Montesquieu Instituut: van wetenschap naar samenleving

Politiek, media en publiek vertrouwen: een moeizame relatie

donderdag 7 april 2016, 8:00

DEN HAAG (PDC) - 'Communicatie in het hart van het beleidsproces staat zeker zo zeer in dienst van de burger en niet alleen van het bestuur'. Met dit citaat uit het boek De moeizame slag om het publieke vertrouwen van Jeroen Sprenger (voormalig directeur communicatie bij het Ministerie van Financiën), leidde Philip van Praag (universitair hoofddocent politicologie UvA) gisteren het debat over overheidscommunicatie in. In de daaropvolgende discussie mengde zich ook Julia Wouters (politiek adviseur van Lodewijk Asscher) en Tom-Jan Meeus (politiek columnist bij NRC Handelsblad) onder leiding van journalist en presentator Max van Weezel in Perscentrum Nieuwspoort.

In het boek van Sprenger wordt er met wantrouwen gekeken naar politieke adviseurs, ook wel spindoctors genoemd. Van Praag vindt dit niet terecht, zijn eerste stelling luidde daarom: 'Politieke adviseurs, die zich bezighouden met het optreden van bewindslieden in de media, zijn onmisbaar in de huidige politiek'. 

Sprenger betoogde dat 'een goede bewindspersoon geen politiek adviseur nodig heeft'. Hij haalde de dirty war in het kabinet Balkenende-Bos aan. De spindoctors van CDA en PvdA probeerden elkaar te overtreffen in het zwart maken van de boegbeelden van de andere partij in de media. 

Julia Wouters is daarentegen van mening dat 'zolang bewindslieden er waarde aan hechten - en dat doen ze op dit moment - zijn politiek adviseurs waardevol'. Ook de stabiliteit van de coalitie is er bij gebaat volgens Wouters, omdat 'politiek adviseurs veel contact houden met elkaar, worden conflicten voorkomen'.

De tweede stelling van Van Praag luidde: 'Het kabinet heeft weinig geleerd van het Europees referendum in 2005. Toen werd er te laat een referendumcampagne gestart werd waardoor het onderwerp gedefinieerd werd door de tegenstanders en het steun onder de burgers verloor.' 

Tom-Jan Meeus beaamde dit en merkte op dat er een soort angst is ingeslopen bij politici omdat 'het opinieklimaat grilliger is geworden'. Volgens Meeus is een eigen verhaal met een korte boodschap nog het meest effectief om het publieke vertrouwen te behouden. In het slot van het debat waren de panelleden het erover eens dat de 'gunfactor' ook een belangrijk element is voor politici om bij de bekende media aan bod te komen om hun politieke verhaal te communiceren aan burgers. 

Met dank aan Lars van Dorsselaer