Montesquieu Instituut: van wetenschap naar samenleving

Burgers en bedrijven betalen rekening voor inconsequente toepassing van telecomvoorschriften

Consumenten, bedrijven en de hele economische sector in de EU blijven vanwege de inconsequente toepassing van de telecomregels van de EU verstoken van de voordelen die met een waarlijk eengemaakte en concurrerende EU-wijde telecommarkt gepaard zouden gaan, aldus de Europese Commissie in haar jaarlijkse verslag over de eengemaakte Europese markt voor elektronische communicatie.

De markten van de meeste lidstaten hebben hun concurrentiepositie weliswaar zien vooruitgaan, maar blijven nog steeds binnen de grenzen van het eigen land. Het concurrentieniveau varieert bovendien van lidstaat tot lidstaat.

De Europese telecomsector is weliswaar relatief ongehavend uit de financiële storm van 2009 gekomen (0 % groei ten opzichte van een economische achteruitgang van 4,2 % in de hele EU), maar kan alleen maar groeien als consequent de hand wordt gehouden aan de bestaande voorschriften en als wordt geïnvesteerd in innovatieve diensten.

In de Digitale Agenda voor Europa (IP/10/581), een vlaggenschipinitiatief in het kader van de Europa 2020-strategie (IP/10/225), dringt de Europese Commissie er bij de telecomsector en de regeringen van de EU op aan samen te werken aan maatregelen om alle burgers en bedrijven toegang te geven tot hogesnelheidsinternet en interactieve communicatiediensten.

Commissaris voor de digitale agenda, Neelie Kroes: "De snelle uitbreiding van mobiele breedband en goedkopere toegang tot het internet zijn ontwikkelingen waar de consument in deze economisch moeilijke tijden baat bij heeft. Niettemin blijft het teleurstellend dat de echte eenmaking van de markt zo langzaam verloopt.

In het belang van de 500 miljoen Europese consumenten moeten de lidstaten meer werk maken van de correcte handhaving van de telecomvoorschriften en van investeringen in innovatieve diensten die alle 500 miljoen Europese consumenten ten goede komen."

Telecommarkten blijven overeind in de economische crisis

De Europese telecommarkt noteerde in 2009 weliswaar een nulgroei, maar stak toch positief af ten opzichte van de economie in haar geheel, die een achteruitgang van 4,2 % groei voor de kiezen kreeg. Bijzondere aandacht voor snelgroeiende innovatieve diensten, zoals mobiele datadiensten, kan de verdere ontwikkeling van de sector een forse impuls geven. Door de inconsequente toepassing van de bestaande EU-voorschriften en de daaruit voortvloeiende versnippering van de telecommarkten langs nationale scheidslijnen, kunnen de bedrijven nog steeds niet profiteren van de voordelen van een waarlijk eengemaakte markt.

Inconsequente regelgeving zet rem op eenmaking van de markt

Zowel op wholesale- als of retailniveau blijven aanzienlijke prijsverschillen tussen de lidstaten bestaan. Retailprijzen in het mobiele segment liggen in de duurste lidstaten veel hoger dan in de goedkoopste (bijv. 4 eurocent per minuut in Letland tegenover 24 eurocent op Malta).

Deze situatie is voor een deel terug te voeren op de verschillende regelgevingsbenaderingen in de EU. Burgers en bedrijven staan tegenover een versnipperd veld van 27 spelers. De nationale regelgevende instanties op het gebied van telecom laten de handhaving van de EU-voorschriften soms jaren aanslepen.

Op de markten voor wholesalebreedband, bijvoorbeeld, oefenen sommige nationale regelgevers controle uit op de glasvezelnetwerken van gevestigde marktdeelnemers, terwijl anderen de regelgeving alleen toepassen op de oude kopernetwerken. Regelgeving voor de markten voor wholesalebreedband geeft vorm aan de concurrentieomgeving en is bijgevolg bepalend voor de prijs en de kwaliteit van de breedbandproducten waarover burgers en bedrijven kunnen beschikken.

Om de uitrol van investeringsintensieve infrastructuur, zoals de NGA-netwerken (Next Generation Access - toegangsnetwerken van de volgende generatie), te stimuleren, moeten de telecomvoorschriften consequent worden toegepast. Zoals wordt aangegeven in de Digitale Agenda, zal de Commissie later dit jaar een aanbeveling over NGA-netwerken aannemen.

