N.B. Het kan zijn dat elementen ontbreken aan deze printversie.
Jaargang 11, nummer 122
‘Trossen overrijpe bananen’
Montesquieu Instituut peilt Staat van Nederland
Nederland is geen bananenmonarchie, maar er hangen wel trossen overrijpe bananen. Er zit hier en daar ook rot in. Zo ongeveer valt de tussenbalans van de staat van de democratische rechtsstaat uit, zoals het Montesquieu Instituut die heeft opgemaakt.Een serie verkenningen langs politiek, bestuur en rechtspraak maakt duidelijk dat veel goed gaat [‘wel zorg, geen paniek’], soms meer dan lijkt. Maar er valt ook het nodige te verbeteren of te repareren, zoals alleen al de affaire bij de Belastingdie...
Is Nederland een bananenmonarchie? De term beleeft een wedergeboorte die aan kracht wint sinds het veel besproken Kamerlid Pieter Omtzigt de term in januari gebruikte in een Kamerdebat over de Toeslagenaffaire. Eerder werd de bananenmonarchie al te hulp geroepen door ongelijksoortige actiegroepen al...
De rijksdienst anno 2021: groter dan ooit. Maar ook beter?
Roel Bekker
De rijksdienst, het totaal van ambtenaren werkend voor het rijk, staat behoorlijk onder druk. De uitdagingen zijn groot. Veel gaat goed. Ministeries en met name het RIVM hebben een geweldige inspanning geleverd bij het aanpakken van de corona. Bewondering is op zijn plaats voor een aantal uitvoering...
Het parlement: zorgen, maar geen reden tot wanhoop
Bert van den Braak
Er is enige reden tot zorg over het parlement. Dat betreft uiteraard allereerst de versnippering en de vele fracties die daarvan het gevolg waren. De twee belangrijkste gevolgen daarvan zijn dat debatten langer duren en het feit dat fracties onvoldoende mensen hebben om alle beleidsterreinen goed te...
De rechter: derde staatsmacht in een parlementaire democratie
Aalt Willem Heringa
In gesprekken over de kwaliteit, vitaliteit of legitimiteit van een parlementaire democratie gaat het vaak, zo niet uitsluitend, over het parlement, dualisme in de politiek, vertegenwoordiging en representatie, het kiesstelsel en de rol van politieke partijen. In deze bijdrage wil ik een lans breken...
Onbehagen bestrijden? Meer rechtsstaat, minder emotiecultuur
C.F. van den Berg, Annemarie Kok
Begin september verschijnt de studie ‘Regionaal maatschappelijk onbehagen. Naar een rechtsstatelijk antwoord op perifeer ressentiment’ (Rijksuniversiteit Groningen). In onderstaande bijdrage lichten de auteurs enkele kernpunten daaruit toe.De afgelopen decennia is de aandacht van regering, parlement...
Het rapport van de Staatscommissie-Remkes bevat een boeiend betoog over de waarden van de rechtsstaat in relatie tot onze democratie. De rechtsstaat dient op te komen voor de rechten van burgers tegen een almachtige overheid. In de Grondwet staat in hoofdstuk 1 een aantal belangrijke grondrechten. D...
Een korrel geest weegt in de rechtswetenschap zwaarder dan twintig schepel getallen
Rolf Ortlep
Een terugkerend punt in de kinderopvangtoeslagaffaire is een tunnelvisie waarbij de hardvochtige manier om het doel van fraude te bestrijden het zicht ontnam op het met redelijkheid en billijkheid toepassen van het recht. Er werd onvoldoende ingezien dat rechtstoepassing niet is gebaseerd op dwingen...
Over lobbydrijfzand en politieke participatie op houten palen
Caelesta Braun
Als je niet beter wist, zou je zeggen dat onze democratische rechtsstaat tegenwoordig gebouwd is op lobbydrijfzand. De openbare agenda’s van bewindslieden gaven begin dit jaar een, zij het vertekend, inkijkje in de ongelijke toegang van lobbyisten tot publieke besluitvorming. Het coronabeleid wordt ...
Politiek en journalistiek houden elkaar in een wurggreep
Rens Vliegenthart
De Nederlandse democratie staat onder druk. De politiek lijkt van incident naar incident te hobbelen en lijkt geen antwoord te hebben op de grote maatschappelijke uitdagingen waar Nederland voor staat. De toeslagenaffaire, de opvang van Afghaanse vluchtelingen, de fel bekritiseerde Corona aanpak en ...
