Montesquieu Instituut: van wetenschap naar samenleving

Columns & Analyses

  • The presidential refusal to appoint a minister in comparative perspective – similar constitutional provisions but different interpretations

    mw Hoai-Thu Nguyen, 20 juni 2018

    Hoai Thu Nguyen
    Op 27 mei blokkeerde president Mattarella van Italië de benoeming van de eurosceptische Paolo Savona als minister van Economische Zaken. In Duitsland en Frankrijk gelden vergelijkbare wetten als het gaat om de benoeming van ministers. Toch worden de rechten van de president in deze landen anders geïnterpreteerd. Het recht van de president op benoemingen te blokkeren hangt niet alleen af van de wet, maar ook van het politieke stelsel van een land en de context waarin de wet is opgenomen.
  • Hoe onze Grondwet te herzien?

    Prof.Mr. Erik Jurgens, 19 juni 2018

    Geen foto beschikbaar
    De column van Bert van den Braak van 15 juni wijst op een verwaarloosd element bij de laatste herzieningen van de Grondwet: de procedure van die herziening.
  • Einde aan de fictie

    Dr. Bert van den Braak, 15 juni 2018

    Bert van den Braak
    Er is niemand die ontkent dat de huidige procedure voor grondwetsherziening onbevredigend is. De gang van zaken na de verkiezingen van 2017 versterkte die onvrede nog. GroenLinks liet openlijk weten afhandeling van het voorstel over de constitutionele toetsing te hebben getraineerd in de hoop dat er nu wel een meerderheid voor zou zijn. En (eerdere) initiatiefnemers weigerden voorstellen voor de tweede lezing van een grondwetsherziening in te dienen, waardoor zelfs onduidelijk was of die tweede lezing er wel kon komen. Het ging om twee zaken die evident strijdig waren met de bedoeling van de grondwetgever.
  • Burgerschapsonderwijs: meer vrijheid door aangescherpte regels?

    Caspar van den Berg en Anna-Jorien Prins, 11 juni 2018

    Geen foto beschikbaar
    Deze week maakte minister Slob van Onderwijs zijn plannen bekend om het burgerschapsonderwijs op Nederlandse scholen een meer verplichtend karakter te geven. Het is zijn bedoeling om duidelijker in de wet vast te leggen wat scholen aan burgerschapsvorming moeten doen, en om het voor de inspectie gemakkelijker te maken om scholen die daar niet aan voldoen, aan te pakken. Op het eerste gezicht niet zo’n voor de hand liggende stap voor een minister van onderwijs van ChristenUnie-huize, in een coalitie met alleen christelijke en liberale partijen.
  • Intrekking raadgevend referendum in de Senaat: zwakke fundamenten en averechtse effecten

    Prof.Dr. Frank Hendriks, 6 juni 2018

    Prof.Dr. Frank Hendriks
    Raadgevend referendum exit?
    De Eerste Kamer staat deze maand voor de vraag of ze kan instemmen met de intrekking van de Wet raadgevend referendum, die het korte tijd mogelijk heeft gemaakt om met een groot aantal handtekeningen een adviserend referendum af te dwingen over een parlementair aanvaarde, maar maatschappelijk betwiste wet.
  • Politici, aan de kant? Staatscommissies en het lange-termijn-perspectief

    Karin van Leeuwen, 28 mei 2018

    Karin van Leeuwen
    In december 2016 verscheen ‘Kind en ouders in de 21ste eeuw’ van de staatscommissie-Herijking Ouderschap: een dik rapport vol goed onderbouwde aanbevelingen over onder andere meeroudergezinnen en draagmoederschap. Hierop voortbouwend beloofden acht politieke partijen, waaronder VVD, D66 en CDA, in maart 2017 in het Regenboog Stembusakkoord snel een meerouderschapswet in te voeren. Toch liet minister Dekker onlangs weten pas minimaal over een jaar met voorstellen te komen. Volgens het regeerakkoord tussen VVD, CDA, D66 en ChristenUnie is er namelijk eerst nog nader onderzoek nodig.
  • De heerser en de Macher

    Geerten Boogaard, universitair docent Universiteit Leiden, 28 mei 2018

    Geen foto beschikbaar
    De samenval van Machiavelli’s 550ste geboortejaar en het sterfjaar van Ruud Lubbers biedt een goede gelegenheid om de Persoonlijke herinneringen van de laatste te vergelijken met Il principe van de eerste. Niet om de laatste naar de maatstaven van de eerste te beoordelen. Dat moet de geschiedenis maar doen. Maar omdat de adviezen vooraf van Machiavelli op een interessante manier aansluiten bij de herinneringen achteraf van de Lubbers.
  • SP in crisis

    Prof.Dr. Gerrit Voerman, 28 mei 2018

    Gerrit Voerman
    Het gaat niet goed met de SP. Recentelijk stapten drie van de vier leden van de gemeenteraadsfractie in Venray op; eerder al hadden een gedeputeerde en vijf van de acht leden van de Provinciale Statenfractie in Limburg hun biezen gepakt. De crisis in Limburg houdt verband met de impasse waarin de SP is geraakt. Al een jaar of tien verliest de partij leden: van 50.000 in 2009 naar 36.500 begin dit jaar – een afname van een kwart.
  • Jeroen en de rebellenclub

    18 mei 2018

    Geen foto beschikbaar
    Telefoongesprek eerder dit jaar: "Dijsselbloem". Andere kant van de lijn: "Oh, ja dag, met eh Winnie, Winnie Sorgdrager". Dijsselbloem: "Hee, dag." Sorgdrager: "Vind je het goed als we tutoyeren?". Dijsselbloem: "Ja hoor". Sorgdrager: "Nou Jeroen, we hebben hier bij de Raad van State - je weet toch dat ik daar lid van ben, nou ja tot 1 mei dan - [Dijsselbloem fronst] een beetje zitten vergaderen over de opvolging van Piet Hein". Dijsselbloem: "Zo, interessant". Sorgdrager: "Ja, je weet dat het kabinet Thom, Thom de Graaf als opvolger wil, maar dat zien ze bij ons niet allemaal zitten. Zou jij niet willen solliciteren? Al is het maar om het kabinet het beetje te stangen." Dijsselbloem: "Vinden jullie Thom niet goed? Hij is toch jouw partijgenoot?" Sorgdrager: "Thom is prima, maar de anderen vinden niet dat het een gelopen race moet zijn. Ze willen een andere procedure. En ja, ik ga toch weg."
  • Onderhandelingen meerjarenbegroting: de knelpunten

    Casper van Vliet, 2 mei 2018

    C.R.P. van Vliet
    De onderhandelingen over de Europese meerjarenbegroting voor 2021-2027 beloven als vanouds een slagveld te worden. Voor Nederland geldt dat de kans bestaat dat het flink meer zal moeten gaan betalen.