Montesquieu Instituut: van wetenschap naar samenleving

Het ongelijk van somberaars: de Tweede Kamer kan het wel

Bert van den Braak

Hoewel de nieuwe formatieprocedure natuurlijk wennen is en het nu nog wat vroeg is voor een eindoordeel, kan al wel worden geconcludeerd dat de sombere voorspellingen niet zijn uitgekomen. Sterker: het ziet er naar uit dat het heel goed blijft gaan.

De vrees bestond dat een erg verdeelde Kamer er al direct niet uit zou komen en 'met hangende pootjes' terug zou moeten naar de koningin, zoals dat eerder in 1971 gebeurde. De Tweede Kamer blijkt echter best als 'instituut' te kunnen functioneren, waarbij alle fracties een houding innamen: 'dit mogen we niet laten mislukken'. Bovendien erkende iedereen dat de VVD als grootste en als grootste winnaar het voortouw moest krijgen. Zo was die eerste stap veel eenvoudiger dan gedacht.

Uiteraard zijn er, zoals altijd, meerdere combinaties mogelijk en kleven er aan iedere combinatie voor en nadelen. Dat de VVD nu heeft gekozen, is echter niet anders dan in het verleden. Het gaat dus eigenlijk zoals het ook in het verleden ging: partijen maken hun keuze en de grootste fracties bepalen de koers van de formatie. Zo zal het ook gaan mocht deze poging mislukken. Dan zullen fracties hun posities moeten heroverwegen en een nieuwe richting in moeten slaan. Een wijze Tweede Kamer zal dan zelf een 'bemiddelaar' of nieuwe 'verkenner' kunnen aanwijzen. Ook dat is niet nieuw.

Of dat in de verdere toekomst ook steeds zal lukken, blijft natuurlijk ongewis. Maar vooralsnog hebben de somberaars ongelijk.


Deze bijdrage verscheen in de Hofvijver van 24 september 2012.