N.B. Het kan zijn dat elementen ontbreken aan deze printversie.
Jaargang 12, nummer 133
Parlementair onbehagen, een riskante vorm van democratische slijtage
Marc Chavannes, Marc Chavannes
Afgeven op de Tweede Kamer is van alle tijden. Net als het weer. Met beide is wel iets aan de hand. De problemen worden acuter. De oorzaken zijn veelsoortig en lastig te isoleren. Maar het besef groeit dat actie is geboden. Deze Montesquieu-special houdt een aantal elementen van de parlementaire pijnpunten tegen het licht.Onzekerheid in de Kamer over het eigen functioneren is allerminst nieuw. Maar de ontevredenheid binnen en buiten de Kamer over de Tweede Kamer heeft langzamerhand alarmerende p...
Humeurig volk, verkrampte politiek en hoe het anders kan
Artikelen
Joop van den Berg, Joop van den Berg<br>emeritus hoogleraar parlementaire geschiedenis
Het is weer oorlog in Europa. De gevechtshandelingen spelen zich weliswaar nog op ruime afstand van Nederland af, maar de dreiging van oorlog is weer dichtbij gekomenen. De tijd dat wij ons voor oorlogsgeweld veilig konden wanen is voorbij. Dit betekent dat wij onze verslonsde verdediging op peil mo...
Een goede vertegenwoordiging is een functionele vertegenwoordiging
Remieg Aerts
Wat is een goede representatie in een vertegenwoordigend stelsel? Die vraag is al sinds de achttiende eeuw aan de orde, maar lijkt de laatste jaren klemmend. Er zijn zorgen over een afnemend vertrouwen van burgers in de politiek. Een geëmancipeerde democratische samenleving zou een directere betrokk...
Redelijke debatten en weerbare democratie: omgangsvormen in de Kamer
Henk te Velde
Politici zeggen altijd dat ze het over de ‘inhoud’ willen hebben en toen de Kamer een debat belegde over het eigen functioneren (9 maart), was er kritiek. Waren er niet belangrijker zaken? Die zijn er natuurlijk, maar die belangrijke zaken kunnen alleen goed behandeld worden als de procedure en de i...
Op 1 april 2021 is de Gedragscode leden Tweede Kamer der Staten-Generaal in werking getreden.1 Per diezelfde datum trad tevens de Regeling toezicht en handhaving Gedragscode Leden van de Tweede Kamer der Staten-Generaal in werking. Daarbij werd het College van onderzoek integriteit ingesteld. Het Co...
Versplintering. Zoeken naar de balans tussen bestuurbaarheid en representativiteit
Joris Gijsenbergh
Nog nooit was de Tweede Kamer zo verdeeld. Zij kent momenteel maar liefst twintig fracties. Veel politici en burgers klagen dat deze versplintering het land onregeerbaar maakt. Toch is versplintering geen ramp. Sterker nog, een divers partijlandschap biedt ook voordelen: het versterkt de representat...
De Kamer als Pietlut en Albedil. Is de controlefunctie doorgeschoten?
Anne Bos, Anne Bos
'Terugkijkend op 23 jaar Kamerlidmaatschap, vraag ik mij af of wij als Kamer vaak niet te detaillistisch bezig zijn en ons te veel willen bemoeien met de kleinste kleinigheden en wel zodanig dat wij de hoofdlijnen van het regeringsbeleid laten ondersneeuwen door alle details. Ik heb de indruk dat de...
In westerse democratieën hebben parlementen grosso modo drie functies: zij vertegenwoordigen het volk, controleren het bestuur en stellen wetgeving vast. Juist omdat zij het volk vertegenwoordigen, hebben zij de bevoegdheid om regels te maken, die voor het volk verplichtingen in het leven roepen. Ho...
Drie soorten debat en de vraag waar en hoe die het beste tot hun recht komen. De plenaire vergadering versus het commissiedebat
Carla Hoetink, Carla Hoetink
Een terugkerend thema in overdenkingen van de parlementaire werkwijze is de verhouding tussen de plenaire vergadering en de activiteiten van de commissies van de Kamer.1 Keer op keer wordt vastgesteld dat politici, media en andere volgers vooral oog hebben voor de plenaire agenda, terwijl er ook zov...
Een Kamer met weinig ondersteuning: hoe groot is het probleem?
Simon Otjes, Gijs Jan Brandsma
Toen het enige BIJ1-Kamerlid Sylvana Simons vanwege een heftige coronabesmetting een tijdlang afwezig was, stuurde de partij een opvallend bericht: ondanks haar afwezigheid, zei fractiemedewerker Rebekka Timmer, “[gaat] het werk van de Tweede Kamerfractie gewoon door. Het geluid van BIJ1 is niet zom...
De Kamer en de kabinetsformatie: reden tot klagen?
Peter Bootsma, Peter Bootsma
Wat is het toch probleem met de Nederlandse kabinetsformatie? Die vraag is niet eenduidig te beantwoorden, maar een mooie indicatie ervan bood Carla van Baalen in haar oratie uit 2003, die als ondertitel droeg: ‘klagen over kabinetsformaties’. Tot de rituelen van de Nederlandse kabinetsformatie beho...
Na nachtenlang onderhandelen, werden de Europese regeringsleiders het in juli 2020 eens over een gemeenschappelijk fonds om de economieën van de lidstaten uit het slop te trekken. Onder meer onder druk van Nederland kregen de aanbevelingen voor sociaal-economische hervormingen, die de Europese Commi...