Montesquieu Instituut: van wetenschap naar samenleving

Analyses & Columns

  • Is een democratisch en sociaal EU à la Rutte III haalbaar?

    Dr. Hans Vollaard, 18 december 2017

    Geen foto beschikbaar
    Eind november 2017 presenteerde het nieuwe kabinet-Rutte III zijn eerste Staat van de Europese Unie. In dat beleidsdocument legt het uit wat zijn Europese inzet zal zijn voor het komende jaar. Net als het regeerakkoord laat dit beleidsdocument zien dat het kabinet van VVD, CDA, D66 en ChristenUnie vooral een Europragmatische lijn volgt. Dat houdt in dat het kabinet nationale belangen nastreeft, waar nodig met meer Europese integratie en waar zinvol met minder Europese integratie.
  • Ministerie van J&V opnieuw in opspraak door WODC-affaire

    Prof. dr. Caspar van den Berg, 11 december 2017

    Geen foto beschikbaar
    Het politieke nieuws werd deze week gedomineerd door onthullingen van Nieuwsuur over politieke inmenging bij onderzoeken van het WODC, het onafhankelijke wetenschappelijk onderzoeksinstituut van het ministerie van Justitie en Veiligheid. Uit een uitgelekte interne klacht van een senior-WODC-onderzoeker kwam naar voren dat ambtenaren van het ministerie op verschillende manieren bij onderzoeksprojecten succesvol druk hebben uitgeoefend op het WODC om onderzoeksuitkomsten te veranderen. Dit zodat het beleid van de minister als zeer geslaagd uit de bus zou komen, en andere beleidsopties als onwenselijk, terwijl de werkelijkheid anders was.
  • Kabinet wil voortaan breder opereren in Brussel

    Dr. Jan Werts, 1 december 2017

    dr. Jan Werts
    Hoe Europa in het Nederlandse belang te bespelen? De regering gaat in Brussel daartoe breder opereren en lobbyen. Dat verloopt vooral via de Permanente Vertegenwoordiging (PV/EU). Zij ziet diverse aangrijpingspunten zoals meer persbriefings voor buitenlanders; meer greep krijgen op het opereren van de Europese Commissie en extra aandacht voor het Europees Parlement als vandaag invloedrijk medewetgever.
  • Secessie, onafhankelijkheid en constitutioneel recht

    Prof.Mr. Aalt Willem Heringa, 28 november 2017

    Prof.Mr. Aalt Willem Heringa
    Heeft Spanje nu een sterke zaak vanuit het perspectief van de gedecentraliseerde eenheidsstaat, wat Spanje is, om Catalonië te weerhouden onafhankelijk te worden en daartoe tal van maatregelen te nemen? Of verdient Catalonië, dan wel het Catalaanse volk van Catalonië, onze steun in zijn democratisch streven naar onafhankelijkheid?
  • 'Zoektocht naar compromis'

    Jan Schinkelshoek, 27 november 2017

    Geen foto beschikbaar
    Hoewel politieke debatten soms heftig waren, tegenstellingen breed werden uitgemeten en emoties wel eens opliepen, is het meest kenmerkende van de naoorlogse politiek toch de bereidheid om te zoeken naar het compromis. Dat laten Bert van den Braak en Joop van den Berg dan ook uitkomen in de titel van hun boek over de parlementaire geschiedenis van de jaren 1946-2016. Het is het vervolg op 'De eerste honderdvijftig jaar' van Van den Berg en Jan Vis uit 2013, dat de parlementaire geschiedenis in de jaren 1796-1946 behandelde.
  • De cessieovereenkomsten van de SP en het vrije mandaat van volksvertegenwoordigers

    Mr. Hansko Broeksteeg, 27 november 2017

    Hansko Broeksteeg
    Op 22 februari jl. deed de rechtbank Midden-Nederland een principiële uitspraak met potentieel verstrekkende gevolgen voor de Socialistische Partij.[1] In het civiele geding vorderde de fractievoorzitter van de SP in de gemeenteraad van Noordoostpolder dat haar raadsvergoeding op de bankrekening van de SP gestort moet worden.
  • Hoe hangt de vlag erbij? De symbolen van het Nederlandse parlement

    Dr. Harm Kaal, 27 november 2017

    Geen foto beschikbaar
    Sinds kort prijkt in de plenaire zaal van de Tweede Kamer de Nederlandse vlag. Het besluit, genomen op initiatief van de Kamerleden Van der Staaij (SGP) en Wilders (PVV), leverde hoon en spot op. Volgens Bas Heijne symboliseert de vlag de verdeeldheid van de natie, want over wat ‘Nederland’ is, zijn de partijen het bepaald niet eens. Of hangt de vlag er juist om de volksvertegenwoordigers te herinneren aan artikel 50 van de Grondwet: ‘De Staten-Generaal vertegenwoordigen het Nederlandse volk?’
  • ‘De voorkant van het lobbyveld moet eerlijker’

    mw Querine Hoejenbos, 27 november 2017

    Geen foto beschikbaar
    Het is tijd voor betere afspraken over lobbypraktijken in Den Haag, aldus Arco Timmermans, bijzonder hoogleraar Public Affairs van de Faculteit Governance and Global Affairs te Den Haag. Naar aanleiding van de hoogopgelopen discussie rondom het afschaffen van de dividendbelasting bespreekt Querine Hoejenbos met hem het Nederlandse lobbylandschap.
  • Twee kapiteins op een schip?

    Dr. Bert van den Braak, 11 november 2017

    Dr. Bert van den Braak
    Zowel in DWDD als in SC (de Staatscourant) betoogde Wim Voermans dat bij de vraag of ook meerdere ministers belast kunnen zijn met de departementsleiding artikel 44 van de Grondwet onjuist werd geïnterpreteerd. Er staat dat een ministerie onder leiding van een minister staat. Voermans stelt dat wordt bedoeld: niet onder leiding van een staatssecretaris of een secretaris-generaal. Een minister kan echter ook meerdere zijn.
  • Ambtenaren en het Regeerakkoord: werk genoeg!

    Prof.Mr. Roel Bekker, 30 oktober 2017

    Roel Bekker
    Wat betekent het Regeerakkoord voor de ambtelijke organisatie? In ieder geval veel werk. Het Regeerakkoord bevat een zeer gedetailleerde opsomming van talloze beleidsmaatregelen. De vraag naar ‘de wetten die in de weg staan, en praktische bezwaren’ is nog niet of nauwelijks aan de orde geweest, dus ook niet of het allemaal echt doordacht en uitvoerbaar is. Maar dat zien we later wel, voorlopig is het een mooie lijst van voornemens.