Overslaan en naar de inhoud gaan

Zittingsduur kabinetten

Hoe stabiel is de Nederlandse politiek? Jarenlang keek ‘Den Haag’ misprijzend naar België. Maar ‘Italiaanse toestanden’ zijn geen ver-van-m’n-bed show, zo blijkt uit onderzoek van het Montesquieu Instituut. De gemiddelde zittingsduur van kabinetten in Nederland is afgenomen. Wie de jaren ’40, ‘50, ‘60, ’70, ’80, ’90 en ’00 systematisch op een rijtje zet, ziet vooral de laatste jaren een scherpe daling. Het eerste kabinet onder leiding van Wim Kok (1994-1998) was het laatste dat de rit volledig uitzat. Sinds de eeuwwisseling heeft Nederland meer kabinetten gehad dan Italië.

Belangrijk is te vermelden dat bij deze vergelijking de zittingsduur van een kabinet werd gerekend van de dag van de beëdiging van de ministers tot de dag van de aanvaarding van hun ontslag. Dit tijdsbestek omvat dus twee perioden, de ‘echte’ zittingsperiode en de demissionaire periode. De datum van aantreding was bepalend voor plaatsing in het decennium. Voorbeeld: Kabinet- De Quay, startend op 19 mei 1959, hoort bij de periode 1950-1960.

De onderstaande gegevens zijn in de grafiek gebruikt:

Periode 1945-1950: gemiddelde zittingsduur 697 dagen
Kabinet- Schermerhoorn/Drees24 juni 1945- 3 juli 1946374
Kabinet- Beel І3 juli 1946- 7 augustus 1948766
Kabinet- Drees І7 augustus 1948- 15 maart 1951950
Periode 1950-1960: gemiddelde zittingsduur 902 dagen
Kabinet- Drees ІІ15 maart 1951- 2 september 1952536
Kabinet- Drees ІІІ2 september 1952- 13 oktober 19561502
Kabinet- Drees ІV13 oktober 1956- 22 december 1958800
Kabinet- Beel ІІ22 december 1958- 19 mei 1959147
Kabinet- De Quay19 mei 1959- 24 juli 19631526
Periode 1960-1970: gemiddelde zittingsduur 726 dagen
Kabinet- Marijnen24 juli 1963- 14 april 1965629
Kabinet- Cals14 april 1965- 22 november 1966587
Kabinet- Zijlstra22 november 1966- 5 april 1967133
Kabinet- De Jong5 april 1967- 6 juli 19711553
Periode 1970-1980: gemiddelde zittingsduur 930 dagen
Kabinet- Biesheuvel І6 juli 1971- 9 augustus 1972400
Kabinet- Biesheuvel ІІ9 augustus 1972- 11 mei 1973275
Kabinet- Den Uyl11 mei 1973- 19 december 19771683
Kabinet- Van Agt І19 december 1977- 11 september 19811361
Periode 1980-1990: gemiddelde zittingsduur 945 dagen
Kabinet- Van Agt ІІ11 september 1981- 29 mei 1982259
Kabinet- Van Agt ІІІ29 mei 1982- 4 november 1982159
Kabinet- Lubbers І4 november 1982- 14 juli 19861347
Kabinet- Lubbers ІІ14 juli 1986- 7 november 19891212
Kabinet- Lubbers ІІІ7 november 1989- 22 augustus 19941748
Periode 1990-2000: gemiddelde zittingsduur 1446 dagen
Kabinet- Kok І22 augustus 1994- 3 augustus 19981442
Kabinet-Kok ІІ3 augustus 1998- 22 juli 20021449
Periode 2000-2010: gemiddelde zittingsduur 751 dagen
Kabinet- Balkenende І22 juli 2002- 27 mei 2003309
Kabinet- Balkenende ІІ27 mei 2003- 7 juli 20061137
Kabinet- Balkenende ІІІ7 juli 2006- 22 februari 2007230
Kabinet-Balkenende ІV22 februari 2007- 14 oktober 20101328