N.B. Het kan zijn dat elementen ontbreken aan deze printversie.
Jaargang 11, nummer 126
‘Europa: woelig en toch stabiel’
Hoofdartikel
Jan van der Harst
De Europese Unie maakte een woelig jaar door. Maar we moeten oppassen de conflicten binnen de Unie niet al te zeer te vergroten.<br />
Jan van der Harst, hoogleraar Europese Integratie aan de Rijkuniversiteit Groningen, maakt aan het slot van 2021 de staat van de Europese Unie op. <br />
Het was een jaar vol spanningen: over de rechtsstaat, over het klimaat, over corona. Terwijl de conflicten met Oost-Europa zich opstapelden, wierpen verkiezingen in kernlanden als Duitsland en Frankrijk de schaduwen vooruit. Angela Merkel, een verbindende factor, viel weg.<br />
‘Wie de Europese media op de voet volgt, krijgt wel eens de indruk dat de Europese integratie op haar achterste benen loopt en de EU spoedig zal imploderen’, signaleert Van der Harst. ‘Dit doet onrecht aan de stabiele bestuurslaag die er in de afgelopen zeventig jaar op transnationaal niveau is ontstaan.’<br />
Zo kent iedereen Europa: als een clubje landen dat steeds met zichzelf in gevecht is. Soms lijkt de Europese Unie synoniem met een onafgebroken, onophoudelijke serie interne conflicten. Als het niet over geld gaat, dan wel over migratie. De aanpak van de klimaatcrisis gaat al evenmin gladjes, om nog maar te zwijgen van corona. <br />
Het hoort erbij, zeggen sommigen berustend. Anderen denken dat die zwakte de kracht van de Unie is: al worstelend kom je verder. Voor politieke tekenaars is het al jarenlang een dankbaar onderwerp. Eentje uit een lange reeks: oorspronkelijk gepubliceerd op de blog <i>Medium</i>.
‘...Uitdagingen genoeg, maar die zijn er ook wel altijd geweest. In feite is de geschiedenis van het EU-project nog maar kort. Pas 70 jaar geleden, in 1952, trad het EGKS-Verdrag (de voorloper van de huidige EU) in werking. Daarna zijn er regelmatig uitbreidingen van de EU geweest. En zijn er verdragswijzigingen geweest die hebben geleid tot wat de EU nu is. Maar wie of wat een regionaal machtsblok met waardengemeenschap wil zijn, moet niet gek opkijken als anderen die positie willen testen en aantasten. En dat komt van binnenuit en van buitenaf...’
Het Parlement sloot het jaar, halverwege de zittingsperiode, af met een rituele dans over posten en posities. Maar kan ook terugzien op belangrijke wapenfeiten.
