Montesquieu Instituut: van wetenschap naar samenleving

Analyses & Columns

  • Waarom nu geen Europa met meer snelheden?

    Dr. Jan Werts, 17 maart 2017

    dr. Jan Werts
    De formule van 'vallen en opstaan' en doormodderen bestaat al vijftig jaar en is per saldo succesvol gebleken. Er is op die wijze heel veel tot stand gebracht. Dat neemt niet weg dat er veel is om te verbeteren in het functioneren van de EU. Consolideren moet nu voorop staan en zeker niet verdere uitbouw.
  • De rol van de Tweede Kamervoorzitter

    Dr. Alexander van Kessel, 16 maart 2017

    Geen foto beschikbaar
    De verkiezingsuitslag die de samenstelling van de nieuwe Tweede Kamer in grote lijnen bepaalt is nu bekend Of we ook snel een nieuw kabinet hebben, valt te bezien. Het is niet uit te sluiten dat de coalitievorming vanwege de verkiezingsuitslag en de opstelling van diverse partijen ten opzichte van de PVV een complexe affaire wordt. Impasses zijn niet onmogelijk.
  • Heeft een tweede lezing voor Grondwetswijzigingen nog wel zin?

    mr Careljan Rotteveel Mansveld, 9 maart 2017

    cm46.jpg
    Maar liefst drie voorstellen tot wijziging van de Grondwet moeten na de komende ontbinding van de Tweede Kamer voor de tweede keer worden ingediend: de invoering van een correctief referendum, de ‘deconsitutionalisering’ van de kroonbenoeming en de constitutionele basis van de openbare lichamen in Caribisch Nederland. Daarnaast zal de nieuw gekozen Tweede Kamer zich ook weer moeten buigen over constitutionele toetsing door de rechter. Dit laatste voorstel, ooit aanhanging gemaakt door Femke Halsema, zwerft in tweede lezing al sinds 2010 door de Tweede Kamer.
  • Toetsingsvoorstel: gekker kan het niet worden

    Dr. Bert van den Braak, 3 maart 2017

    Dr. Bert van den Braak
    In de deze week verschenen Hofvijver geeft Careljan Rotteveel Mansveld een mooi overzicht van de grondwetsherzieningen die - weliswaar zeer indirect - bij de verkiezingen van 15 maart een rol spelen. Er zijn immers voorstellen in eerste lezing aanvaard, die door de nieuw te kiezen Kamer in tweede lezing moeten worden afgehandeld.
  • De Brexit Bill en dwarse Lords

    Prof.Mr. Aalt Willem Heringa, 2 maart 2017

    Prof.Mr. Aalt Willem Heringa
    Het Britse House of Lords (358-256) heeft een amendement aanvaard op de Brexit Bill (Notification of Withdrawal) zoals die door de House of Commons was aanvaard (zie daarover mijn stukje in de Februari Hofvijver). Dit amendement doet in zekere zin wat een nipt in de Commons verworpen amendement ook al beoogde, namelijk de rechten zeker stellen van EU onderdanen in het Verenigd Koninkrijk. Het in Committee Stage in de Lords aanvaarde amendement bepaalt het volgende: "Within three months of exercising the power (de art. 50 VEU notificatie), Ministers of the Crown must bring forward proposals to ensure that citizens of another European Union or European Economic Area country and their family members, who are legally resident in the United Kingdom on the day on which this Act is passed, continue to be treated in the same way with regards to their EU derived rights and, in the case of residency, their potential to acquire such rights in the future"
  • In strijd met de rechtsstaat, ja dat mag

    Dr. Bert van den Braak, 14 februari 2017

    Dr. Bert van den Braak
    De conclusie van een in opdracht van de Nederlandse Orde van Advocaten (NOvA) uitgevoerd onderzoek is dat sommige punten uit verkiezingsprogramma's lijnrecht tegen de Grondwet of de rechtsstaat ingaan. Als voorbeelden worden genoemd het verbieden van de buitenlandse financiering van moskeeën, denaturalisatie als straf en het niet meer toelaten van moslims als immigranten.
  • Over computers en stemmen tellen

    Mr. Broeksteeg, 3 februari 2017

    Hansko Broeksteeg
    De stemformulieren bij de verkiezingen voor de Tweede Kamer, op 15 maart a.s., mogen alleen handmatig worden geteld. Dat besluit nam minister Plasterk van Binnenlandse Zaken op 1 februari jl. De Kiesraad reageerde prompt dat hij de uitslag van de verkiezingen mogelijk niet al op de verkiezingsavond bekend kan maken. “Het is nog onduidelijk hoe lang het tellen zal duren, en hoe dat precies in zijn werk zal gaan”, aldus Melle Bakker, secretaris van de Kiesraad (NRC Handelsblad 2 februari 2017).
  • The European Council as manager of crises

    Dr. Jan Werts, 3 februari 2017

    dr. Jan Werts
    Tientallen jaren telde de Europese Raad drie tot hooguit vier bijeenkomsten per jaar. Nu zijn er drie in alleen de maanden februari en maart in achtereenvolgens Valletta, Brussel en Rome. Deze pogingen tot crisismanagement zijn echter niet zo uniek als men zou denken, zo leert een blik terug in de tijd van onze correspondent in Brussel, voor deze keer in het Engels.
  • Verplichte figuren

    Prof.Dr. Joop van den Berg, 3 februari 2017

    Prof.Dr. Joop van den Berg
    In oktober 1966, nu ruim vijftig jaar geleden, stond Norbert Schmelzer als formateur voor de taak een interim-kabinet te vormen dat voornamelijk verkiezingen moest uitschrijven. Dit, nadat hij in de beruchte en naar hem genoemde ‘Nacht’ een einde had gemaakt aan het nog maar anderhalf jaar oude kabinet-Cals van KVP, PvdA en ARP. Hij wilde zo snel mogelijk naar een minderheidscombinatie van KVP en ARP, waarvoor bereidheid tot gedogen moest worden gevraagd aan de VVD en de CHU. Hij wilde zelf geen premier worden, want dat zou alleen maar bijdragen aan het beeld van ‘broedermoord’ op zijn partijgenoot Cals. Dus nodigde hij oud-minister Zijlstra (ARP) uit om premier te worden van dit tussenkabinet.
  • Verwacht niet zoveel van lotingsdemocratie

    Prof.Dr. Frank Hendriks, 31 januari 2017

    Prof.Dr. Frank Hendriks
    Onlangs schreef Jurre van de Berg in de Volkskrant (27-1-2017) over problemen bij het instellen van een coöperatieve wijkraad in Groningen, gebaseerd op het principe van loting. Zowel de elf vertegenwoordigers van de buurt als de zes afgevaardigden vanuit de gemeenteraad zouden door het lot moeten worden aangewezen. Dat stuitte op veel verzet: 'straks overstemmen de gelote wijkgenoten de bewonersorganisatie'. En de Stadspartij vreesde voor het scenario dat het lot 'de gehele D66-fractie zou afvaardigen'.