Montesquieu Instituut: van wetenschap naar samenleving

'Tegenstrijdigheid bij Marga Klompé'

Klompé, Dr. M.A.M.

In oktober 2011 verscheen 'Marga Klompé, Een biografie'' van de hand van Gerard Mostert. Mostert (1941) deed als promovendus aan de Radboud Universiteit te Nijmegen zelfstandig onderzoek naar leven en werk van Marga Klompé.

Waarom heeft u voor mevrouw Klompé gekozen? Was dit op eigen initiatief of omdat er fondsen beschikbaar waren gesteld?

Het boek heeft een wonderlijke wordingsgeschiedenis. In 2003 promoveerde mijn echtgenote Anneke Linders op een boek over de politica Corry Tendeloo. Daarna vatte zij het plan op een biografie van Marga Klompé te schrijven. Voortvarend stortte zij zich op archiefonderzoek en interviewde zo'n zestg mensen. Ik assisteerde haar daarbij zo goed mogelijk. In 2005 werd duidelijk dat Anneke nog maar kort had te leven. Op dat moment hadden wij, min of meer samen, de eerste vier en een deel van het vijfde hoofdstuk geschreven. Wij spraken af dat ik na haar dood het project zou voortzetten. Anneke Ribberink, co-promotor van Anneke Linders, toonde zich bereid mij bij de voortzetting bij te staan. In 2008 werd dit project een promotieonderzoek. Carla van Baalen, directeur van het Centrum voor Parlementaire Geschiedenis van de Universiteit Nijmegen, werd mijn promotor, Anneke Ribberink mijn co-promotor.

Had u een speciale (maatschappelijke of politieke) affiniteit met mevrouw Klompé? Zo ja, is dat een vereiste?

Nee, een politieke affiniteit heb en had ik niet met haar. Ik ben een zeer linkse sociaal-democraat zonder enige behoefte mijn principes te legitimeren met christelijke waarden, hoewel ik daar wel mee groot geworden ben. In Klompés maatschappelijke betrokkenheid zonder meer vind ik mij wel voor een groot deel terug. Een vereiste is, denk ik, die affiniteit niet. Integendeel, zonder deze is het zelfs gemakkelijker de nodige distantie te bewaren tot de protagoniste.

Welke ontwikkeling heeft uw sympathie voor mevrouw Klompé doorgemaakt? Is uw sympathie gaandeweg sterker geworden, of juist verminderd?

Zij is - hoe kan het ook anders - dichter bij mij gekomen, mij vertrouwder geworden. Gaandeweg het onderzoek dacht ik soms: 'Meid, hoe kun je nou zoiets raars of stoms doen of zeggen', of: 'Wat fantastisch dat je dit zegt of doet'. En juist door kennis te nemen van haar al te menselijke (on)hebbelijkheden is zij mij sympathiek geworden.

Wat is de meest opvallende 'uitkomst' of 'ontdekking' geweest van de biografie?

De tegenstrijdigheid in Marga Klompé: enerzijds stortte ze zich met haar zeer kritische instelling nogal snel in een conflict, anderzijds vond zij harmonie en eenheid van het grootste belang. Dat gold in haar privéleven en in de openbaarheid, met name voor de KVP en de fractie. Zij 'haalde tijdig bakzeil', of: koos voor de wijze weg.

Wat voegt de biografie toe?

Na 25 jaar werd het echt wel tijd voor een biografie van haar. Het boek kan in de vrouwengeschiedenis zijn plaats innemen en kan enige betekenis hebben voor de 'Entmythologisierung' van Marga Klompé.


Deze bijdrage verscheen in de Hofvijver van 30 juni 2014.