Montesquieu Instituut: van wetenschap naar samenleving

Minister van staat en oud-VVD-leider Toxopeus overleden

zaterdag 29 augustus 2009

Zondag 23 augustus is in Oegstgeest op 91-jarige leeftijd Edzo Toxopeus overleden. Dat is door de VVD bekendgemaakt. Toxopeus was achtereenvolgens Tweede Kamerlid, minister van Binnenlandse Zaken, fractievoorzitter van de VVD, Commissaris van de Koningin in Groningen en lid van de Raad van State. In 1985 kreeg hij de titel 'minister van staat'.

Edzo Toxopeus volgde in 1963 VVD-leider P.J. Oud op. Aanvankelijk was vicepremier H.A. Korthals daarvoor de kandidaat, maar die trok zich terug omdat hij problemen verwachtte met de conservatieve fractieleider in de Eerste Kamer, Harm van Riel. Toxopeus bleef in 1963 minister en Molly Geertsema volgde hem toen op als fractievoorzitter. Na de val van het kabinet-Marijnen maakte een zittend Kamerlid plaats voor hem, zodat Toxopeus kon terugkeren in de Tweede Kamer en weer politiek leider kon worden.

De als charmant en hoffelijk bekend staande Toxopeus was in de VVD een man van het midden. Als succesvol minister en daarna lijsttrekker wist hij de positie van zijn partij te consolideren en in 1967 te versterken. In de Nacht van Schmelzer speelde hij een belangrijke rol, door de KVP-fractie te dwingen zich duidelijk uit te spreken voor of tegen het beleid van het kabinet-Cals. Hij bewerkstelligde vervolgens dat de VVD weer regeringspartij werd.

Na zijn vertrek naar Groningen speelde Toxopeus een bescheidener rol in de VVD, maar hij leidde in 1989 nog wel de commissie die het verkiezingsprogramma schreef.

bronnen: NRC Handelsblad en De Volkskrant