant Nederlandse Hervormde Kerk te Putten (Gld.), van 6 september 1959 tot 31 juli 1963
  • emeritus predikant Nederlandse Hervormde Kerk (met uitoefenen van preekbevoegdheid), vanaf 31 juli 1963
  • lid Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 31 juli 1963 tot 10 juni 1981
  • lid gemeenteraad van Gouda, van 6 september 1966 tot 1 januari 1970
  • fractievoorzitter SGP Tweede Kamer der Staten-Generaal, van 29 april 1971 tot 24 mei 1981
  • lid Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 10 juni 1981 tot 3 juni 1986
  • fractievoorzitter SGP Eerste Kamer der Staten-Generaal, van 1 juni 1981 tot 27 mei 1986
  • lid gemeenteraad van Putten, van 7 september 1982 tot april 1987 (gezamenlijke fractie van RPF en SGP)

5.

Activiteiten

als parlementariër
  • Was in de Tweede Kamer onder meer woordvoerder voor binnenlandse zaken, justitie, onderwijs, volksgezondheid en aangelegenheden op het gebied van cultuur en maatschappelijke werk
  • Interpelleerde op 14 mei 1974 minister Van Agt over het verschijnsel burgerlijke ongehoorzaamheid
  • Diende in 1979 samen met A.J. Verbrugh (GPV) een initiatiefwetsvoorstel in inzake levensbescherming van de menselijke vrucht. Dit voorstel werd in 1980 in de Tweede Kamer verworpen.

6.

Wetenswaardigheden

uit de privésfeer
  • Hij kwam door zijn schoonvader dominee H.A. Leenmans, die lid was van het hoofdbestuur van de SGP, in de politiek
  • Nam in december 1969 ontslag als raadslid omdat dit niet langer was te combineren met het Kamerwerk
  • Zijn vader was hoofdonderwijzer

pseudoniemen, bij-, koos- en schuilnamen
"De Dominee"

7.

Publicaties/bronnen

publicaties
  • "De Rotssteen" (1955)
  • "Waarheid, wijsheid en leven" (bundel Prof. Severijn, 1956)
  • "Na dit leven" (1961)
  • "Esther" (1965)
  • "Tien woorden ethiek" (1980)
  • "Zin van het leven" ("s-Gravenhage, z.j.)
  • "Gewoon hervormd" (1972)
  • "Scherp van de snede" (1972)
  • "Religie van het belijden" (1973)
  • "Vast en zeker" (1974)
  • "Het hoge woord" (1976)

literatuur/documentatie
  • F. van der Molen, "Wie is Wie in de Tweede Kamer?" (1970)
  • K. van der Malen, "Een dominee uit de politiek. Zij die gaan: ds. H.G. Abma", NRC Handelsblad, 21 april 1981
  • G. Holdijk (red.), "Dominee in de politiek. Het Tweede-Kamerlidmaatschap van Ds. H.G. Abma, 1963-1981" (1982)
  • Friesch Dagblad, 23 augustus 1986
  • "H.G. Abma 1917-1992; Dominee en politicus", NRC Handelsblad, 3 januari 1992
  • "'Ook in de politiek bleef ik me altijd dominee voelen'. H.G. Abma 1917-1992", Trouw, 4 januari 1992
  • W. Slagter, "Abma, Hette Gerrit (1917-1992)", in: Biografisch Woordenboek van Nederland, deel V, 3
  • W. Fieret e.a., "Tot welzijn van heel het volk, SGP-partijredes van ds. H.G. Abma" (Den Haag, 2002)
  • H.A. van Dolder-de Wit, "Levend in het werk des Heeren. Ds. Hette Gerrit Abma (1917-1992) predikant en parlementariër" (2006) (met bijdragen van dr.ir. J. van der Graaf en mr. G. Holdijk)

8.

Uitgebreide versie

uitgebreide versie

In het digitale biografisch archief van PDC, partner van het Montesquieu Instituut, is een uitgebreide versie van deze pagina aanwezig met bijvoorbeeld partijpolitieke functies, maatschappelijke nevenfuncties, opleiding en wetenswaardigheden. Laat het ons weten als u daar belangstelling voor heeft.

Op bovenstaande tekst en gegevens zijn auteursrechten van PDC van toepassing; overname, in welke vorm dan ook, is zonder expliciete goedkeuring niet toegestaan. Ook de afbeeldingen zijn niet rechtenvrij.

De biografieën betreffen vooral de periode waarin iemand politiek en bestuurlijk actief is of was. PDC ontvangt graag gemotiveerde aanvullingen of correcties.