Montesquieu Instituut: van wetenschap naar samenleving

Onderwijs en opleiding: basisvaardigheden en digitale vaardigheden essentieel voor onderwijs, werk en leven

De Europese Commissie heeft vandaag haar jaarlijkse Onderwijs- en opleidingsmonitor gepubliceerd. De monitor analyseert de ontwikkeling van onderwijs en opleiding in de EU en in de lidstaten. Dit jaar richt de monitor 2020 zich in het bijzonder op onderwijzen en leren in het digitale tijdperk. De coronacrisis heeft laten zien hoe belangrijk digitale oplossingen zijn voor onderwijzen en leren en duidelijk gemaakt waar de zwakke punten liggen. Het verslag zal vandaag tijdens de Digital Education Hackathon worden gepresenteerd.

Mariya Gabriel, commissaris voor Innovatie, Onderzoek, Cultuur, Onderwijs en Jeugd, zegt verheugd te zijn dat digitaal onderwijs dit jaar het hoofdthema is van de Onderwijs- en opleidingsmonitor, het richtinggevende verslag van de Commissie over onderwijs in Europa. “We zijn van mening dat het digitaal onderwijs ingrijpend moet worden veranderd en we zullen er alles aan doen om de digitale geletterdheid in Europa te vergroten. De Commissie heeft onlangs nog een pakket initiatieven voorgesteld, waaronder het nieuwe actieplan voor digitaal onderwijs 2021-2027, dat de bijdrage van onderwijs en opleiding aan het herstel van de coronacrisis in de EU zal versterken en zal bijdragen tot de opbouw van een groen en digitaal Europa.”

Ondanks de investeringen die de lidstaten de afgelopen jaren in digitale infrastructuur voor onderwijs en opleiding hebben gedaan, blijven er zowel tussen de landen als binnen de landen zelf grote verschillen bestaan. In tegenstelling tot de algemeen geldende opvatting dat de jongeren van vandaag de digitale generatie zijn, blijkt uit de resultaten van de enquête dat een groot deel van hen onvoldoende digitale vaardigheden ontwikkelt. In alle onderzochte landen beschikt meer dan 15 % van de leerlingen over onvoldoende digitale vaardigheden. Bovendien blijkt uit OESO-gegevens dat leerkrachten in het lager secundair onderwijs in de EU slechts zelden worden opgeleid in het gebruik van informatie- en communicatietechnologie (ICT) voor het onderwijs; de leerkrachten zelf geven aan dat ze grote behoefte hebben aan professionele ontwikkeling in het gebruik van ICT-vaardigheden voor het onderwijs.

In haar jaarlijkse beoordeling van de manier waarop de onderwijsstelsels in de Europese Unie de belangrijkste uitdagingen op onderwijsgebied aanpakken, wijst de Commissie erop dat vooruitgang is geboekt met het terugdringen van het voortijdig schoolverlaten en het vergroten van de deelname aan alle onderwijssectoren - van het onderwijs voor jonge kinderen tot het tertiaire onderwijs. Uit de monitor blijkt echter dat het een uitdaging blijft om alle jongeren basisvaardigheden bij te brengen. Ongeveer een op de vijf 15-jarigen heeft onvoldoende competentie in lezen, wiskunde en natuurwetenschappen om ten volle te kunnen deelnemen aan de samenleving. Gezien de invloed van de sociaal-economische achtergrond op hoe leerlingen presteren op het gebied van basis- en digitale vaardigheden, is het van essentieel belang achterstanden in onderwijs en opleiding aan te pakken en de digitale kloof tussen leerlingen te verkleinen.

In de wetenschap dat passende investeringen in het onderwijs bijdragen tot economische groei en sociale inclusie, hebben de EU-lidstaten volgens de recentste gegevens van de monitor de overheidsuitgaven voor onderwijs gehandhaafd rond 10 % van de totale overheidsuitgaven.

Achtergrond

De Onderwijs- en opleidingsmonitor analyseert de belangrijkste uitdagingen voor de Europese onderwijsstelsels alsmede voorstellen voor beleidsmaatregelen om de stelsels beter op de behoeften van de samenleving en de arbeidsmarkt af te stemmen. Het verslag bevat een vergelijking tussen de landen, met 27 diepgaande landenverslagen.

Onderwijs staat nog steeds hoog op de politieke agenda van de EU. Op 30 september heeft de Commissie twee initiatieven goedgekeurd die de bijdrage van onderwijs en opleiding aan het herstel van de coronacrisis in de EU zullen versterken. De Commissie heeft een visie geformuleerd voor een Europese onderwijsruimte, die tegen 2025 werkelijkheid moet zijn. Daarbij heeft zij nieuwe initiatieven, meer investeringen en nauwere samenwerking tussen de lidstaten voorgesteld, zodat alle Europeanen ongeacht leeftijd kunnen profiteren van het rijke onderwijs- en opleidingsaanbod in de EU. De Commissie heeft op basis van de lessen die zij heeft geleerd met de coronacrisis ook een nieuw actieplan voor digitaal onderwijs vastgesteld, met een plan voor een hoog performant digitaal onderwijsecosysteem met versterkte digitale competenties voor de digitale transformatie.

Meer informatie

De website van de Onderwijs- en opleidingsmonitor.