‘De ministers zijn verantwoordelijk…’

Het is niet alleen Thorbecke. Maar de liberale staatsman heeft wel een centrale rol gespeeld bij wat hij zelf ‘eene der gewigtigste constitutionele vragen’ noemde: de ministeriele verantwoordelijkheid. Het is voor een groot deel aan het ijveren van de Thorbeckianen te danken dat in 1848 in de Grondwet klip en klaar is vastgelegd: ‘de Koning is onschendbaar; de ministers zijn verantwoordelijk’. Wat toentertijd vooral bedoeld was om de Koning op afstand te houden, is stap voor stap uitgegroeid tot een stelsel waarin ministers tegenover het parlement over alles-en-nog-wat verantwoording hebben af te leggen. Het is dat systeem dat, ondanks alle democratische voordelen, haperingen vertoont, laat de Raad van State zien.