Montesquieu Instituut: van wetenschap naar samenleving

Het 'non-actief' Kamerlidmaatschap van Mark Verheijen door constitutionele ogen

DEN HAAG (PDC) - Mag dat eigenlijk wel, dat je als Kamerlid je werkzaamheden tijdelijk neerlegt? Mark Verheijen zei het volgende: 'Ik heb aan fractievoorzitter Halbe Zijlstra verzocht mijn werkzaamheden als Kamerlid op te mogen schorten tot de uitkomst van het onderzoek van de Commissie Integriteit. Dit betekent dat ik tot de uitkomst van dit onderzoek geen werkzaamheden verricht en de door mij te ontvangen schadeloosstelling voor deze periode zal terugstorten".

Ben je als Kamerlid niet gewoon verkozen en geïnstalleerd om namens de kiezer je werk te doen? De grondwet bepaalt in artikel 57a dat de wet de tijdelijke vervanging regelt van een Kamerlid wegens zwangerschap en bevalling, dan wel wegens ziekte. Zo’n tijdelijke vervanging kan dus niet wanneer een Kamerlid om andere redenen even de luwte wil opzoeken. Dus kan Mark Verheijen niet worden vervangen.

Is er dan niet sprake van werkweigering? Ja en nee. Hij verricht geen werk, maar doet dat kennelijk in overeenstemming met zijn fractievoorzitter, en Kamerleden hebben geen arbeidsovereenkomst en dus geen échte baas (ze doen hun werk zonder last, zie artikel 67 lid 3 grondwet) en krijgen dus ook geen salaris, maar een schadeloosstelling! De VVD moet het dus even met een lid (en stem) minder doen, en dat geldt ook voor de coalitie. Het is alsof Verheijen ziek is en zonder vervangen te worden niet zijn werk verricht.

Mag hij dan wel mee gaan doen aan (hoofdelijke of schriftelijke) stemmingen, als het er echt om zou spannen en de coalitie hem en zijn stem echt heel erg nodig heeft? Ja natuurlijk mag dat. Hij is en blijft immers lid van de Tweede Kamer, met alle rechten van dien. Hij heeft alleen aangekondigd geen werkzaamheden te verrichten; maar daarom mag hij ze nog wel verrichten. Vraag is of hij de bel voor het stemmen hoort, want zal hij zich blijven ophouden in de Tweede Kamer?

Hij had zich natuurlijk ook ziek kunnen melden, zoals wel vaker gebeurt bij verstoorde of lastige werkverhoudingen. Alleen is hij niet ziek, maar hij legt zijn werk even neer en stort zijn schadeloosstelling terug. Dat is uiteraard een nette oplossing.