Analyse Bert van den Braak

Het is mooi dat partijen beloven te streven naar het gezamenlijk oplossen van problemen. Weliswaar gebeurt dat uit noodzaak, maar toch. De intentie is goed en in die zin is sprake van een goede wending. Zeker de periode van het kabinet-Schoof stond te veel in het teken van het binnenhalen van eigen punten (wat ook nog eens volkomen faalde).

Vraag is wel of het minderheidskabinet in staat zal zijn voldoende tegemoet te komen aan (noodzakelijke) wensen van oppositiepartijen. Ook binnen de minderheidscoalitie zal steeds overeenstemming moeten zijn over die concessies. Dat lijkt mij de grootste uitdaging.

Inhoudelijk is er van alles te zeggen over het programma, maar het belangrijkste is dat het niet meer is dan een voorzet. Wel lijkt het erop dat de VVD (Heinen) een belangrijk stempel op het financiële kader zette. Dat maakt de speelruimte kleiner. De plannen zoals zij er nu liggen, zullen niettemin niet zo worden uitgevoerd. Daar is domweg niet zomaar een meerderheid voor, temeer daar rekening moet worden gehouden met de verhoudingen in de Eerste Kamer.

Op één punt zal zich al snel een test voordoen: de asielwetten liggen al voor in de Eerste Kamer. Ik kan mij nauwelijks voorstellen dat de D66-fractie daar zomaar mee instemt. Maar het gesloten akkoord zou daartoe wel kunnen dwingen. Of wordt al direct gezocht naar steun van BBB, FVD en zelfs de 4 PVV'ers? In de Eerste Kamer komt de coalitie (inclusief VVD-dissident Van de Sanden) liefst 15 zetels tekort.

Het zou goed zijn als er in de komende kabinetsperiode op sommige dossiers knopen worden doorgehakt en als er een open dialoog met het parlement kan ontstaan. Bij enkele plannen zijn grote vraagtekens te zetten of dat mogelijk is. En aangezien er ook samenhang is (al is het maar financieel), dan is dat een groot risico voor de kansen van het kabinet. Als het lukt, zou dat een Ruttiaans meesterstuk zijn.