Montesquieu Instituut: van wetenschap naar samenleving

Onderzoek: hoe gaan ambtenaren om met bezuinigingen binnen hun eigen organisatie?

De net gepromoveerde bestuurskundige Dr. Eduard Schmidt interviewde honderd overheidsmanagers van verschillende ministeries die in verschillende mate in eigen budget moesten bezuinigen. Het waren ministeries die onder Balkenende, Rutte I en II fors moesten bezuinigen. Dr. Schmidt stelde een centrale onderzoeksvraag: hoe gaan publieke managers binnen de Nederlandse overheid om met bezuinigingen gericht op hun eigen organisatie?

De strategie hangt van de lokale context af. Wat gebeurde er bijvoorbeeld toen er een aantal gevangenissen moesten sluiten omdat er flink bezuinigd moest worden? Sommige gevangenisdirecteuren riepen de hulp in van anderen, zoals de commissaris van de koning (cdk) of burgemeesters, om zo een eventuele sluiting te voorkomen. Anderen directeuren probeerden aan te tonen dat zij de beste gevangenis zijn om zo sluiting te kunnen voorkomen.

Uit het onderzoek van Dr. Schmidt blijkt onder andere dat zodra een bezuiniging zeer politiek wordt, de taak voor de topambtenaren ook steeds moeilijker wordt. Bovendien wordt het leiderschap heel erg gecentraliseerd naar de top op het moment dat er sprake is van heel grote bezuinigingen die ten koste gaan van de werkgelegenheid. Er zijn dus mensen nodig die ervoor moeten zorgen dat, ondanks hoe ongemakkelijk wat er gaat gebeuren is, medewerkers wel deelnemen en uiteindelijk de bezuiniging accepteren. Dr. Eduard Schmidt hoopt met zijn onderzoek begrip te krijgen voor de lastige positie van topambtenaren in tijden van bezuinigingen.

Lees hier het hele artikel in Binnenlands Bestuur.