Montesquieu Instituut: van wetenschap naar samenleving

Politiek Café: Idealen op het pluche?

Myrthe Hilkens en Patrick van Schie in debat

Met ‘polderen’ hoog in het vaandel is Nederland een land van politieke compromissen. Maar hoe zijn idealen te realiseren in een politiek versplinterd landschap?

Deze vraag stond centraal bij het Politiek Café van 14 november over idealen in de Nederlandse politiek. Tijdens het Politiek Café werd het eerste exemplaar van het boek “Een versplinterd landschap. Bijdragen over geschiedenis en actualiteit van Nederlandse politieke partijen” gepresenteerd.

De sprekers waren Friso Wielenga, een van de samenstellers van het boek, Myrthe Hilkens, opiniemaker en oud-Kamerlid voor de PvdA en Patrick van Schie, directeur van de Prof.mr. B.M. Teldersstichting.

1.

“Een versplinterd landschap”

Aanleiding voor dit Politiek Café was het verschijnen van het boek “Een versplinterd landschap. Bijdragen over geschiedenis en actualiteit van Nederlandse politieke partijen,” onder redactie van Friso Wielenga, Markus Wilp en Carla van Baalen.

In het Nederlandse politieke landschap staat ‘polderen’ centraal: samenwerken en compromissen sluiten is aan de orde van de dag. Het coalitieakkoord van het nieuwe kabinet is een duidelijk product van ‘geven en nemen’. Marc Chavannes komt in een artikel in de Correspondent tot de conclusie dat er niet één zin in het Regeerakkoord staat die duidt op iets als een gezamenlijke visie: “Het is een breiwerk van meer dan tweehonderd maatregeltjes. Met de bijbehorende kleine enthousiasmetjes. Maar een vergezicht? Nou nee. En dat is teleurstellend en onheilspellend.”

Polderen op het pluche?

Welke impact heeft dit polderen op de idealen van een partij? En daarmee op de herkenbaarheid voor de kiezer? De PvdA werd bij de verkiezingen van maart 2017 hard gestraft voor het regeren met de VVD. De partij zou haar idealen hebben opgeofferd om Nederland uit de economische crisis te loodsen, zo luidt de analyse. ‘Te weinig herkenbaar,’ aldus vriend en vijand.

Is er een relatie tussen het dragen van politieke verantwoordelijkheid en het inleveren van idealen?

In de kabinetsformatie van 2017 leek het erop dat sommige partijen niet mee wilden regeren uit angst in een coalitie niet meer herkenbaar te zijn voor de kiezer. Welke strategische keuzes maken partijen hierin? Hoe zorg een partij ervoor dat haar idealen zichtbaar blijven in een coalitie? Welke rol speelt het regeerakkoord hierin? Zijn partijen gebaat bij een dichtgetimmerd regeerakkoord of juist niet? En waar is de samenleving bij gebaat?

2.

Sprekers

Friso Wielenga is een van de samenstellers van het boek “Een versplinterd landschap. Bijdragen over geschiedenis en actualiteit van Nederlandse politieke partijen”. Hij is historicus en directeur van het Zentrum fur Niederlande-Studien aan de Universiteit van Münster. Hij hield een inleiding op het onderwerp van het Politiek Café.

Myrthe Hilkens is opiniemaker. In 2008 schreef zij het boek ‘McSex. De pornoficatie van de samenleving”. In 2013 stapte ze op als Tweede Kamerlid (PvdA), omdat ze vond dat ze haar idealen niet kon verenigen met de manier waarop in de Tweede Kamer politiek werd bedreven.

Patrick van Schie is historicus en sinds 2001 directeur van de Prof.mr. B.M. Teldersstichting, het aan de VVD gelieerde wetenschappelijk bureau ten behoeve van het liberalisme. Hij is onder andere mede-opsteller van een geschrift over de toekomst van politieke partijen. Verder schrijft hij een tweewekelijks column voor Trouw.nl.

3.

Achtergrondinformatie

Het Politiek Café is een samenwerking van het Montesquieu Instituut, Nieuwspoort, ProDemos en het Filmhuis Den Haag.