Studie naar voorzitters Europese Commissie - Montesquieu Instituut

Biografen bundelen krachten voor studie naar voorzitters Europese Commissie

In november 2011 zijn op een bijeenkomst in Groningen concept-hoofdstukken besproken van de nog te verschijnen Engelstalige bundel over de voorzitters van de Europese Commissie. De bundel beoogt biografische schetsen samen te stellen van alle (elf) voorzitters van de Europese Commissie sinds haar aantreden in 1958. De aangezochte auteurs zijn (internationaal) erkende biografen die eerder al over hun protagonist hebben geschreven, of specialist zijn op het terrein van de geschiedenis van de Europese integratie. De in de herfst van 2013 te verschijnen bundel  staat onder redactie van de Groningse hoogleraren Jan van der Harst en Gerrit Voerman. De beide redacteuren schrijven de inleiding op het boek en de slotbeschouwing. Daarnaast zal de bundel een algemene inleiding bevatten over de Europese Commissie.

Het ontstaan van de Europese Commissie, het dagelijks bestuur van de Europese Unie, ligt in de Verdragen van Rome in 1957. In de loop der tijd groeide het belang van dit supranationale orgaan, enerzijds door de fusie in 1967 van de Commissie  van de Europese Economische Gemeenschap (EEG), de Commissie van de Euro­pese Atoomenergie Gemeen­schap (Euratom) en de Hoge Autoriteit van de Europese Gemeen­schap voor Kolen en Staal (EGKS), anderzijds doordat zijn bevoegdheden gaandeweg aanzienlijk werden uitgebreid.

Naast het toegenomen institutionele belang van de Commissie was ook de persoon van haar voorzitter van invloed op de positie die dit orgaan innam in het proces van Europese integratie. Onder sterke voorzittters als Hallstein en Delors wist de de Commissie impulsen te geven aan de Europese eenwording; zwakkere als Malfatti en Thorn droegen bij aan de impasse van de Europese integratie, of wisten die althans niet te doorbreken.

Over de voorzitters van de Commissie en hun bijdrage aan de Europese integratie is tot op heden geen comparatief overzichtswerk verschenen. Wel zijn er van de eerste vier voorzitters korte schetsen verschenen in de door Belgische historicus Michel Dumoulin geredigeerde  bundel  De Europese Commissie 1958–1972. Geschiedenis en herinneringen van een instelling (z.pl., 2007). De nieuw te verschijnen bundel wil in deze historiografische leemte voorzien. Invalshoek van de biografische schetsen is de rol die deze personen als voorzitter van de Europese Commissie hebben gespeeld en hun betekenis voor de Europese integratie.

Om de verschillende hoofdstukken (van maximaal 20 pagina’s) zo gelijk mogelijk van opzet te laten zijn, ontvangen de auteurs  van te voren een uitgewerkte projectopzet en een hoofdstukstructuur. De door hen geschreven concept-hoofdstukken worden op de werkconferentie besproken om tot een zo groot mogelijke onderlinge afstemming te komen. Het resultaat is een Engelstalige bundel waaraan gerenommeerde auteurs hebben meegewerkt, en die verschijnt bij een internationaal werkzame uitgeverij. Het is de bedoeling dat de bundel te zijner tijd wordt aangeboden aan de zittende Commissievoorzitter Barroso.

Redactie:

• - 

  Jan van der Harst (hoogleraar in de Geschiedenis en Theorie van Europese Integratie, Rijksuniversiteit Groningen) heeft vele publicaties op zijn naam staan over het Nederlands Europabeleid en de geschiedenis van de Europese integratie, waaronder Voor Nederland en Europa. Politici en ambtenaren over het Nederlandse Europabeleid en de Europese integratie, 1945-1975, Amsterdam, 2001 (samen met A.G. Harryvan en S. van Voorst); The Atlantic Priority. Dutch Defence Policy at the time of the European Defence Community, Florence, 2003; Beyond the Customs Union: The European Community’s Quest for Deeepening, Widening and Completion, 1969-1975, Brussel, 2007; Max Kohnstamm. Leven en Werk van een Europeaan, Utrecht, 2008 (samen met A.G. Harryvan) en Geschiedenis en theorie van Europese integratie. De erfenis van Alan Milward, Groningen, 2009. Van der Harst is lid van de European Union Liaison Group of Historians en maakt deel uit van de redactie van het Journal of European Integration History.
• - 

  Gerrit Voerman (directeur Documentatiecentrum Nederlandse Politieke Partijen, Rijks¬universiteit Groningen) publiceert veelvuldig over Nederlandse politieke partijen.  Over Europa publiceerde hij recentelijk ‘Partijformaties op Europees niveau. Van federaties naar Europartijen’, in: Jaarboek Documentatiecentrum Nederlandse Politieke Partijen 2007,  Groningen,  2009, 191-221; en Met het oog op Europa. Affiches voor de Europese verkiezingen, 1979-2009, Amsterdam: Boom, 2009 (met Nelleke van de Walle).  Hij is mederedacteur van de bundel De Nederlandse Eurocommissarissen, die begin 2010 is verschenen.

Tabel 1. Overzicht voorzitters Europese Commissies, 1958-2010

N.B.: periodisering Commissies gebaseerd op de website van de Europese Commissie (ec.europa.eu/commission_barroso/president/history)

Delen