Montesquieu Instituut: van wetenschap naar samenleving

Zwarte lijst EU van belastingparadijzen raakt niet de grootste overtreders

De parlementsleden hebben een resolutie aangenomen die oproept tot een nieuwe manier van vaststelling van de Europese zwarte lijst voor belastingparadijzen.

De Europese zwarte lijst voor belastingparadijzen, die werd ingevoerd in 2017, heeft tot nu toe “positieve effecten” gehad maar het “potentieel wordt nog niet ten volle benut”. De rechtsgebieden die momenteel op de lijst staan dekken minder dan 2 % van het wereldwijde verlies aan belastinginkomsten, aldus de parlementsleden. De resolutie, die werd aangenomen door de plenaire vergadering met 587 voor, 50 tegen en 46 onthoudingen, noemt het huidige systeem “verwarrend en ondoeltreffend”. De resolutie is het gevolg van het debat dat woensdagavond werd gehouden met het voorzitterschap en de Raad en de Commissie.

De parlementsleden stellen wijzigingen voor om de manier waarop landen op de lijst belanden of er worden afgehaald, consistenter en onafhankelijker te maken. Er moeten criteria worden toegevoegd waardoor meer landen als belastingparadijzen worden gekwalificeerd en om te voorkomen dat landen te snel van de lijst worden gehaald. EU-lidstaten moeten ook worden gescreend om te bezien of ze karakteristieken vertonen van een belastingparadijs, en wie door de mand valt zal aan de lijst moeten worden toegevoegd.

Quote

De voorzitter van de subcommissie Belastingaangelegenheden, Paul Tang (S&D, NL), zei hierover na de stemming: “Door de EU lijst van belastingparadijzen “verwarrend en ineffectief" te noemen, zegt het Parlement waar het op staat. De lijst kan een waardevol instrument zijn, maar de lidstaten zijn iets vergeten toen ze hem invoerden: de belastingparadijzen zelf. De waarheid is dat de lijst niet beter wordt, hij wordt slechter. Guernsey, de Bahama’s en nu de Kaaimaneilanden: het zijn maar een paar voorbeelden van heel bekende belastingparadijzen die nu van de lijst zijn afgevoerd. Door hun weigering om belastingontwijking echt aan te pakken, ontzeggen ze hun burgers een bedrag van meer dan €140 miljard. Zeker in de huidige situatie is dat onacceptabel.

Om die reden veroordeelt het Parlement ten zeerste het recent verwijderen van de Kaaimaneilanden van de lijst en roept op tot meer transparantie en strengere criteria voor het opstellen van de lijst. En als we ons op anderen richten dan moeten we ook naar onszelf kijken in de spiegel. Het is geen fraai plaatje. EU-landen zijn verantwoordelijk voor 36 % van de belastingparadijzen. ”

De scope verbreden

Het Parlement zegt dat het criterium om te beoordelen of het belastingstelsel van een land eeriljk is of niet, moet worden opgerekt om meer praktijken mee te nemen dan alleen voordelige belastingtarieven. Het feit dat de Kaaimaneilanden net van de lijst zijn gehaald, terwijl ze een belastingtarief van 0 % hebben, is genoeg bewijs hiervoor, aldus de parlementsleden. Naast andere maatregelen, stelt de resolutie dan ook dat alle rechtsgebieden met een nultarief of die geen belasting heffen op winst van bedrijven automatisch op de zwarte lijst zouden moeten komen.

Strengere voorwaarden

Verwijderd worden van de zwarte lijst zou niet het gevolg moeten zijn van cosmetische aanpassingen in een belastingstelsel, aldus de parlementsleden. Ze wijzen er daarbij op dat bijvoorbeeld de Kaaimaneilanden en Bermuda van de lijst zijn gehaald na “slechts minimale” veranderingen en “zwakke handhavingsmiddelen” . De resolutie roept daarom op om de screeningcriteria strenger te maken.

Eerlijkheid en transparantie

Alle derde landen moeten eerlijk behandeld en gescreend worden volgens dezelfde criteria, zo stellen de Europarlementariërs. Ze benadrukken dat de huidige lijst aantoont dat dit niet het geval is. Het gebrek aan transparantie bij het opstellen en updaten van de lijst voedt deze twijfels verder. Ze roepen op tot het formaliseren van het proces voor het opstellen van de lijst door middel van een juridisch bindend instrument tegen eind 2021 en betwijfelen of een informeel orgaan zoals de Code of Conduct groep, wel geschikt is of in staat is om de zwarte lijst te updaten.