Montesquieu Policy Papers

Het Montesquieu Instituut publiceert met enige regelmaat papers rondom een onderzoeksthema of een actueel onderwerp.

 
cover

Meer ondersteuning voor de Tweede Kamer, maar welke?

Simon Otjes, Gijs Jan Bransma, Carla Hoetink en Wimar Bolhuis
Montesquieu Policy Paper 12, juni 2022, Simon Otjes, Gijs Jan Bransma, Carla Hoetink en Wimar Bolhuis

Meer ondersteuning voor de Tweede Kamer: ja, maar in welke vorm? De discussie over Kamerondersteuning wordt vaak in termen van omvang en geld gevoerd, maar auteurs Simon Otjes, Gijs Jan Brandsma, Carla Hoetink en Wimar Bolhuis stellen in deze policy paper dat het type ondersteuning dat de Kamer nodig heeft afhangt van de rol die de Kamer wil spelen.

 
cover

Vergezichten over vertegenwoordiging

Simon Otjes en Kristof Calvo
Montesquieu Policy Paper 11, november 2021, Simon Otjes en Kristof Calvo

Dit policy paper verkent de mogelijkheden voor vernieuwing van de kiesstelsels van Nederland en België. Dat doen de auteurs door vijf utopische modellen te analyseren en te toetsen op hun mogelijke effecten. Deze zijn gebaseerd op het werk van politieke denkers of extreme versies van systemen die er nu zijn in sommige politieke stelsels. Op basis van deze analyses, schetsen de auteurs vijf mogelijke praktische oplossigen om op de korte termijn het Nederlandse en het Belgische politieke stelsel te verbeteren.

 
cover

Tegen de verrommeling

Jan Schinkelshoek en Edgar Hoedemaker (Red.), met bijdragen van Luc Verhey, Joop van den Berg, Aalt Willem Heringa, Roel Bekker, Anne Bos, Bert van den Braak, Jan van den Bos en Kutsal Yesilkagit
Montesquieu Policy Paper 10, oktober 2020, Jan Schinkelshoek en Edgar Hoedemaker (Red.), met bijdragen van Luc Verhey, Joop van den Berg, Aalt Willem Heringa, Roel Bekker, Anne Bos, Bert van den Braak, Jan van den Bos en Kutsal Yesilkagit

Het noodzakelijke samenspel tussen regering, parlement en ambtelijke diensten verruwt. Om verrommeling tegen te gaan, zijn spelregels meer dan ooit van belang, met name die over ministeriële verantwoordelijkheid. Hierover bracht de Raad van State een ongevraagde voorlichting uit. In deze policy paper gaan diverse auteurs vanuit diverse perspectieven ongevraagd in op die voorlichting van de Raad van State en doen enkele aanbevelingen over ministeriële verantwoordelijkheid.

 
cover

'Decentralisatie, om de goede en om de verkeerde redenen'

Joop van den Berg
Montesquieu Policy Paper 9, juni 2019, Joop van den Berg

In deze policy paper wordt ingegaan op het waarom van decentralisatie. In de jaren 70 ontstond in sommige Europese landen de behoefte om meer macht te geven aan lagere overheden. Wat zijn de goede- of juist de verkeerde redenen om te decentraliseren? Tot slot worden suggesties gegeven over hoe decentraliseren dan precies in zijn werk moet gaan.

 
cover

Rond het Binnenhof, Ongevraagd Advies aan de Staatscommissie

Joop van den Berg, Aalt Willem Heringa en Jan Schinkelshoek
Montesquieu Policy Paper 8, februari 2017, Joop van den Berg, Aalt Willem Heringa en Jan Schinkelshoek

Bieden ‘grote democratische, constitutionele veranderingen’ wel een oplossing voor de problemen met de Nederlandse parlementaire democratie? Die vraag staat centraal in dit essay.

 
cover

EU Legitimacy: Squaring the triangle

Aalt Willem Heringa, Hoai-Thu Nguyen en Sofie Wolf
Montesquieu Policy Paper 7, mei 2016, Aalt Willem Heringa, Hoai-Thu Nguyen en Sofie Wolf

Hoe vergroot je de legitimiteit van de EU en haar beleid? In deze policy paper worden de problemen met betrekking tot het vergroten van de democratische grondslag van de EU geanalyseerd. Tevens worden hiertoe aanbevelingen gedaan.

 
cover

Het Europees Semester

Peter Coenen, Aalt Willem Heringa, Hoai-Thu Nguyen en Sofie Wolf
Montesquieu Policy Paper 6, september 2015, Peter Coenen, Aalt Willem Heringa, Hoai-Thu Nguyen en Sofie Wolf

In deze policy paper beschrijven de auteurs van Maastricht University het Europese Semester. Ze gaan daarbij in op de rol van parlementen en op de plaats van dat semester met zijn aanbevelingen, jaarlijkse groeianalyses en coördinatie van economisch beleid in nationale begrotingscycli. Aan het einde worden enkele aanbevelingen gedaan om diepgaandere (nationale) parlementaire controle en zeggenschap te verzekeren.

 
cover

Het 'probleem' Eerste Kamer

Bert van den Braak & Aalt Willem Heringa
Montesquieu Policy Paper 5, maart 2015, Bert van den Braak & Aalt Willem Heringa

In dit policy paper wordt getracht de vraag te beantwoorden welke mogelijke oplossingen voor dat probleem er zijn – als het dat al is – en welke haken en ogen daaraan zitten. Daarbij gaat het zowel om bevoegdheden als om wijze van verkiezen.

