Montesquieu Instituut: van wetenschap naar samenleving

Europese Kroniek 2020: corona, begrotingsperikelen en brexit zorgen voor crisisjaar EU

maandag 21 december 2020, 13:00, analyse van Redactie van Europa-nu.nl

Vol goede moed ontkurkten de Europese kopstukken op 1 januari de champagne. Er was dan ook veel om naar uit te kijken in 2020: brexit zou snel achter de rug zijn, de Commissie kon stappen gaan zetten op het gebied van de economie en duurzame groei en de EU kon haar rol in de globale politiek versterken.

En toen dook er een mysterieus virus op: COVID-19 maakte alles anders. Europese landen gingen in lockdown, ziekenhuizen liepen over, grenzen sloten, er was sprake van historische economische krimp, en de ECB zag zich gedwongen de economie te stutten met enorme steunpakketten. Macron en Merkel toonden hun leiderschap door een Europees Herstelfonds uit de coronacrisis te initiëren, maar vanwege vastgelopen onderhandelingen over de meerjarenbegroting bleek dat in de Europese Raad een hels onderwerp. Corona dicteerde de EU in 2020.

Alsof dat nog niet genoeg was, sleepte het handelsakkoord met het Verenigd Koninkrijk zich ook voort. Brexit vond plaats op 31 januari, maar nog steeds is er geen toekomstig handelsakkoord met de Britten. Bovendien lag de EU in de clinch met Polen en Hongarije wegens rechtsstaatschendingen, waren er spanningen met Turkije, en zat de EU in haar maag met de corruptie in Bulgarije.

Overschaduwden de tegenvallers dan alles afgelopen jaar? Bijna wel, maar toch wist de Commissie-Von der Leyen ook succes te boeken. Zo is er een nieuw actieplan voor de bescherming van democratie in werking getreden, heeft de EU succesvol onderhandeld over coronavaccins, is de Green Deal van start gegaan en heeft de EU haar inspanningen tegen terrorisme verhoogd. In december bereikten de EU-regeringsleiders ook nog eens een akkoord over de meerjarenbegroting voor de komende jaren, werden de klimaatdoelen voor 2030 aangescherpt en werd de toon tegen Rusland en Turkije verhard.

December is traditioneel een maand van eindejaarslijstjes en uitgebreide terugblikken. Een samenwerking tussen het Montesquieu Instituut en de website www.europa-nu.nl leidde tot onderstaand overzicht van het belangrijkste Europese nieuws van 2020.