Montesquieu Instituut: van wetenschap naar samenleving

Presentatie Jaarboek Parlementaire Geschiedenis 2013, Den Haag

Ridderzaal in Den Haag
© Kevin Bergenhenegouwen

De politieke machtsverhouding tussen Koning en volksvertegenwoordiging is in tweehonderd jaar Koninkrijk der Nederlanden compleet veranderd. Had eerst de Koning de grootste macht, stukje bij beetje is die bij het kabinet, de Tweede Kamer en de kiezers terechtgekomen. Koninkrijk, democratie, en hun onderlinge verhouding - daar draait het om in het Jaarboek Parlementaire Geschiedenis 2013, dat op 19 november, tien dagen voor de start van de officiële herdenking van tweehonderd jaar Koninkrijk, wordt gepresenteerd in Den Haag.

Jaarboek Parlementaire Geschiedenis 2013 De republiek van Oranje

Betekenis van 1813

Toen koningin Beatrix in de troonrede van 2012 die herdenking van tweehonderd jaar Koninkrijk aankondigde, stelde ze 1813 voor als het voornaamste beginpunt van de parlementaire democratie in Nederland. Dat is op z'n minst overdreven, zo niet onjuist, legt historicus Matthijs Lok uit in het Jaarboek. Een betere 'startdatum' is 1796, toen de eerste Nationale Vergadering van de Bataafse Republiek plaatsvond. Daarnaast zetten veel napoleontische bestuurders hun loopbaan met gemak onder Oranje voort. Er valt dus, aldus Lok, wel wat af te dingen op de mythe dat 1813 voor de geschiedenis van Nederland een 'nieuw begin' betekende.

Willem I, II, III en -Alexander

Bij de officiële herdenking van tweehonderd jaar Koninkrijk, eind november, verschijnen ook drie biografieën van de koningen Willem I, II en III. In een artikel in dit Jaarboek geven de biografen alvast een voorproefje van hun bevindingen.

Volkskrantredacteur Remco Meijer beschrijft vervolgens hoe de verhouding tussen vorst en volksvertegenwoordigers zich in de twintigste eeuw verder ontwikkelde. Hij blikt ook vooruit naar wat we op dat vlak kunnen verwachten van koning Willem-Alexander.

Minister van Staat op glad ijs

Stof tot discussie biedt het artikel van staatsrechtsgeleerde en D66-Eerste Kamerlid Hans Engels over de 'minister van Staat'. Dat lijkt een eretitel en een voornamelijk ceremoniële functie, maar als het staatshoofd buiten de regering om advies vraagt aan een minister van Staat over zaken die het regeringsbeleid aangaan, dan wordt de situatie staatsrechtelijk discutabel, zo meent Engels. Hij vindt dan ook dat ministers van Staat de koning helemaal niet zouden moeten adviseren over dergelijke zaken.

Interview met Sybrand van Haersma Buma

Andere artikelen gaan in op de eerdere herdenkingen van ‘1813' (in 1963 vormde het Nijmeegse Goffertstadion het mistroostige podium van een van de grote festiviteiten), de ontwikkeling van het parlementaire republicanisme tijdens de afgelopen twee eeuwen en de optredens van West-Europese staatshoofden in het Europees Parlement (met bijzondere aandacht voor de twee redevoeringen die koningin Beatrix in Straatsburg hield).

Verder bevat het Jaarboek vaste onderdelen zoals een historisch brondocument (dagboekfragmenten van premier Cals over zijn bemoeienissen met de verloving en het huwelijk van Beatrix en Claus) en een interview, deze keer met CDA-leider Sybrand van Haersma Buma, die terugblikt op het parlementaire jaar 2012-2013.

Jaarboek Parlementaire Geschiedenis 2013: De Republiek van Oranje, 1813-2013

Amsterdam: Uitgeverij Boom, 2013

Presentatie: 19 november 2013, 16.30 - 17.45 uur, Oude Zaal Tweede Kamer, Den Haag. Met onder anderen Herman De Croo, minister van Staat in België, over 'België, een republikeinse monarchie'.

Aanmelden: i.helsen@let.ru.nl, (024) 361 24 63


Inhoud

1.

ChristenUnie (CU)

De ChristenUnie is een christelijke partij, met op sociaal en ecologisch gebied progressieve en op ethisch gebied behoudender standpunten. Politiek leider van de ChristenUnie is Gert-Jan Segers. De huidige partijvoorzitter is Piet Adema.

De partij ontstond in januari 2000 als samenwerkingsverband tussen het Gereformeerd Politiek Verbond (GPV) en de Reformatorische Politieke Federatie (RPF). Per 1 januari 2004 zijn de partijen gefuseerd. Sinds 15 maart 2001 opereerden de fracties van deze partijen al onder naam ChristenUnie in de Tweede Kamer. Ook in de Eerste Kamer bestond al sinds 2001 een fractie van de ChristenUnie.

2.

Meer over...

3.

Meer informatie