Montesquieu Instituut: van wetenschap naar samenleving

Discussiebijeenkomsten over de Staat van het Parlement

Vergaderzaal Tweede Kamer

De positie van de 'oude' volkspartijen, met name CDA en PvdA, en de opkomst van populistische bewegingen als de PVV was in 2011 het thema van een reeks nieuwe discussiebijeenkomsten over 'de Staat van het parlement' georganiseerd door het Montesquieu Instituut in samenwerking met het dagblad Trouw. Verder werd in het kader van de Statenverkiezingen gediscussieerd over de positie van de Eerste Kamer.

De opzet was zoals in 2010: een wetenschapper houdt een inleiding, met een 'schot voor de boeg' dat wordt gepubliceerd in Trouw. Op diens inleiding wordt gereageerd door iemand uit de politieke praktijk. Daarna is er ruimte voor discussie met de aanwezigen, dit alles gemodereerd door politiek columnist, Hans Goslinga, van Trouw. De cyclus kende drie bijeenkomsten die allen in Den Haag plaatsvonden.

1.

De dreigende teloorgang van het CDA en de PvdA: oorzaken en oplossingen

De discussie werd ingeleid door Ruud Koole, hoogleraar in de Politieke Wetenschappen te Leiden, gepromoveerd op de rol en betekenis van politieke partijen. Hij was tevens voorzitter van de PvdA en is tegenwoordig fellow bij het Montesquieu Instituut. Hij richtte zich met name op de vraag in hoeverre er structurele oorzaken zijn voor de recente teloorgang van CDA en PvdA, en op de vraag hoe zij daarop zouden kunnen reageren.

Op zijn inleiding werd gereageerd door Leon Frissen, Commissaris van de Koningin in Limburg. Op 12 november verscheen onder zijn voorzitterschap het rapport 'Verder na de klap'. De commissie onder zijn voorzitterschap heeft niet alleen onderzocht welke factoren van invloed zijn geweest op de recente verkiezingsnederlagen van het CDA, maar ook op welke manier de christendemocratie in Nederland versterkt kan worden.

De discussie vond plaats op 1 december 2010

 
Ruud Koole

2.

Waarom kiezers kiezen zoals ze doen

De discussie werd ingeleid door Joop van Holsteyn, hoogleraar in de Politieke Wetenschappen te Leiden, gespecialiseerd in kiezersonderzoek en rechts-extremisme. Van Holsteyn is tevens bijzonder hoogleraar vanwege de Stichting Kiezers Onderzoek Nederland.

Op zijn inleiding werd gereageerd door politicoloog en Tweede Kamerlid Han ten Broeke. Ten Broeke was onder meer politiek assistent van minister Jorritsma en hoofd public affairs van KPN. Sinds november 2006 is hij lid van de Tweede Kamer voor de VVD. Voor die fractie is hij momenteel woordvoerder Buitenlandse Zaken en Defensie.

De discussie vond plaats op 17 januari 2011.

3.

De rol van de Eerste Kamer en het kabinet Rutte

De discussie werd ingeleid door Hans Engels, Eerste Kamerlid voor D66 en tevens bijzonder hoogleraar gemeenterecht/gemeentekunde in Leiden en docent staatsrecht in Groningen. Hij sprak over de rol van de Eerste Kamer in de komende vier jaar.

Op zijn inleiding werd gereageerd door Eimert van Middelkoop, voormalig Minister van Defensie van de ChristenUnie.

De discussie vond plaats op 7 maart 2011.