 
cover

The Case against the Introduction of 'Political Immunity' in the Netherlands

Sascha Hardt
Montesquieu Policy Paper 4, december 2014, Sascha Hardt

Het uitbreiden van de parlementaire immuniteit in Nederland naar een bredere ‘politieke immuniteit’ dient te worden vermeden. Een absolute vrijheid van meningsuiting voor parlementariërs zou andere grondrechten schaden.

 
cover

Hoe sterkere europartijen kunnen bijdragen aan de Europese representatieve democratie

Gerrit Voerman en Simon Otjes
Montesquieu Policy Paper 3, mei 2014,, Gerrit Voerman en Simon Otjes

Nationale lidpartijen kunnen zowel op direct als indirecte wijze de positie van de europartij versterken. Op directe wijze door een deel van hun autonomie op Europees terrein over te dragen aan de europartij; en anderzijds via de indirecte weg, door veranderingen na te streven van de institutionele context waarbinnen de europartijen functioneren.

 
cover

Nationale parlementen in de financiële crisis

Christine Neuhold en Oliver Höing
Montesquieu Policy Paper 2, juli 2013,, Christine Neuhold en Oliver Höing

De Tweede Kamer en andere nationale parlementen hebben volop mogelijkheden om de regeringen bij de aanpak van de financiële crisis te controleren. Maar in de praktijk van alledag maken parlementen er onvoldoende gebruik van. Voorgesteld wordt dat parlementen meer gebruik moeten maken van de hun ter beschikking gestelde mogelijkheden binnen bijvoorbeeld het Europese Semester.

 
cover

Naar een sterker parlement: meer(ruimte voor) onderzoek

Mr. Sandor Loeffen
Montesquieu Policy Paper 1, juni 2013, mr. Sandor Loeffen

Parlementair onderzoek heeft de afgelopen decennia een sterke ontwikkeling doorgemaakt. Toch kan nog veel meer uit het veelzijdige parlementaire recht van onderzoek worden gehaald dan thans het geval is. Een meer structurele inzet van het onderzoeksinstrument, zo wordt in dit paper mede aan de hand van ervaringen in het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten betoogd, biedt dan ook belangrijke kansen om tegemoet te komen aan een aantal veel gehoorde bezwaren tegen de huidige parlementaire werkwijze. Bovendien is de Kamer daarmee beter toegerust om haar constitutionele taken te vervullen. Aan het einde van dit paper wordt daartoe een aantal concrete aanbevelingen gedaan. Voorgesteld wordt om binnen de bestaande vaste Kamercommissies te gaan werken met permanente subcommissies voor onderzoek.

 
cover

The Quest for a Vision for Europe: Lessons to be learned from Dutch and German debates on the Future Democracy of European Union

Drs. Hanco Jürgens
Montesquieu Paper 6, drs. Hanco Jürgens

In dit paper worden de politieke debatten over de toekomst van de EU in Nederland en Duitsland met elkaar vergeleken. Het publieke debat in Nederland verloopt vaak grilliger doordat er vanuit de politiek niet een helder en afgebakend debat wordt gevoerd over de EU, terwijl in Duitsland de politieke instellingen in samenhang met elkaar een duidelelijk EU beleid kunnen formuleren.

 
cover

Deviating paths, converging policies; Dutch and German Constitutions within an ever-changing European Union

Drs. Hanco Jürgens
Montesquieu Paper 5, drs. Hanco Jürgens

Dit paper analyseert het Europese integratie proces vanuit het transnationale perspectief van de Nederlandse en Duitse constitutionele wetgevingsprocessen, waarbij niet alleen een historische vergelijking wordt gemaakt tussen beide landen, maar waarbij ook wordt gekeken naar het bredere Europese perspectief.

 
cover

Identity loss; identity regained? Recent transitions of the Dutch and German social welfare states in a European perspective

Drs. Hanco Jürgens
Montesquieu Paper 4, drs. Hanco Jürgens

Dit paper analyseert de rol van beeldvorming op het concept van de verzorgingsstaat als bepalend voor de politieke identiteit van de staten. En onderzoekt tevens hoe het maatschappelijke debat over de crisis van de verzorgingsstaat heeft geleid tot een gevoel van identiteitsverlies en op welke wijze deze identiteit weer terug gevonden kan worden.

 
cover

Covert Constitutions triggered by Constitutional Reserves

Prof. dr. Wim Voermans
Montesquieu Paper 3, Prof. dr. Wim Voermans

In de paper worden de ontwikkelingen rondom constitutioneel voorbehoud geanalyseerd waarbij aan de hand van specifieke voorbeelden uit diverse landen gekeken wordt naar de voor- en nadelen van dit onderwerp. Welke conclusies kunnen er getrokken worden met betrekking tot de rol van constitutioneel voorbehoud in een parlementaire democratie?

 
cover

Toespraak: European Parliaments and National Parliaments: Are they Comparable?

Prof. J.Th.J. van den Berg
Montesquieu Paper 2, Prof. J.Th.J. van den Berg

In deze toespraak wordt ingegaan op de relatie tussen het Europees Parlement en nationale parlementen binnen de Europese Unie. Kunnen we stellen dat beiden elkaar aanvullen?
Deze toespraak werd gehouden op 17 oktober 2008 tijdens de conferentie 'Fifty Years European Parliament, Experiences and Perspectives' in Athene, Griekenland.

 
cover

Verder met Europa: Leren van referenderen

Prof. dr. Wim Voermans
Montesquieu Paper 1, Prof. dr. Wim Voermans

In de paper worden de ontwikkelingen van voor en na het Nederlandse 'nee' tegen het grondwettelijke verdrag geanalyseerd en wordt de recente geschiedenis tot aan de goedkeuring van het Verdrag van Lissabon besproken. Wat kunnen en moeten we ervan leren?