Montesquieu Instituut: van wetenschap naar samenleving

150 jaar parlementaire geschiedenis met nieuwe 'helden'

woensdag 24 april 2013, 8:44

DEN HAAG (PDC) - Niet alleen Thorbecke, Van Hogendorp, Kuyper en Drees, maar ook minder bekende grootheden als Pieter Paulus, Alexander Gogel, Dirk Donker Curtius en Jan Heemskerk zijn 'helden' van onze parlementaire geschiedenis. Dat betoogde prof. Joop van den Berg gisteren bij de presentatie van het door hem en de in 2011 overleden prof. Jan Vis geschreven boek De Eerste Honderdvijftig jaar.

In het nieuwe standaardwerk over de parlementaire geschiedenis 1796-1946 spelen personen een hoofdrol, omdat zij, aldus Van den Berg, immers in belangrijke mate structuren hebben vormgegeven. Hij zei dat sommige 'oude helden', zoals Thorbecke wellicht wat overschat worden, terwijl de rol van anderen ten onrechte onderbelicht is gebleven. Hij herhaalde zijn pleidooi om de oude vergaderzaal van de Tweede Kamer om te dopen in 'Pieter Paulus-zaal'.

Tijdens de presentatie spraken drie Nijmeegse parlementair historici, Joris Oddens, Erie Tanja en Carla Hoetink, columns uit over drie tijdvakken. Oddens merkte op dat de belangstelling voor de Bataafse tijd (1795-1810) sterk is toegenomen en dat de auteurs de parlementaire geschiedenis terecht in 1796 laten beginnen.

Tanja belichtte de transformatie van de Tweede Kamer van een 'herensociëteit', waar leden ongebonden meningen konden uitwisselen, in een politiek 'arena'. Hoetink schetste het beeld van een parlement dat zich vooral ging richten op de buitenwereld en dat in de jaren twintig en dertig van de vorige eeuw antiparlementaire stromingen wist te neutraliseren.

Oud-minister Hans Wiegel beleed zijn liefde voor de parlementaire geschiedenis en haalde herinneringen op aan de parlementaire arbeid rond de omvangrijke grondwetsherziening die grotendeels plaatsvond in de jaren dat hij minister was.

Het eerste exemplaar van het boek werd door Joop van den Berg aangeboden aan SP-Tweede Kamerlid (en oud-senator) Jan de Wit, het Kamerlid met op dit moment de meeste parlementaire ervaring.