Het pas opgerichte Orgaan van Europese regelgevende instanties voor elektronische communicatie (BEREC) zal de Commissie helpen de resterende discrepanties aan te pakken en erop toe te zien dat de lidstaten de EU-voorschriften consequent toepassen.

Gebruik van hogesnelheidsinternet neemt toe

In januari 2010 werd het gemiddelde gebruik van vaste breedband per capita in de EU becijferd op 24,8 %, of meer dan 123 miljoen verbindingen. Denemarken en Nederland voeren in dit verband de wereldranglijst aan, met toegang tot breedbandinternet voor bijna 40 % van de bevolking. In de periode tussen januari 2009 en januari 2010 verdubbelde het gebruik van mobiele breedband in de EU bijna, tot 5,2 %. Finland, Portugal en Oostenrijk haalden gebruikspercentages van meer dan 15 %.

De toenemende vraag naar mobiel breedbandinternet zal het nu al beperkte radiospectrum nog verder onder druk zetten. Om het toenemende gegevensverkeer in goede banen te leiden, zal meer capaciteit moeten worden gecreëerd.

De Digitale Agenda bevat specifieke maatregelen om alle Europeanen tegen 2013 van breedband te voorzien. Zo voorziet de Agenda in een Europees programma inzake het radiospectrumbeleid dat ervoor moet zorgen dat bij de omschakeling van analoge naar digitale uitzending radiofrequenties worden vrijgemaakt (het "digitale dividend") voor nieuwe diensten, onder meer breedband.

Daling van de consumentenprijzen

Dankzij vastrechttarieven en hogere breedbandsnelheden zijn de prijzen voor internetverbindingen in 2009 gedaald. Voor mobiele gesprekken betaalde de consument in de EU 7 % minder dan in 2008 en daalde de gemiddelde prijs per minuut van 14 eurocent naar 13 eurocent.

Bovendien konden de consumenten, met behoud van hun nummer, sneller overstappen naar een andere exploitant. Gemiddeld duurde dit in 2009 4,1 dagen voor mobiele nummers en 6,5 dagen voor vaste nummers. In 2008 moest de consument respectievelijk 8,5 en 7,5 dagen wachten. Toch moeten nog meer inspanningen worden geleverd, wil Europa conform de telecomvoorschriften van 2009 het beoogde doel van één dag wachttijd halen (MEMO/09/568).

Een perspakket met het 15e voortgangsverslag over de interne Europese markt voor elektronische communicatie 2009 en de EU-landenoverzichten is beschikbaar op het volgende adres:

http://ec.europa.eu/information_society/newsroom/cf/itemdetail.cfm?item_id=5827

Voor meer informatie: zie MEMO/10/211.

Annex:

Selected charts from the Commission's

Single Telecoms Market Progress Report 2009

Status of broadband take-up in the EU

(Broadband means an always-on Internet connection with a bandwidth capacity

of at least 144 kilobits per second)

Mobile broadband penetration

(Mobile broadband refers to a wireless high-speed Internet connection via data cards and dongles that can be plugged in laptops, and does not include active mobile users accessing advanced data services via their handset)

Consumer prices for mobile calls

Germany: Revenues are estimated and include service provider's revenues and revenues from basic charges. Value added services are not included (both minutes and revenues). Revenues include partially other services.

Luxembourg: Revenue includes all types of outgoing traffic (including international and in particular outgoing roaming) and revenues from basic/subscription charges.

The Netherlands: Revenues include other retail revenues like revenues for subscriptions, SIM cards and registration.

Austria: The values without the inclusion of the flat rates revenues are:

2007: €0.07

2008: €0.06

Q2/2009: €0.06

Slovenia: Revenues include access charges (i.e. monthly subscription fees not including connections fees). Monthly subscriptions for bundled services may in addition to free voice minutes include also free SMS, MMS, data services, etc. Retail roaming is also included.

United Kingdom: Revenues are estimated and include revenue from contract line rental fees and inclusive calls, texts and mobile data services.

Mobile penetration rate

Increasing price differences across the EU at wholesale level

Mobile number portability

(= consumers switching the mobile operator while being able to keep their number)

Fixed number portability

(= consumers switching the fixed operator while being able to keep their number)


1.

Relevante EU dossiers