Montesquieu Instituut: van wetenschap naar samenleving

Novelles en andere staatsrechtelijke haarkloverijen

Een novelle is een wetsvoorstel waarmee een ander wetsvoorstel, dat nog aanhangig is in de Eerste Kamer, gewijzigd kan worden. Een novelle wordt door de regering ingediend als in de behandeling in de Eerste Kamer blijkt dat er een fout in het voorstel zit. De behandeling volgt hetzelfde traject als iedere normale wet, eerst gaat de novelle voor behandeling dus naar de Tweede Kamer.

De senaat toetst, als chambre de reflexion, de ingediende wetten aan criteria als rechtmatigheid, uitvoerbaarheid en handhaafbaarheid. Dat neemt niet weg dat de Eerste Kamer bestaat uit politici, die ook een politieke afweging maken. De politici kunnen een bewindspersoon dwingen een wetsvoorstel op enkele punten aan te passen. De senatoren kunnen aangeven de wet alleen te accepteren als er een novelle wordt aangenomen in de Tweede Kamer. De Eerste Kamer zou, nu het kabinet niet kan leunen op een meerderheid in de senaat, vaker van deze mogelijkheid gebruik maken.

Daarmee dreigt de novelle te verworden tot een amendement, iets wat Eerste Kamerleden helemaal niet kunnen indienen. Bert van den Braak bekijkt in of het aantal ‘inhoudelijke’ novelles inderdaad is toegenomen. Daarnast nam de Tweede Kamer een novelle aan tot over de instelling van een kiescollege voor de Eerste Kamerverkiezingen op Caribisch Nederland. Het bijzondere aan deze novelle is dat het wetsvoorstel een overwegingswet tot wijziging van de Grondwet aanpast. Careljan Rotteveel Mansveld vraagt zich af of deze novelle niet aan de zware Grondwetsprocedure onderhevig zou moeten zijn. 

Lees