Montesquieu Instituut: van wetenschap naar samenleving

Politiek, Parlement en Populisme

Woensdag 31 augustus 2011

Tijdens de bijeenkomst in het Nutshuis werd gesproken en gedebatteerd over populisme in de politiek en het parlement. Hoe bedreigend is het populisme? Waarom steekt het steeds weer de kop op? Hoe ontwikkelt het zich in Nederland? En wat is er in de Tweede Kamer van te merken?

Inhoud

1.

Verslag

De gevestigde orde in Nederland wordt uitgedaagd. Populistische partijen spelen in toenemende mate in op de gevoelens van onlust en de gevestigde orde beklaagt zich hierover. Daarbij roept het opgekomen populisme diverse vragen op. Hebben we te maken met een compleet nieuwe verschijnsel of bestaat het al langer? En is populisme iets gevaarlijks of eerder een onschuldig middel om de gunst van het volk te winnen? Tijdens de discussiebijeenkomst ‘Politiek, Parlement en Populisme’ stond de aard van het populisme centraal.  Conclusie: de definitie van populisme is niet eenduidig, ook niet populistische partijen gebruiken populisme als strategie en populisme en nationalisme zijn niet hetzelfde.

2.

Geluidsopnamen

TitelWelkomstwoord [1/5]
Spreker(s)Jan Schinkelshoek
Duur3 minuten, 41 seconden
DownloadMP3

 
TitelHet verschijnsel populisme [2/5]
Spreker(s)Tim Houwen
Duur18 minuten, 57 seconden
DownloadMP3

 
TitelDoornroosje in de Nederlandse politiek: van Joan Derk van der Capellen tot Pim Fortuyn [3/5]
Spreker(s)Paul Lucardie
Duur17 minuten, 55 seconden
DownloadMP3

 
TitelHet parlementaire gedrag van de PVV en de SP in vergelijkend perspectief [4/5]
Spreker(s)Koen Vossen en Simon Otjes
Duur32 minuten, 29 seconden
DownloadMP3

 
TitelDiscussie [5/5]
Duur48 minuten, 30 seconden
DownloadMP3

 
TitelPolitiek, Parlement en Populisme
Duur123 minuten, 17 seconden
DownloadMP3

3.

 Programma

Tijd

Omschrijving

14:30

Drs. Tim Houwen over het verschijnsel populisme

14:50

'Doornroosje in de Nederlandse politiek: van Joan Derk van der Capellen tot Pim Fortuyn' door Dr. Paul Lucardie

15:10

'Het parlementaire gedrag van de PVV en de SP in vergelijkend perspectief' door Dr. Koen Vossen en drs. Simon Otjes

15:30

Discussie onder leiding van Jan Schinkelshoek

4.

Over de bijeenkomst

Een spook waart door Europa: het spook van het 'populisme'. De electorale successen van populistische partijen en bewegingen zoals Vlaams Belang/Blok, de PVV, het Front National, de FPÖ en Scandinavische partijen zoals de Deense Volkspartij, de Zweedse Democraten en de Echte Finnen brengen de traditionele politiek in beroering. Volgens Herman van Rompuy, voorzitter van de Europese Raad, is populisme "een buitengewoon gevaarlijke ontwikkeling die zich in vele West-Europese landen voordoet en pakweg 10 à 20 jaar terug niet bestond."

Maar is dat wel zo? Is populisme niet net zo oud als de democratie? Waarom steekt het steeds weer de kop op? En waarover hebben we het eigenlijk als we het over 'populisme' hebben? Waarop is populisme gebaseerd en hoe functioneert het? Hoe ontwikkelt het zich in Nederland en de rest van Europa? En wat is er in de Tweede Kamer van te merken?

Wordt populisme zowel aan de rechter- als aan de linkerzijde van het politieke spectrum aangetroffen? Deze vraag heeft onder wetenschappers geleid tot een debat over de aard van het populisme. Is het populisme slechts een politieke strategie die partijen gebruiken om kiezers te werven of is het een (dunne) ideologie die het politiek handelen motiveert? En tot slot, hoe bedreigend is het populisme eigenlijk?

Locatie: Het Nutshuis, Riviervismarkt 5, Den Haag

Met dr. Paul Lucardie, onderzoeker bij het Documentatiecentrum Nederlandse Politieke Partijen (DNPP) Rijksuniversiteit Groningen, drs. Tim Houwen, promovendus politieke filosofie Centrum voor Ethiek Radboud Universiteit Nijmegen, dr. Koen Vossen, universitair docent Nederlandse politiek aan de Universiteit Leiden en drs. Simon Otjes,  promovendus Instituut Politieke Wetenschap Universiteit Leiden. Met voormalig Tweede Kamerlid Jan Schinkelshoek als voorzitter.