Montesquieu Instituut: van wetenschap naar samenleving

Analyses & Columns

  • De fraaie kant van Dijsselbloems vroegtijdige vertrek uit de Kamer

    Jurgen Broeders, 13 oktober 2017

    Geen foto beschikbaar
    Jeroen Dijsselbloem is na Pieter Duisenberg het tweede Tweede Kamerlid dat kort na de verkiezingen opstapt. Niet fraai, zo werd van Duisenbergs vertrek gezegd. Het opstappen van Dijsselbloem heeft wel een fraaie kant. Niet om de reden die hij zelf noemt; wel omdat hij voorlopig voorzitter van de eurogroep blijft, een functie die moeilijk te verenigen is met het lidmaatschap van de Kamer. Maar waarom heeft hij niet eerder zijn Kamerzetel opgeven?
  • Regeerakkoord 2017-2021(?)

    Prof.Mr. Aalt Willem Heringa, 12 oktober 2017

    Prof.Mr. Aalt Willem Heringa
    Het vorige formatierecord dateert van 40 jaren geleden en de staatsrechtelijke handboeken kunnen nu weer worden aangepast aan het nieuwe record. Het werd tijd? Van ultra kort in 2012 tot ultra lang nu.
  • Wakker worden van Europa laat nog op zich wachten

    Dr. Jan Werts, 10 oktober 2017

    dr. Jan Werts
    President Macron en Commissievoorzitter Juncker willen véél meer Europa. Dus een Europese minister van Financiën met een budget voor de zwakkere eurolanden; een parlement voor de eurozone; een Europees interventieleger; een Openbaar Ministerie tegen terrorisme en fraude, uniforme asielregels, een belasting op bedrijven zoals Google en een Europese identiteitskaart.
  • Niet de constitutionele toets doorstaan

    Dr. Bert van den Braak, 3 oktober 2017

    Dr. Bert van den Braak
    DEN HAAG (PDC) - Het parlement is de instantie die grondwettelijkheid van wetgeving en wetgevingsprocedures moet beoordelen. Het kan daarover desgewenst advies vragen aan de Raad van State. Zo is het nu dus ook gegaan bij de procedure voor het initiatiefvoorstel van GroenLinks over de constitutionele toetsing. Het ging met name om de vraag hoe lang een eindoordeel over een voorstel in tweede lezing mag worden opgeschort.
  • Kamervragen: de voortzetting van de verkiezingscampagne met andere middelen?

    Dr Tom Louwerse en Dr. Simon Otjes, 25 september 2017

    Geen foto beschikbaar
    Het Nederlandse parlement stelt veel Kamervragen en het worden er steeds meer. Dat is best raar: een Kamervraag is een symbolisch instrument van een Kamerlid. Het enige wat de minister of staatssecretaris aan wie een vraag is gesteld hoeft te doen, is een antwoord geven. Dat hoeft maar te bestaan uit één woord. Waarom stellen Tweede Kamerfracties dan vragen? En welke patronen zien wij hierin? In een recent artikel, stellen wij dat de inzet van Kamervragen door een fractie sterke gelijkenis vertoont met de inzet van campagnemiddelen door de partij. Ze markeren hun territorium en vallen hun ‘natuurlijke’ vijanden aan.
  • Brexit: Aimless, rudderless, clueless

    dhr Prashant Sabharwal, 25 september 2017

    Prashant Sabharwal
    Het wordt tijd dat de regering van May een duidelijke positie inneemt aangaande de Brexit. De regering van premier May bevind zich nu in een benarde positie. 'Hard Brexiteers', die een snel vertrek uit de EU beogen staan tegenover de 'soft Brexiteers', die pleiten voor een transitieperiode, waarbij boendien de handelsrelatie tussen het Verenigd Koninkrijk en de EU zoveel mogelijk intact blijft. Ook vanuit de EU wordt drukgezet op de regering van May. Binnen twee jaar moet de Brexit zijn afgerond; dat laat weinig tijd over voor interne onenigheid over de Brexit.
  • Troonrede in de geest van nachtwakersstaat

    Dr. Gerard Breeman en Prof. dr. Arco Timmermans, 25 september 2017

    Dr. Gerard Breeman
    De Troonrede die op de Derde dinsdag in september wordt uitgesproken door de Koning is een goede indicatie van de onderwerpen die de regering voor het komende jaar belangrijk vindt. De troonrede heeft voor een deel een symbolisch waarde, maar zij wordt ook politiek en ambtelijk uitgedacht en soms wordt er om gevochten welke zinnen in de troonrede moeten komen. Welke onderwerpen wil de regering naar voren brengen, waar kan ze niet omheen? Wat zijn de stijgers en dalers?
  • Een wel erg voortvarende minister

    Dr. Bert van den Braak, 19 september 2017

    Dr. Bert van den Braak
    Sinds de staatkundige vernieuwing in het Koninkrijk in 2010 wachten de inwoners op BES-eilanden op de mogelijkheid om indirect mee te beslissen over de samenstelling van de Eerste Kamer. Na een interventie van de Eerste Kamer komen er nu (gekozen) kiescolleges; een soort Provinciale Staten met als enige taak het (mede) kiezen van de Eerste Kamerleden. Daartoe moet eerst de Grondwet worden gewijzigd.
  • Buitenlandse soortgenoten van Prinsjesdag

    Wouter Hulstijn, onderzoeker (Europees) constitutioneel recht Rijksuniversiteit Groningen, 15 september 2017

    Geen foto beschikbaar
    Sinds de wijziging van onze Grondwet in 1983 is er geen sprake meer van zittingen van de Staten-Generaal. Omdat er grondwettelijk gezien geen zittingen meer zijn kunnen deze ook niet langer worden gesloten en geopend. Vóór 1983 werd op de maandag voorafgaand aan Prinsjesdag de zitting van de Staten-Generaal gesloten waarna deze op Prinsjesdag weer werd geopend. In een verder verleden werd deze eerder gesloten waarna een ‘parlementsloze’ periode volgde, maar vóór 1983 was het allang gebruik om deze ‘parlementsloze’ periode zo kort mogelijk te houden. Op deze manier was reeds in de praktijk het parlement formeel voortdurend in bedrijf.
  • Ook demissionair kabinet moet het noodzakelijke doen

    Prof.Mr. Aalt Willem Heringa, 5 september 2017

    Prof.Mr. Aalt Willem Heringa
    Na de inspanningsbelofte van Rutte kreeg Asscher niet waar bij om had gevraagd en stemde dus in: geen demissionaire kabinetscrisis over lerarensalarsissen; geen beslissing daarover in de begroting 2018 door het huidige kabinet, maar misschien/waarschijnlijk daarover een beslissing in een regeerakkoord van Rutte III.