Montesquieu Instituut: van wetenschap naar samenleving

NVAO erkent duurzame ontwikkeling als 'bijzonder kenmerk' bij accreditatie

Met dank overgenomen van netwerk Duurzaam Hoger Onderwijs, gepubliceerd op donderdag 5 april 2007.

Nederlandse WO- en HBO-opleidingen die het Keurmerk Duurzame ontwikkeling in het hoger onderwijs (kort DHO Keurmerk) behalen op het niveau van twee of meer sterren, ontvangen bij accreditatie van de NVAO een speciale erkenning. Dit 'bijzondere kenmerk duurzame ontwikkeling' is recent toegekend aan drie opleidingen van Fontys Hogescholen.

Bijzonder kenmerk

De Nederlands-Vlaamse Accreditatie Organisatie (NVAO) kent twee bijzondere erkenningen. Enerzijds wordt een 'bijzondere kwaliteit', toegekend aan excellente opleidingen. Anderzijds is er het 'bijzondere kenmerk' dat wordt toegekend aan opleidingen die iets speciaals hebben waarmee ze zich onderscheiden. Naast 'duurzame ontwikkeling' is 'internationale oriëntatie' erkend als bijzonder kenmerk. In de eerste besluitronde heeft de NVAO drie opleidingen met een bijzonder kenmerk gehonoreerd.

AISHE en DHO Keurmerk

In de NVAO-publicatie 'Nieuwe beleidslijnen bijzondere kwaliteitskenmerken' (juli 2006) werd het 'Accreditatiekader bestaande opleidingen hoger onderwijs' van 2003 nader uitgewerkt. In de publicatie staat onder meer, dat opleidingen een bijzondere erkenning ontvangen:

  • als ze een kenmerk bezitten dat onderscheidend is (maar niet noodzakelijk uniek); en
  • als deze onderscheidendheid is aangetoond door vergelijking met andere opleidingen.

DHO heeft in de gesprekken met de NVAO naar voren gebracht, dat de AISHE-methode, waarop de toekenning van het DHO Keurmerk is gebaseerd, een gevalideerde en erkende methode is om de opleidingen te beoordelen. De methode is zodanig gestandaardiseerd, dat het vergelijkingen tussen opleidingen mogelijk maakt. Bovendien zijn er inmiddels zoveel AISHE audits geweest, dat er voldoende empirisch materiaal is om te zien welke opleidingen zich onderscheiden.

De NVAO onderzocht AISHE en de keurmerkmethodiek, en ging akkoord met de opvatting van DHO. Eind 2006 viel dan ook het besluit dat AISHE door de NVAO erkend werd als de vaste methode voor de beoordeling van duurzame ontwikkeling als bijzonder kenmerk. Helaas voor de Vlamingen is het besluit vooralsnog alleen van toepassing op Nederlandse opleidingen.

Twee AISHE-sterren

Het DHO Keurmerk op het niveau van twee (of meer) sterren is bepalend voor de toekenning van het bijzondere kenmerk. Dat vereiste minimumniveau kan veranderen als het aantal toegekende keurmerken op niveau 2 sterk toeneemt en daarmee niet meer voldoende onderscheidend is.

Afgesproken is dat DHO en de NVAO één keer per jaar overleg zullen hebben om vast te stellen of de lat misschien hoger gelegd moet worden.

Het aanvragen van het bijzondere kenmerk

Elke opleiding die duurzame ontwikkeling als bijzonder kenmerk erkend wil hebben, begint met de aanvraag van een AISHE-audit bij DHO. Indien het DHO Keurmerk met twee sterren wordt toegekend, vraagt de opleiding vervolgens het bijzondere kenmerk aan bij de NVAO, via de VBI die het accreditatieonderzoek verricht. Het auditverslag en het keurmerk worden meegezonden, als bijlage bij het zelfevaluatierapport. De VBI meldt de aanvraag bij de NVAO, die het bijzondere kenmerk toekent.

Geldigheid

Het DHO Keurmerk is drie jaar geldig. Indien tegen het eind daarvan geen nieuwe AISHE-audit wordt uitgevoerd, vervalt het keurmerk automatisch. DHO zendt hiervan een bericht naar de NVAO, waarna ook het bijzondere kenmerk automatisch vervalt. Dus om het kenmerk te behouden is tijdig een nieuwe audit nodig, waarin het vereiste niveau opnieuw wordt aangetoond.

Felicitatie

Fontys Hogescholen kreeg voor drie opleidingen als eerste het bijzonder kenmerk duurzame ontwikkeling, DHO feliciteert Fontys met het behalen van de allereerste bijzondere kenmerken in Nederland!

Meer informatie

Niko Roorda, nikoroorda@dho.nl

Jorien Helmink (AISHE-audits), jorienhelmink@dho.nl

www.nvao.nl/nieuws/2007/115

www.dho.nl/aishe

Lees het artikel in de DHO Nieuwsbrief 2007 nr.1